|
تعريف مسئلة تحقيق
امروز شركتها براي پاسخگويي مؤثر به تغييرات قابل پيشبيني و غيرقابل پيشبيني، بايد فرايندهاي اصلي و مهم خود را جهت حداكثر ساختن انعطافپذيري مهندسي مجدد كنند. در واقع مهندسي مجدد فرايندهاي كسب و كار، مسئلهاي است كه قطعاً بايد جزء راهبرد فعلي هر سازماني قرار گيرد كه در دنياي كنوني كسب و كار مايل است به حياط خود ادامه دهد.
شركت ايران خودرو كه بزرگترين شركت خودروساز خاورميانه است و در حال حاضر بيشترين سهم بازار داخلي خودرو را داراست نيز از اين امر مستثني نيست. سازمان مالي يكي از مراكز راهبردي شركت ايران خودرو و يك زنجيرة مهم از واحدهاي آن شركت محسوب ميشود. اين سازمان با ذينفعان كه عاملان اصلي حيات شركت هستند، در ارتباط و نسبت به درخواستها و نيازهاي اطلاعاتي آنان پاسخگوست. در حال حاضر با توجه به مشكلاتي كه از طرف ذينفعان اطلاع رساني سازمان مالي مطرح شده است، فرايندهاي اطلاع رساني موجود نقايص ساختاري دارند و گردش اطلاعات در آنها سرعت و كيفيت لازم را ندارد. براي حل اين مشكل، مهندسي مجدد فرايندهاي اطلاع رساني سازمان مالي ضروري بهنظر ميرسد. از اين رو در اين مورد با مهندسي مجدد فرايندهاي اطلاع رساني، سازمان مالي ميتواند گامهاي قابل توجهي در جهت كسب رضايتمندي ذينفعان بردارد و تا حد زيادي شركت ايران خودرو را در مقابله با تهديدها و استفادة بيشتر از فرصتها ياري دهد.
اهداف تحقیق
هدف اصلي اين تحقيق رفع مشكلات ذينفعان كليدي اطلاع رساني سازمان مالي شركت ايران خودرو با استفاده از مهندسي مجدد فرايندهاي اطلاع رساني آن سازمان است، كه از طريق تحقق اهداف تفصيلي زير انجام ميپذيرد.
• شناسايي ذينفعان كليدي سازمان مالي
• شناسايي مشكلات ذينفعان كليدي سازمان مالي
• شناسايي فرايندهاي اصلي اطلاع رساني
• تعيين نقاطگير و گلوگاه فرايندها
• ارائة راهكارهاي جديد انجام فرايند
• كنترل و ارزيابي نتايج
روششناسی تحقیق
تحقيق حاضر از نوع مطالعة موردي است و هدف از انجام آن توليد دانش جديد نيست و خروجيهاي آن با استفاده از دستاوردهاي دانش موجود در مهندسي مجدد فرايندهاي كسب و كار در سازمان مالي شركت ايرانخودرو به كار ميرود.
جهت جمعآوري اطلاعات از دو روش كتابخانهاي و ميداني استفاده شده است. بخش مباحث نظري از طريق مطالعات كتابخانهاي و با بهرهگيري از پايگاههاي اطلاعاتي اينترنتي و بخش عملي به صورت نظرخواهي از مديران و كارشناسان و صاحب نظران انجام پذيرفته است. بنابراين با توجه به هدف تحقيق از ابزار اسناد و مدارك و مصاحبه با صاحب نظران استفاده شده است.
قلمرو موضوعي تحقيق مهندسي مجدد فرايندهاي اطلاع رساني است. محدودة زماني آن سالهاي 81 و 82 در نظر گرفته شده است و محدودة مكاني آن صرفاً سازمان مالي شركت ايران خودرو است.
یافتههای تحقیق
مرحلة اول – شناسايي ذينفعان كليدي سازمان مالي
جهت شناسايي ذينفعان كليدي سازمان مالي اقدامات زير انجام شده است.
الف) تعيين ذينفعان كلي فرايندهاي اطلاع رساني مالي
ذينفعان كلي فرايندهاي اطلاعرساني مالي، از روي برنامهريزي راهبردي سازمان مالي كه در آن ذينفعان سازمان مالي بهطور كامل معرفي و به دو گروه ذينفعان داخلي و ذينفعان خارجي تقسيم شدهاند، شناسايي شدند.
ب) تعيين شاخصهاي مؤثر در اولويت بندي ذينفعان
جهت شناسايي ذينفعان كليدي، نياز به تعريف شاخصهايي با بيشترين درجة تأثير در رتبهبندي ذينفعان بود. بدين منظور طي نشست و مصاحبهاي با مديران و صاحبنظران سازمان مالي چهار شاخص كليدي بهصورت زير حاصل شدند.
1- ميزان تأثير ذينفع بر عملكرد سازمان مالي
2- اهميت سطح پشتيباني تصميمگيري ذينفع
3- تعداد افراد گروه ذينفع
4- دورة تناوب دريافت گزارشهاي لازم از سازمان مالي
با توجه به يكسان نبودن ميزان اهميت هر يك از شاخصهاي فوق در تصميمگيريها، ضرايب اهميت هر يك از آنها جهت اعمال در محاسبات بعدي محاسبه شد.
ج) اولويت بندي ذينفعان سازمان مالي
پس از مشخص شدن شاخصهاي كليدي و ضرايب اهميت آنان، براي رتبهبندي از روشهاي تصميمگيري چند معياره استفاده شد. با توجه به اينكه معيارهاي تصميمگيري مورد استفاده در اين تحقيق هم جهت اند در
محاسبات از روش SAW استفاده شد و ذينفعان به ترتيب اولويت طبقهبندي شدند.
با توجه به تعداد زياد گروههاي ذينفع و حجم زياد گزارشات مورد استفادة آنان، فقط رسيدگي به مشكلات چهار گروه از ذينفعان با بيشترين درجة اولويت امكانپذير شد، كه اين چهار گروه به ترتيب اولويت به شرح زيرند.
1- مديريت ارشد شركت ايران خودرو
2- مديريت مياني شركت ايران خودرو
3- كاركنان شركت ايران خودرو
4- سهامداران شركت ايران خودرو
مرحلة دوم – شناسايي مشكلات ذينفعان كليدي
جهت شناسايي مشكلات ذينفعان كليدي اقدامات زير انجام شده است.
الف) شناسايي گزارشات كلي مورد نياز هر گروه ذينفع
ب) اولويتبندي گزارشهاي مورد نياز ذينفعان كليدي
جهت اولويتبندي گزارشات مورد نياز ذينفعان، شاخصهايي به شرح زير انتخاب شد.
1- ميزان راهبردي بودن تصميمات ناشي از اين گزارش
2- تناوب دريافت گزارش
3- تعداد نفرات استفاده كننده از گزارش
سپس با توجه به يكسان نبودن ميزان اهميت هر يك از شاخصهاي فوق، ضرايب اهميت هر يك از آنها جهت اعمال در محاسب بعدي، محاسبه شد.
ج) اولويتبندي گزارشات مورد نياز ذينفعان كليدي
پس از مشخص شدن گزارشات مورد استفادة ذينفعان كليدي و اولويتبندي آنها، گزارشاتي كه داراي بيشترين درجة اولويت در هر گروه بودند، بهعنوان گزارشات كليدي انتخاب و بهصورت زير معرفي شدند.
• گزارشات مربوط به بودجة كل شركت
• گزارشات مربوط به كنترل بودجة تأمين كالاهاي سرمايهاي (كنترل قبل از وقوع)
• گزارشات پيشبيني EPS
• گزارشات مربوط به معوقة حقوق و مزايا
• گزارشات مربوط به وام كاركنان شامل:
o وام اضطراري
o وام مديريت
o وام مسكن
سپس طي مصاحبهاي با هر يك از گروههاي ذينفع مشكلات مربوط به گزارشات كليدي بهصورت زير شناسايي شد.
• تأخير در دريافت گزارش بودجه
• عدم دريافت گزارش بودجه به تفكيك ماه و واحدهاي عملياتي
• عدم دريافت گزارشات مربوط به پيشبيني EPS بهصورت ماهيانه
• تأخير در پاسخ به واحد درخواست كننده در فرايند خريد كالاهاي سرمايهاي
• تأخير در دريافت نتيجة نهايي وامهاي درخواستي
• تأخير در اعمال تغييرات حقوقي (طولاني بودن زمان پرداخت معوقة حقوق)
مرحلة سوم – شناسايي فرايندهاي اصلي اطلاع رساني
پس از مشخص شدن مشكلات مربوط به هر يك از گزارشات به منظور شناسايي فرايندهاي اصلي، گروههاي فرايندي با حضور مديران، كارشناسان و متخصصان و محقق تشكيل و جلسات متعددي برگزار شد. در اين جلسات به شناسايي فرايندهاي اصلي مرتبط با گزارشات كليدي پرداخته شد كه اين فرايندهاي اصلي به شرح زيرند.
• فرايند تهيه و تدوين بودجه
• فرايند كنترل بودجة تأمين كالاهاي سرمايهاي
• فرايند اعطاي وام
• فرايند پرداخت معوقة حقوق و مزايا
پس از شناسايي فرايندهاي اصلي، نقشة كلي فرايندهاي مزبور ترسيم و شرح تفصيلي عمليات موجود در آنها طي جداولي مشخص شد و سپس بهوسيلة نمودار جريان عمليات، فعاليتهاي فرايندها گام به گام تعريف شد و زمان انجام فعاليتها مورد تحليل قرار گرفت.
مرحلة چهارم – تعيين نقاط گير و گلوگاه فرايندها
پس از ترسيم نمودار جريان عمليات فرايندهاي اصلي، نسبت به شناسايي نقاط گير و گلوگاه فرايندها اقدام شد كه اين نقاط به صورت زير شناسايي شده است.
الف) نقاط گير و گلوگاه فرايند تهيه و تدوين بودجة كل شركت
• تأخير زماني در دريافت اطلاعات نيازها و مبناهاي بودجه از واحدهاي مختلف سازمان
• عدم همزماني فعاليتهاي دريافت اطلاعات سال واقعي با دريافت مباني و روشهاي مورد نياز از مجموعة معاونت مالي
• عدم يكپارچگي بستر IT موجود در سازمان مالي
• زمانبري زياد انجام اصلاحات و تعديلات برنامه و نيازهاي واحدها
• بودجهريزي هزينههاي عملياتي شركت بر مبناي سال و به صورت كلي و نه به تفكيك ماه و واحدهاي آن
• ارائة گزارش پيشبيني EPS بهصورت ساليانه
ب) نقاط گير و گلوگاه فرايند كنترل بودجة تأمين كالاهاي سرمايهاي
• عدم دسترسي واحد سفارشات به اطلاعات ماندة بودجة واحدهاي مختلف
ج) نقاط گير و گلوگاه فرايند اعطاي وام
• طولاني بودن زمان انجام فرايند به واسطة اخذ ضمانت از دو نفر ضامن و احراز هويت متقاضي و ضامنها در واحد مالي
• طولاني بودن زمان تهية صورت ريز بدهي از روي فهرست صندوق و به صورت دستي و ارسال به خدمات ماشيني
• تجمع كاركنان در ادارة حقوق و مزايا و طولاني بودن زمان پرداخت وام توسط صندوق
د) نقاط گير و گلوگاه فرايند پرداخت معوقة حقوق و مزايا
• طولاني بودن زمان محاسبه و تكميل فرم معوقه به صورت دستي
• طولاني بودن زمان و دوبارهكاري تطبيق فهرست دريافتي از خدمات ماشيني با احكام كارگزيني (سه بار در ماه)
• دوباره كاري در تهية فهرست بيمه و ماليات و به طور دستي
مرحلة پنجم – ارائة راهكارهاي جديد انجام فرايند
پس از تعيين نقاط گير و گلوگاه فرايندهاي اصلي، مهندسي مجدد فرايندها و ارائة راهكارهاي جديد انجام فرايند ارائه شد. عمدتاً اين راهكارها شامل موارد زيرند.
• استفاده از بستر نرمافزاري
• حذف موازي كاريها
• حذف كنترلهاي غيرارزش افزودهزا
• حذف دست به دست شدن كار
كه در مجموع زمان انجام فرايند را كاهش ميدهند. راهكارهاي جديدي كه جهت انجام هر يك از فرايندهاي اصلي ارائه شد به شرح زيرند.
الف) راهكارهاي جديد انجام فرايند تهيه و تدوين بودجه
• طراحي سيستم مكانيزه شبكهاي و ايجاد ارتباط مكانيزه بين واحدها به منظور تسريع در دريافت اطلاعات و امكان پيگيري مداوم انجام كار
• تشكيل كميتة بودجة پروژهها با مشاركت مديران پروژه، معاونتهاي سيستمهاي جاري توليد، معاونت مالي و مسئولان ادارة كل بودجه به منظور انجام سريع تعديلات برنامه و نيازهاي واحدها و افزايش دقت در برآورد بودجة پروژهها
• تبديل سيستم كامپيوتر بزرگ به PC و تبديل سيستمهاي مكانيزه از حالت جزيرهاي به صورت شبكهاي به منظور يكپارچهسازي بستر نرمافزار و IT موجود در سازمان مالي
• همزماني و موازي كاري فعاليتهاي ورود اطلاعات هزينههاي انباشتة واحدها
• طراحي و ارائة گزارش بودجه به تفكيك ماه و واحدهاي عملياتي
• طراحي سيستم ارائة گزارشات مربوط به پيشبيني EPS به طور ماهيانه
ب) راهكارهاي جديد انجام فرايند كنترل بودجة تأمين كالاهاي سرمايهاي
• طراحي بستر نرمافزاري و تعيين سطوح دسترسي با رمز عبورهاي خاص براي اطلاع از وضعيت ماندة اعتبار بودجهها و عدم ارسال به سازمان خريد در مواردي كه سفارش، اعتبار بودجهاي لازم را ندارد.
ج) راهكارهاي جديد انجام فرايند اعطاي وام
• هماهنگي با واحدهاي درخواست كنندة وام و تغيير آييننامه به منظور بررسي و تأييد درخواست وام و احراز هويت فرد وام گيرنده در واحد مربوط
• هماهنگي با واحدهاي درخواست كنندة وام و تغيير آييننامه به منظور اخذ ضمانت از يك نفر به جاي دو نفر و احراز هويت ضامن در واحد مربوط
• طراحي سيستم مكانيزه و هماهنگي با خدمات ماشيني جهت ارسال فايل صورت ريز بدهي افراد در فرمت درخواستي خدمات ماشيني
• هماهنگي با بانك و تغيير آييننامه، جهت پرداخت مبلغ وام توسط بانك و نه به صورت دستي و توسط صندوق
د) راهكارهاي جديد انجام فرايند پرداخت معوقة حقوق و مزايا
• هماهنگي با كارگزيني و خدمات ماشيني به منظور حذف محاسبات و تكميل فرم معوقه جهت جلوگيري از دوباره كاري
• هماهنگي با كارگزيني و خدمات ماشيني جهت حذف كنترل دوبارة فهرست دريافتي از خدمات ماشيني و احكام كارگزيني
• طراحي سيستم رابط توسط واحد سيستمها بين خدمات ماشيني و ادارة حقوق و مزايا جهت جلوگيري از دوبارهكاري تهية فهرست نهايي بيمه و ماليات معوقهها كه به طور دستي انجام ميپذيرد.
كنترل و ارزيابي نتايج
در تحليل فرايندهاي اصلي، بيشترين و عمدهترين مشكلات در كنترلهاي غيرارزشافزا ديده ميشود و در اكثر موارد به كارگيري زيرساختهاي فناوري اطلاعات و ايجاد پشتوانههاي نرمافزاري و سختافزاري مناسب به منظور ارتباط تسهيل يافتة واحدها و افراد با كمترين اتلاف زماني، راه حلي كارآمد به نظر ميرسد. با بررسي تغييرات قابل اعمال در فرايندهاي جاري و ميزان بهبود حاصل از اين تغييرات، درصد كلي كاهش زمان انجام هر فرايند بهطور تقريبي محاسبه شد. درصد بهبود تقريبي زماني هر فرايند و زمان اجراي فعلي و اصلاحي آن در جدول زير نمايش داده شده است.
با توجه به نتايج بهدست آمده و با مصاحبة مجدد با ذينفعان كليدي، بر اثر اصلاح و مهندسي مجدد فرايندها و در صورت اجراي برنامة تغييرات در اكثر موارد بين 50 تا 90 درصد بهبود در عملكرد و شاخصهاي فرايندها حاصل خواهد شد. البته در روند مهندسي مجدد در اين تحقيق اگر چه هدف و مبناي اوليه رفع مشكلات ذينفعان و عمدتاً بهصورت شاخصهاي زماني بوده است، اما در عمل فرايندهاي بازطراحي شده، صرفهجوييهاي ريالي بسيار زيادي را به دنبال خواهد داشت.
در نهايت گفتني است كه در عمل عدم تطابق كامل دستاوردها و پيشبينيها، قابل پذيرش است، اما اگر مهندسي مجدد فرايندها را يك روند پيوسته بدانيم، در درازمدت اين عدم تطابقها به سمت ميرايي ميل خواهند كرد.
جمعبندی و نتيجهگيري
ايران خودرو طي سالهاي گذشته روند بسيار سريعي را از سر گذرانده است. ارتقا، ظرفيتهاي توليد، جذب افراد بسيار زيادي در شركت، حجم وسيع فعاليتها و ارتباط شركت با شركا و تأمينكنندگان بيروني، سبب ارتقاي
بسيار زياد حجم و پيچيدگي فعاليتهاي شركت در بخش پشتيباني شده است.
سازمان مالي بهعنوان اصليترين بخش پشتيباني گروه به يكباره با تعداد انبوه مخاطبان با تراكنشهاي مالي متعدد روبهرو شده است، ولي زيرساخت سازمان و از همه مهمتر تفكر حاكم هنوز تحول لازم پيدا نكرده است. پروژة مهندسي مجدد فرايندهاي اطلاع رساني سازمان مالي با ابعادي كه در اين گزارش بيان شده است، موجب ايجاد تعدادي موتور تحول در سازمان مالي براي پشتيباني و پيشبرد تحولات شگرف مورد نياز ميشود و طبيعي است كه در مسير انجام همين پروژه نيز چالشها و موانع زيادي بروز كرده است. مهمترين اين موارد به شرح زيرند.
1- فقدان وقت افراد داراي نقشهاي كليدي اجرايي
2- چسبيدن به پارادايمهاي گذشتة افراد سازمان
3- عدم امكان تشكيل تيمهاي چند وظيفهاي به دليل بزرگي سازمان و عدم ارتباط ساخت يافتهها
4- ناهمگوني زيرساختها و سيستمهاي سازمان مالي
5- بزرگي سازمان كه وجود مراجع متعدد جهت اخذ تصميمات باعث كُند شدن پيشبرد تغييرات ميشوند.
پيشنهادات آتي
كشور ما در حال حاضر بستر مناسبي براي اجراي پروژههاي مهندسي مجدد است. در واقع تا زماني كه سازمانهاي ما از مدلهاي قديمي آدام اسميت و فردريك تيلور پيروي ميكنند و به سازمانهاي نويني تبديل نشوند، مهندسي مجدد همچنان كاربرد خواهد داشت و به حيات خود ادامه خواهد داد. همچنين در مورد BPR مقالات و اطلاعات زيادي در نشريات خارجي وجود دارد كه در نشريات و منابع داخلي نادر و با فقدان منابع روبهروست. از اين رو مناسب است در اين زمينه ترجمة مقالات روز انجام گرفته و فرهنگ BPR توسعه يابد. به هر ترتيب براي كارهاي آتي پيشنهادات زير ارائه ميشود.
پيشنهادات جهت سازمان مالي
مهندسي مجدد فرايندهاي اطلاع رساني ادارة كل تمركز حسابها
مهندسي مجدد فرايندهاي اطلاع رساني ادارة كل حسابداري صنعتي
مهندسي مجدد فرايندهاي اطلاع رساني ادارة كل حسابداري عمومي
مهندسي مجدد فرايندهاي اطلاع رساني ادارة كل حسابداري فروش
مهندسي مجدد فرايندهاي اطلاع رساني ادارة كل خزانهداري
پيشنهادات جهت محقق بعدي
بررسي روش مناسبي براي مهندسي مجدد سازمانهاي دولتي ايران
بررسي راههاي استفادة مناسب از IT در مهندسي مجدد
مهندسي مجدد مديريت شركتها
بررسي تغييرات فرهنگي لازم در زمينة مهندسي مجدد
فهرست مراجع
الف) انگليسي
1- Agostini, A., [et al.], Reengineering a business process with an innovative workflow management system: a case study. Milpitas, CA: Association for Computing Machinery, 1993.
2- Alavi, Maryam, Yoo Young Jin, Productivity gains of BPR achieving success where others have failed. [s.l.] Information System Management, Spring 1995.
3- Al-Mashari, Majed, Zairi, Mohamed, BPR implementation process: an analysis of key success and failure factors. Business Process Management , Journal, Vol. 5, No. 1, 1999. pp. 87-112
4- Davenport, Thomas, Process innovation: reengineering work through. information technology. Boston, Mass.: Harvard Business School Pr., 1993
5- Davenport, Thomas, Short, James E., The new industrial engineering: information technology and business process redesign. Sloan Management Review. Vol. 31, No. 4, 1990, pp. 11-27.
6- Doyle, Chris, Business process reengineering: the next challenge, BPICS Conference, 1992, pp. 380-389.
7- Greenberg, Lowell J., (1996) Business process reengineering constantly adapting to changes. BPR Introductory article [Online]. Available: http://earthrenewal.org/bpr.htm [2003, May, 22]
8- Harrison, Brain D., Pratt, Maurice, A methodology for engineering business. March/April 1993, pp. 6-11, Planning Review
9- Human Resource Directorate Logestics Research Divison. IDEF4 object – oriented design method report. Texas: Knowledge Based System Inc., 1995
10- Hwang, Ching – Lai, Yoon, Kwangsun, Multiple attribute decision marking: methods and application. New York: Springer – Verlag, 1981.
11- Lockamy, Archie, A strategic alignment approach for effective business process reengineering linking strategy: processes and customers for competitive advantage. Int. J. Production Economics Vol. 50, 1997, pp. 141-153.
12- Loornis M.E.S., Integration definition for information modeling (IDEF1x). Texas: Federal Information Processing Standards Publication 184, 1993.
13- Manganelli, Raymond L., Klein, Mark M., A Step by step guide to business transformation . [s.l.] : AMACOM, 1996.
14- Mayer, R.J., IDEF1 information modeling. Texas: Knowledge Based System Inc., 1993
15- Mayer, R.J., Integration definition for function modeling (IDEF0). Texas: Knowledge Based System Inc., 1993.
16- Meredith, M., Reengineering (BPR) methodology and approach: reviewing reengineering methodology. BPR on line learning Centre. [on line]. Available: [www.Prosci.Com/bpr-method.htm] [2003, April, 9].
17- Muthu, Subramanian, Whitman, Larry, Cheragi, S. Hossein, Business process reengineering: a consolidated methodology. San Antonio, Texas: Int. Conference on Industrial Engineering Theory, Applications Practice, 1999.
18- Orman, Levent V., A model management approach to business process reengineering. Journal of management Information System, Summer 1998, Vol. 15, No. 1, pp. 187-212.
19- Parndby J., Business process systems engineering. Int. J. Technology. Management, U.K. 1994, PP. 497-508.
20- Shabana, Ahmed, (1996) The effect of outside consultants project. College of Business Involvement Administration. Texas: A & M University, [On line]. Available:
[http://hsb. Baylor.Edu/ramsower/acis/papers/ashabana.htm] [2003, May, 14]
21- Simon, Kai, A., Mckinsey BPR approach. Viktoria Institute. [On line]. Available: [www.Informatik.gu.Se/~Kai/mck/pdf][2003, Aprile, 12].
22- Slack, Roger S., [et al.], Roads to reengineering: report on precept work package 1b: Literature review. Edinburgh: The university of Edinburgh, 1999.
23- Subashish, Guha, Kettinger, William, Teng, James. Business process reengineering. Information Systems Management. Summer 1993, pp. 13-21.
24- Teng, J.T.C., Grover, V., Fiedler, K.D., Developing Strategic perspective on business process reengineering: from process reconfiguration to organizational change. Omega Int. J. Mgmt. Sci, Vol. 24, No. 3, pp. 271-294, 1996.
25- Tieso, John V., Making breakthrough process change happen. Fairfax, Virginia: D. Appleton Co., 1999.
26- Witte, P.S., [et al.], IDEF3 process description capture method report. Texas: Knowledge Based System Inc., 1995.
27- Yih-Chang Chen, Empirical modeling for participative BPR. Warwick: The University of Warwick, 2001.
ب) فارسي
28- ابلنسكي، نيك، مهندسي مجدد و مديريت دگرگونسازي سازمانها، ترجمة منصور شريفي كلويي، تهران: هواي تازه، 1381.
29- ايرانزاده، سليمان، مديريت كيفيت فراگير و مهندسي مجدد استراتژي تلفيق و هماهنگي، تدبير، شمارة 11، (ارديبهشت 1378)، ص 57-61.
30- ايكاف، راسل، برنامهريزي تعاملي – مديريت هماهنگ با تحول براي ساختن آيندة سازمان، ترجمه سهراب خليلي شوريني، تهران: نشر مركز، 1375.
31- باوكر، آلبرت ه.، ليبرمن، جرالد ج.، آمار مهندسي، ترجمة هاشم محلوجي. تهران: مركز نشر دانشگاهي، 1381.
32- سنگه، پيتر، ديسيپلين پنجم، ترجمه و خلاصه: فريدون آذرهوش. تهران: سازمان مديريت صنعتي، 1375.
33- پورصائبي، فرضي و رضا ذوقي، زكريا. مهندسي مجدد، تدبير، شماره 109، (ديماه 1379)، ص 66-64 .
34- فرنچ، واندال، مديريت تحول در سازمان، ترجمه و نگارش مهدي الواني، حسن دانايي فرد. تهران: نشر صفار، 1379.
35- محمدنژاد، فرشيد، تكنولوژي اطلاعات و مهندسي مجدد منابع انساني، تدبير، شماره 94 (مرداد 1378)، ص 42-39.
36- مهندسي مجدد مديريت امور عمومي، مترجم: محمدرضا نوتاش، تدبير، شمارة 123، (تيرماه 1381)، ص 64-61 .
37- هاشمي پرست، مقتدي، آمار و احتمال در مهندسي و علوم. تهران: جهاد دانشگاهي دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي، 1370. ج1.
38- همر، مايكل، فراسوي مهندسي دوباره، ترجمة عبدالرضا رضايينژاد. تهران: مؤسسه خدمات فرهنگي رسا، 1378.
39- همر، مايكل، چمپي، جيمز، مهندسي دوباره شركتها – منشور انقلاب سازماني، ترجمة عبدالرضا رضائينژاد. تهران: مؤسسة خدمات فرهنگي رسا، 1377.
|
