شكل 1- رويكردهاي تغيير سازماني*

"سيم" ، فرايند تحقيق و فرايند مداخله در سازمانها را با هم تركيب مي كند. داده هاي كيفي حاصل از مصاحبه هاي نيمه ساختار يافته و مشاهده هاي مستقيم، پس از يادداشت برداري در محيط كار به بانك اطلاعاتي كامپيوتر وارد شده و با گذشت چند سال، توسعه مي يابند (براي تشريح* از آنجا كه معادل فارسي مناسب براي تعدادي از روشهاي مندرج در اين شكل يافت نشد، عناوين اصلي در پايان مقاله در بخش پي نوشت ها درج شده است.

بيشتر روش "سيم"، به مقاله اي از ساوال (2003)
زارده و وويان (2003) و بنه و كريستالني (2003) مراجعه شود. اين مقاله كاربردهاي بيشتري از تغييرات سازماني را تشريح مي كند. "سيم"، داراي دو ديدگاه خرد و كلان بوده و عوامل استراتژيك بيرون از سازمان را به شرايط داخلي يا محلي و نيز تغيير سياستها، از جمله تغيير قواعد
كار بين كارگران اتحاديه ها، مديريت و
تامين كنندگان مواد اوليه و اتحاديه ها، مرتبط
مي سازد.

مداخله "سيم" از پنج مرحله كليدي تشكيل شده است. نخستين مرحله كه مرحله مذاكره ناميده مي شود و طي آن كه (در بنگاههاي بزرگ) بين سه الي هشت سال طول مي كشد، جلساتي بين پرسشگر و مديران برگزار مي شود. گام دوم، مرحله شنيدن است كه در آن پرسشگر به مدت دوالي شش ماه به جمع آوري جزئيات كامل اطلاعات كيفي محيط پرداخته و (هر هفته) آنها را به بانك اطلاعاتي كامپيوتر وارد مي كند. همچنين جمع آوري اين داده ها، اساس شناسايي علل اصلي مشكلات اقتصادي (كاركردهاي نامناسب) و هزينه هاي پنهان (ناشي از كاركردهاي نامناسب) كه در نظام مالي و حسابداري شركت ثبت
نشده اند را نيز تشكيل مي دهد. پرسشگر علاوه بر گوش كردن به نكات مورد توجه افراد به منظور يافتن علل ريشه اي، از درون اين نكات با مصاحبه شوندگان همكاري مي كند. (به عنوان مثال اين مساله بر چه چيزي اثر مي گذارد؟ چه كسي تحت تاثير قرار مي گيرد، هر چند وقت يك بار و چه هزينه هايي را در بر دارد؟) پرسشگر در اين مصاحبه گوش مي كند، ولي در تبديل مسائل به بيان مالي و اقتصادي كه توسط مديران قابل درك باشد از مصاحبه شونده كمك مي گيرد. مرحله سوم مرحله اي است كه اصطلاحاً اثر آينه اي ناميده مي شود و در آن داده هاي كيفي تحقيق و داده هاي كمي شده عوامل يا هزينه هاي پنهان به افراد ذي نفع بازخورد مي شود.
(در قسمت بعد تشريح شده است). در مرحله چهارم كه مرحله آزمايش است يك رشته از مطالعات و بررسيهاي عملي در محيط كار پيشنهاد شده، مورد مذاكره قرار گرفته و به منظور حل مشكلات مربوط به هزينه هاي پنهان و عوايد پنهان، معرفي و مورد اجرا قرار مي گيرد. مرحله پنجم به منظور سنجش نتايج ارزيابي انجام
مي شود. در تمامي اين پنج مرحله، يادداشت هاي فراواني توسط پرسشگر در مورد رفتار، واكنشها و ظاهرسازي هاي مصاحبه شونده تهيه مي شود
(بژي و روزيل 2003).

در دهه 70 ميلادي، ساوال تصميم گرفت كه راه خود را برود و در تحقيقات خود در زمينه تحولات سازماني چيز منحصر به فردي بسازد. وي به عنوان اقتصاددان و نظريه پرداز علم سازمان، اعتقاد داشت كه "اثر بخشي و سودآوري به قيمت از دست دادن كيفيت و عوامل بالقوه انساني حاصل خواهند شد." اين فرضيه اي بود كه ساوال در تحقيقات مربوط به رساله خود بر روي آن كار كرد:

به عنوان مثال هنگامي كه ما، بين سالهاي 1973 و 1977 تصميم گرفتيم نشان دهيم كه
فرم هاي جديد سازمان (همانند گروههاي نيمه خودگردان طرفدار رويكرد فني- اجتماعي) از سازمانهاي كلاسيك (تيلور، فايول، وبر) اثر بخش تر و كاراتر هستند. متوجه شديم كه توصيفات مورد استفاده براي تشريح سازمانها را نمي توان براي اندازه گيري و مقايسه كارايي اقتصادي شيوه هاي سازماني گوناگون تحت بررسي در شركتها مورد استفاده قرار داد. در اوايل سال 1973، الگويي را براي ارزيابي هزينه هاي پنهان ابداع كردم كه در كتابم با عنوان غني سازي شغل (1975- 1974) منتشر شد. در آن زمان، الگوي خود را تنها به عنوان يك فرضيه و نه به عنوان نظريه پيش بيني كردم. بايد اين نكته را بررسي مي كردم كه آيا
مي توان به منظور تحقيق در جهت تلاشهايي براي معتبر ساختن اين فرضيه، آن را با هدف كسب كمكهاي مالي در برخي شركتها به كار گرفت يا خير. (مصاحبه با ساوال، 2001).

ساوال همچنين به ما گفت: ورود ايده و روشهاي مديريتي از خارج از كشور، سبب نااميدي و تا حد كمتري نا اميدي برخي از نظريه پردازان و پژوهشگران (فرانسوي) علم مديريت شده است. انجام كارهاي طاقت فرسا، افراط در تيلوريسم و فايوليسم در سازمانهاي خاص يا برعكس
آن اخروي گرايي ساده لوحانه، خودمختاري
و آزادي عمل ناهماهنگ، نمونه هايي از اين
ايده ها و روشهاي وارداتي هستند (مصاحبه با ساوال، 2001).

دانشجويان مقطع دكترا كه اين رويكرد را مي آموزند از مشاوران فرايند برترند. آنها خود را به عنوان پژوهشگران كيفي و امور مالي و به عبارتي كوتاهتر مداخله گر- پژوهشگر در نظر مي گيرند. كسي كه به منظور تشويق مشتريان براي مداخله هاي اصلي، مطالب مصاحبه هاي كيفي را با دقت جمع آوري و كدبندي كرده و به متون
قابل بازاريابي در كامپيوتر تبديل مي نمايد.
اين بدين معني است كه داوطلبان دوره دكترا در موسسه ايزور، انجام مصاحبه نيمه ساختار يافته و مطالعه مشاهده ها را به عنوان بخشي از آموزش خود فرا مي گيرند. ايشان دسته بندي انبوهي از 2000 كد موضوعي گسترش يافته را به همراه سطوحي از زير مجموعه هاي مربوطه، از مقاله ساوال با عنوان "معرفي نوين الگوي اجتماعي- اقتصادي مديريت" (2003) مي آموزند كه شرح آن بر اساس فهرست در پي آمده است:

1- شرايط محيط كار

2- سازمان دهي كار

3- ارتباطات، هماهنگي و همكاري

4- استفاده از زمان

5- آموزش

6- استراتژي.

يكي از قسمتهاي منحصر به فرد سيم، اثر آينه اي است. از آنجا كه اين قسمت "سيم" روشهايي را از ديگر رويكردهاي تغيير سازمان متمايز مي نمايند، آن را به صورت اجمالي بررسي مي كنيم.

پرسشگر، روش سقراطي را نيز فرا مي گيرد تا مصاحبه ها را به عنوان فرصتي براي يادگيري از طريق پرسش مورد استفاده قرار داده و به عنوان كمكي براي مصاحبه شونده و به منظور انجام كار مشترك بر روي راههاي تبديل اصطلاحات مرتبط با مشكلات اجتماعي به واژه هاي قابل فهم در زمينه اقتصاد و هزينه، به جستجو بپرازد.

فرايند بازخورد در اصطلاحات مربوط به سيم، اثر آينه اي ناميده مي شود. اين فرايند براي پردازش داده هاي كيفي تحقيقات انجام شده در سه تا شش ماه (گذشته) و داده هاي كمي مربوط به عملكردها و هزينه هاي پنهان، مورد استفاده قرار مي گيرد. (به عنوان مثال گزارش مربوط به
شركتي 15000 نفره مي تواند از 1000 صفحه يادداشت هاي تهيه شده تحت مفاهيم "سيم"بيشتر باشد). روزي كه انبوه داده هاي جمع آوري شده براي افرادي كه آن را توليد كرده اند ارائه مي شود. هر صفحه از داده هاي مربوط به يادداشت هاي تهيه شده در محيط براي افراد ذي نفع، به نمايش در مي آيد. (در شركتهاي بزرگ، گزارش در چند قسمت ارائه مي شود). بيانات متعدد مندرج به يادداشت ها به 2000 متغير احتمالي اين رويكرد كه در جلسه اثر آينه اي ارائه مي شوند مربوط است و بسته به مضمون متغيرها بازنگري شده و براساس نوع افرادي ذي نفع (مانند مديران اجرايي، مديران و كارگران) سازمان دهي مي شوند. در پايان جلسه مربوط به هر يك از متغيرها، تمامي اظهارات افراد ذي نفع در جلسات مصاحبه و ديگر جلسات مورد مقايسه و بررسي قرار مي گيرند. علاوه بر اين، اطلاعات حسابداري مربوط به اثرات كوتاه و بلندمدت هزينه هاي پنهان و عوايد بالقوه پنهان نيز ارائه مي شود.

اثر آينه اي داراي سه مفهوم است. نخست بدين معني است كه كارگران و مديران، مشكلات و كاركردهاي نامناسب را به گونه اي متفاوت انعكاس مي دهند، يعني تصوير و عكس تصوير سازمان.

دوم اينكه اعداد مندرج در نمودارها و جدولهاي حسابداري و گزارشهاي مالي و حسابرسي ها با آنچه كه منعكس مي شود با حقايق آينه اي يكي نيستند. در پس توهم مربوط به آنچه كه منعكس شده است، سياستهاي، حسابداري و محدوديتهاي اجتماعي فراتر از حقيقت نهفته است. لهمن و تينكر (1996) چنين استدلال مي كنند. كه به منظور افزايش مباحث مفيد تر در حسابداري، لازم است كه حسابداري محيطي دوباره تنظيم شود. تنظيم دوباره حسابداري به عنوان بخشي از تعديل موقت موثري كه تبديل طاقت فرساي تدريجي به سوي ذهن گرايي و انسان مداري را تداوم مي بخشد و در آن انسانيت به عنوان قابليتي براي كنترل و تعديل طبيعت ديده مي شود در نظر گرفته شده است. (لهمن و تينكر، 1996، ص 2) تابوها (مواردي كه مشتري مايل نيست در يادداشت ها ثبت شوند) بايد از موارد منعكس شده در جلسات اثر آينه اي و نيز در بازنگري هاي
دوره اي مطالب حذف شوند. اين موارد ممكن است بي ميلي به روبرويي با مسائل زيست محيطي و غير قابل پشتيباني را شامل شوند در مواردي ديگر، اين موارد به اصول اخلاقي يا منافع گروههايي كه به طور يكسان به آنها رسيدگي نمي شود، مرتبط مي باشد.

سوم اينكه دسته بندي مشكلات و كاركردهاي نامناسب كه در سيستم كامپيوتري پرسشگر منعكس مي شود، براساس واژه هاي مورد استفاده افراد داخل شركت است. سيستم كامپيوتري پرسشگر از 2000 متغير موضوعي سيم نيز برخوردار است. ساوال با توجه به اصطلاحات "سيم" در فرايند تائيد زبان مشترك بين پرسشگر و مصاحبه شونده موضوع ياد شده را "تسهيل شناسايي ايده ها توسط مجريان، يعني به كارگيري واژه هاي مورد استفاده ايشان "نام نهاده است. (مصاحبه با ساوال 2001) جدول 1، خلاصه اي از ويژگيهاي مربوط به يكسان سازي زبان پرسشگر و مصاحبه شونده در اثر آينه اي را نشان مي دهد. همچنين رويداد اثر آينه اي به ايجاد اطلاعات مورد نياز تفكرات همسو و غير همسو پيرامون رهايي از مشكلات و كاركردهاي نامناسب كمك مي كند. سيم به جاي توافق نظر در جلسات وقت گير، گوناگوني نظرات متفاوتي را كه با وجود هم سنخ نبودن در كنار هـم قــرار مي گيرند، مد نظر قرار مي دهد.

پرسشگر سوالاتي را از افراد ذي نفع مي پرسد تا فهرست يادداشت هايي را كه براساس گفته هاي ايشان تهيه مي نمايد مطابق با دسته بندي موضوعي مربوط به رويكرد و زير مجموعه هاي آنها سازماندهي و براساس نوع افراد ذي نفع (مديران اجرايي، مديران، كارگران، فروشندگان يا مشتريان) گروه بندي و تكميل كند. در "سيم" تعامل بين پرسشگر ومصاحبه شونده و اعضاي شركت بسيار مهم است. اين تعامل در يك شركت بزرگ به معني بازنگري طاقت فرساي صدها صفحه از يادداشت هاي تهيه شده در محيط است. پرسشگر اظهار نظر افراد درباره تمامي صفحات را جويا مي شود. (آيا اين نقل قول از مصاحبه صحيح است؟) افراد، داده هاي مربوط به مصاحبه و هزينه ها يا عوايد پنهان را مورد سئوال و بررسي قرار داده و تاييد مي كنند. به عنوان مثال يك نفر گفت: "من واقعاً دور افتاده ام، اگر مجبور شوم كه به جايي بــروم، راه طـولاني بـه نظر ميرسد". ما در يادداشت هاي خود نوشتيم "فاصله تا نزديكترين محل، مشكلات ارتباطي را در بر دارد". (زير مجموعه اي از متغيرهاي ارتباطات، هماهنگي و همكاري) شخص ديگري گفت: "گاه احساس افسردگي دارم. فقط كار، كار، كار. " ديگري گفت: "هميشه اين طور بوده است، ما هيچوقت در باغ نيستيم و وقتي از چيزي خبر نداريم خود را مسخره كرده ايم." بنابراين پرسشگر، چگونگي نسبت دادن گفته هاي ايشان به دسته بندي هاي "سيم" را بيان مي كند.
سپس از ايشان مي پرسد كه آيا با نوع دسته بندي ها و نمونه بندي مشكلات موافق هستيد؟ تغييرات پيشنهاد شده و تاييد صورت مي گيرد. در پايان گروه بندي هر يك از متغيرها، پرسشگر به سكوت تعدادي از افراد ذي نفع كه گزارشي را درباره مشكلات (احتمالي) ارائه
نداده اند اشاره مي كند. اين در حالي است كه افراد ديگر، مشكلات و كاركردهاي نامناسب را گزارش كرده اند.

بر خلاف ديگر رويكردهاي تغييرات سازماني مندرج در شكل 1 رويكردهاي تغيير سازماني تحليل اجتماعي "سيم" به صورت مالي يا اقتصادي تـفسير مي شـود، يعني ايــن رويــكرد در تئوري

و در عمل از ماهيت اقتصادي و اجتماعي برخوردار است. اين تفاوت اصلي بين "سيم" و ديگر روشـهاي تغييــرات سـازماني حســابرسي مفصل هزينه هاي پنهان و عوايد مربوط به كارهايي كه در گزارشهاي نظام اطلاعاتي معمول حسابداري و امور مالي شركت در نظر گرفته نمي شوند را نيز در بر مي گيرد. برخلاف تحقيقات عملي (خانه 5 شكل 1) و برخلاف اصول بسياري از روشهاي تغييرات سازماني در "سيم" از جمع آوري اطلاعات كيفي به همراه مطالعات مالي كمي (و نه نظر سنجي) استفاده مي شود. به عنوان مثال پرون و ساوال (2001، ص 5) تحقيق عملي را به دليل "بي ميلي كامل مشاور در مشاركت در امور اداره شركتها و نيز مداخله كردن در امور مربوط به منافع "شركت مورد استفاده قرار داده اند. ايشان معتقدند كه به علت بي تفاوتي تحقيق عملي، انجام آن براي تمامي مصاحبه كنندگان ناممكن است. همچنين بر خلاف روش جستجوي توانمندي (خانه 6 شكل 1) كه در آن تمايلي به از بين بردن مشكلات يا گذراندن چند ماه در محيط كار ديده نمي شود و نيز از جمع آوري داده هاي مربوط به مشكلات نيز پرهيز مي شود (بسيار منفي و تفرقه انگيز) يا تفاوتهاي بين ايدئولوژي و برتري افراد ذي نفع مستقيماً مورد توجه قرار مي گيرد (باز هم
تفرقه انگير). "سيم" جزئيات و تجزيه و تحليل مشكلات يا كاركرد هاي نامناسب را مد نظر قرار مي دهد. جزئيات مشكلات با داده هاي مالي و حسابداري تكميل مي شوند كه اين مورد در روش اين رويكرد كاملاً الزامي است. در ضمن "سيم" روش تخريبي نيز نيست. به بيان دقيقتر ساوال مي گويد كه تحليل انتقادي وي از تئوري هاي تصميم گيري نئوكلاسيك ها يا الهامات كينزي براساس اين ايده است كه "تصميم ممكن است غير منطقي بوده و ممكن است براساس تحليل انتقادي وي از تئوري روان كاوي، جامعه شناسي و علوم سياسي اتخاذ شده باشد. (مصاحبه با ساوال 2003)، رويكرد انتقادي وي نقدي است بر اقتصاد كلاسيك. "تصميم براساس الگوهاي عقلايي اتخاذ مي شود. (ولي) الگوهاي عقلايي به علت ناديده گرفتن هزينه هاي پنهان در تصميم گيرها ضايع شده اند." (مصاحبه با ساوال 2000)

يكي ديگر از تفاوتهاي اصلي اين است كه تحقيق پيرامون پروژه هاي مشتري در اصلاحات پيوسته نظريه هاي مستدل "سيم"، خلاقانه صورت مي گيرد. (يعني 2000 متغير كيفي اين رويكرد با گذشت زمان تغيير يافته و به انبوهي از محتواي خاص تبديل شده است). هيچيك از روشهاي ديگر تغيير سازماني با مجموعه انباشته اي از داده ها مقايسه نشده و در هيچيك، همانند فرايند داخلي "سيم" مقايسه نظام مند و ورود و بازيابي داده ها ميسر نمي باشد. همان گونه كه قبلاً گفته شد، داده هاي مربوط به بيش از 1000 بنگاه به همراه پروژه هايي كه در بيش از سي كشور به انجام رسيده و 2000 متغير مربوط به آنها در پايگاه اطلاعاتي كامپيوتري ايزور موجود است. (براي بازيابي داده هاي كيفي، از اصطلاحات داخلي، گره و درخت استفاده مي شود). اگر بخواهيم به اختصار شرح دهيم، نظام بازيابي داده ها، پايگاه اطلاعاتي چند بعدي است كه براساس ارتباط با موضوعات طبقه بندي شده و براي هدايت فرايند تشخيص سيستمي مربوط به روش تحقيق كيفي، به كار مي رود، چيزي كه ساوال آن را "اظهارات تكاملي" ناميده است. (مصاحبه با ساوال 2001)، زيرا پرسشگر و افراد سازمان در راستاي شناسايي مشكلات كليدي و از بين بردن علل ريشه اي كاركردهاي نامناسب سازماني و كاهش عوامل بالقوه تاثيرگذار بر درآمد، كار مي كنند. اين فرايند، مفهومي تكاملي در بردارد؛ زيرا با حفظ پايگاه اطلاعاتي چندين پروژه و چندين پرسشگر، اظهارات پروژه هاي قبلي را مي توان با الگوي گفته هاي مشتري فعلي مقايسه كرد.

در مذاكرات مربوط به ارتباط بين ايزور و مشتريان، قراردادهاي بلندمدت سه الي پنج ساله منعقد مي شود. اين رويكرد با كارگاههاي آموزشي آخر هفته (خانه 9 شكل 1) يا راه حل هاي مقطعي شتاب زده (خانه 7 شكل 1) تفاوت دارد. سيم تشخيصي دقيق و روشمند است كه با آنچه كه اثر آينه اي نام دارد پيگيري شده و پس از آن براي تاثير بر دگرگون سازي ارتباطات مشكل ساز بين ويژگيهاي اقتصادي و ويژگيهاي اجتماعي، مطالعات مكرري صورت مي گيرد. در سالهاي اول، يك برنامه آموزشي مقدماتي،
برنامه ريزي عملي و استراتژي داخلي و خارجي در شركت، مورد آزمون و عمل قرار مي گيرد. با آغاز هر يك از مطالعات جديد سياستها و تخصيص منابع آموزشي و نيز محدوده مشاركت بين افراد ذي نفع شركت، دوباره مورد مذاكره قرار مي گيرد.

به عنوان مثال اواسط دهه 1970، ساوال به اين نتيجه رسيد كه رويكردهاي سازماني فني- اجتماعي (خانه هاي 2 و 3 شكل 1) داراي دو نوع ضعف هستند. ويژگيهاي فني به غلبه بر ويژگيهاي اجتماعي متمايل بوده و وضعيت اقتصادي شركتها نيز همانند تلاطم يا پيچيدگي محدوده بررسي به عنوان متغير اصلي در نظر گرفته مي شد. برخلاف روشهاي امري (خانه 2 شكل 1) يا ديويس و ويزبورد (خانه 3 شكل 1) در "سيم" براي پشتيباني از مداخله از روش كنفرانس تحقيقاتي استفاده نمي شود. به جاي آن به مدت دو الي شش ماه، هر روز بازديدهاي فشرده محيط كار و مصاحبه هاي نيمه ساختار يافته با افراد يا گروههاي كوچك همگن و مرتبط با هم به موازات انجام مطالعاتي در زمينه امور مالي يا حسابداري درآمدها يا هزينه هاي پنهان انجام مي گيرد. (در "سيم" واژه پنهان، به معني چيزي است كه در نظام گزارش امور مالي و حسابداري به ثبت رسيده باشد و در نتيجه كنترل آن ميسر نباشد). "سيم" به تفسيري كه لو ديويس در مورد روش نظامهاي فني- اجتماعي ارائه نموده شبيه است. (خانه 5 شكل 1) در اين روش براي تشخيص نظام درون سازمان، از جمع آوري داده هاي محيط كار و تحقيق عملي استفاده مي شود. ساوال مي گويد:

رويكرد فني- اجتماعي براي كسب كفايت اقتصادي، ناقص بوده و نظامهاي فني- اجتماعي فاقد آن هستند. به عقيده من در تئوري اجتماعي- اقتصادي ابعاد اقتصادي تنها به عنوان يك محدوديت تلقي نشده و به عنوان اهرم مورد نظر قرار مي گيرند. مفهوم كاملتر انگيزش اقتصادي (يعني مجموع نتايج فوري كوتاه مدت و ايجاد تواناييهاي بالقوه ميان مدت يا بلندمدت) محرك قدرتمند اصلي انسان و پوياييهاي اجتماعي درون سازمان و محيط اطراف آن، انگاشته مي شود.

"سيم" با مهندسي مجدد برابر نيست. (خانه 7 شكل 1). موسسه ايزور درپروژه هايي كه با بهره گيري از تكنيك هاي "سيم" انجام داده، اندازه گيري دقيق ارتباط ويژگيهاي اجتماعي را نشان داده است؛ به شكلي كه حتي در دهه 90 ميلادي، يعني زماني كه بهره گيري از مهندسي مجدد مرسوم و رايج و به عبارتي مد بود
هزينه هاي پنهان قابل ملاحظه اي نيز در آن وجود داشت كه مورد توجه قرار نمي گرفت. ايزور در موج مهندسي مجدد غرق نشد. آنها نسبت به روش مداخله اي كه اساس آن بر نابودي توانايي اجتماعي شركتها بنا شده بود (و به حافظه جمعي آن) شكاك ماندند تا آنچه را كه مهندسان مجدد به عنوان دستاوردهاي موقت و كوتاه مدت در نظر مي گيرند (براي خود) به دست آورند.

اين نوعي از فرايند دقيق تحليل واريانس است كه در خانه هاي 3 و 7 شكل 1 (و در نسخه هاي اوليه در خانه هاي 2 و تا حدودي 12 و 15 شكل 1) قابل مشاهده است. البته از تمركز بيشتر بر ويژگيهاي استراتژيك شركت و وضعيت اقتصادي آن برخوردار است. در مطالعاتي كه به منظور اثبات صورت مي گيرند، مشتريان (شركتها) نحوه بررسي و درك حسابداري هزينه هاي پنهان و همچنين مسائل اقتصادي متاثر از مديريت نادرست عملكرد اجتماعي را فرا مي گيرند. فرايند تشخيص با بررسي موارد مشترك و غير همسو توسط كاركنان، مديران و مشتريان آغاز مي شود.

يافته ها همانند نظرسنجي (البته اين كار نظر سنجي نيست) به افراد منعكس مي شوند. ولي اينها تنها يافته هايي است كه گفته هاي افراد (و اظهارات كد گذاري شده) مديران، كاركنان و مشتريان را مقايسه مي كند و تفاوتها را مشخص مي سازد. بررسي تابوها يكي از نكات كليدي است. موضوعاتي كه درباره آن صحبت نمي كنند يا از ثبت اطلاعاتي درباره آن سر باز مي زنند. بنابراين، اين رويكرد، انتقادي و مواجهه ناپذير است. همانند ابتكارات تحقيق عملي، مداخله ها براساس همكاري، طراحي شده و به اجرا در مي آيند. اين رويكرد نسبت به روشهاي ديگر مندرج در شكل، از ويژگيهاي درون رشته اي و ميان رشته اي بيشتري برخوردار است. اجراي اين روش، شيوه هاي مربوط به حسابداري، استراتژي، منابع انساني و كيفيت را تغيير خواهد داد. از ديدگاهي فرانو گرايانه، بيشتر ويژگيهاي رهبري و تسلط جامعه پذيري و كنترل كه سبب افزايش هزينه هاي پنهان و نيز پنهان ماندن آنها مي شوند، به واسطه اين رويكرد از بين خواهند رفت. با توجه به تسلط يكي از اعضاي ايزور به موضوع فرا نوگرايي، گروه مشاوران "سيم" (در ايزور) اصطلاحات مشاوره فرا نوگرايانه را مي دانند، ولي آنها را به اصطلاحات علوم مديريت همچون تابو، شيوه بهانه جويي و استفاده از سپر بلا و هزينه هاي پنهان تبديل مي كنند.

اين رويكرد ميان رشته اي است و بيشتر، درك ريشه اي نقشهاي مشترك رشته هايي را كه دور از هم نگاه داشته شده اند شامل مي شود. سه مقاله، ويژگيهاي فرانوگرايانه "سيم" را معرفي كرده اند. اولين آنها توسط پرون وپرون (2003) خط تيره (-) ميان عبارت اجتماعي- اقتصادي را به عنوان اقدامي فرانوگرايانه مورد بحث قرار مي دهد. بر خلاف آنچه كه به طور كلي رشته هاي دانشگاهي را بر ضد هم در نظر مي گيرد. آنها نتيجه گرفتند كه "سيم" خوش بينانه بوده و با تئوري هاي انتقادي و پروژه هاي بدبينانه فرانوگرا يكي نيست. در دومين مورد توسط جورج ترپو و فابين دو گئوزور (2003) نشان داده شد كه چگونه "سيم" با حفظ موارد ناهماهنگ و ناسازگار سازمانها در وضعيتي بر عكس وضعيت متغيرهاي ساده نمودار برگ شبدري به مديريت موارد غير قابل مديريت، كمك مي كنند. بالاخره ما (بژي و روزيل 2003) قسمت دوم اين مسئله را پيشنهاد مي كنيم كه در آن راههاي ايجاد تناسب بين "سيم" با رويكردهاي ساختگي و مبالغه آميز فرانوگرايانه (خانه 14 شكل 1)، تجديد رويداد (خانه 11 شكل 1) و موارد عكس رويكرد استعاره اي گوفمن (خانه 8 شكل 1) نشان داده شده است.

بنابراين سيم از شركتهاي عملياتي وظيفه گرا (يا سازمانهاي غير قابل دولتي) به سوي جايگاهي اجتماعي- اقتصادي و يا آن طور كه ما فكر مي كنيم فرانو گرا حركت كرده است. اين نوع فرانوگرايي، فرا نوگرايي عيب جو (بژي و همكاران 1996) يا يك تئوري انتقادي نبوده (خانه 16 شكل 1)، بلكه ديدگاهي فرانو گرايانه، خوش بين و مثبت است. (روزنو 1992).

همان گونه كه ساوال توضيح داد، وي يك ماركسيسم يا يك نظريه پرداز منتقد نيست. "من در دوره سالهاي 1970 الي 1985 كه ماركسيسم نفوذ زيادي بر دانشگاههاي فرانسه داشت، از تحت تاثير قرار گرفتن نفوذ روز افزون آن، دوري جستم". (مصاحبه با ساوال 2000). در همان زمان، ساوال به اين موضوع فكر مي كرد كه مي تواند "نگرشي آزاد و بدون تعصب درباره مسائل كار" ايجاد كند و در برابر گرايشهاي "فرا آزاديخواهانه" كه در آن زمان در فرانسه رايج بود تسليم نشود. (مصاحبه با ساوال، 2000).

با نگاهي به سازمان فرا نوگرايي مثبت تر مورد نظر وي (روزنو 1992) با نكاتي مواجه مي شويم:

سازمان فرانوگرا را مي توان به عنوان سازماني تعريف كرد كه مجموعه شبكه اي از گروههاي گوناگون تحت مديريت و كنترل خود را با چندين مركز هماهنگي در بر گرفته است. اين مراكز براساس متقضيات تشكيل و يا منحل مي شوند. علاوه بر اين، طراحي (ساختار سازماني) اين گروهها مسطح بوده و كاركنان براي انجام كارها از اختيارات زيادي برخوردارند. اطلاعات، در دسترس بوده و بهبود مستمر، همه جا مورد تاكيد قرار مي گيرد. (خلاصه اي از بژي و دنهي 1993/2000).

اين مثالي از يك سازمان غير متمركز انعطاف پذير است كه با توسل به "سيم" و صرف زمان لازم تحقق مي يابد. در سازمانهاي فرانوگرا، رويدادهاي متضادي در مراحل متعدد به اجرا در مي آيد. با اين وجود ارزشي كه من (نويسنده) در "سيم" ديدم براساس سرمايه گذاري وسيع، نسبي و تاريخي در روش جمع آوري اطلاعات است. بنابراين امكان بي نتيجه كردن چنين الگوهاي سازماني چند مرحله اي نيز وجود دارد.

در نهايت، "سيم" داراي ويژگي زبان شناسي نيز مي باشد. بدين معني زبانها، علائم و سمبل هايي كه بر اساس موازين اجتماعي ارتباطات بين ويژگيهاي اقتصادي و ويژگيهاي اجتماعي را پديد مي آورند نيز دستخوش تغييراتي مي شوند. (قسمت اثر آينه اي در بالا ملاحظه شود). "سيم"، براساس جمع آوري و شكل دهي مجدد گفته ها ايجاد شده است. اظهارات و گفته ها توسط پرسشگر كدگذاري شده و به برنامه كامپيوتري ويژه اي وارد مي شود كه از 2000 كد قابل بازيابي برخوردار است. در نتيجه 30 سال كار اين روش به اصلاح و تكميل (گفته ها) و كدگذاري دسته هاي اطلاعات جمع آوري شده براي تحليلهاي كيفي تبديل شده است._ÿ

منبع: