| چه چيزي كار شركتها را جذاب ميسازد |
| مترجم: حميد توحيدي منبع: 98/2TELCOM- |
|
خانم ايي- ديسون(E-DYSON) دختر فيزيكدان آمريكايي كه از او بهعنوان اولين بانوي امريكايي اينترنت ياد ميشود، معتقد است كه تجارتهاي مدرن نياز به تهيه الگوهايي دارد كه انگيزه كاركنان را دوچندان كند. خيليها براين باورند كه خواندن نظرات غيرموسوم وي بايد براي مديران اجباري باشد. يكبار از يك مدير ايتاليايي كه در شركت ATT كار ميكرد پرسيدم كه بهعنوان يك مدير چه كار ميكند و هنوز هم پاسخ او را به خاطر دارم: «من جلب اعتماد ميكنم». آقاي VITTORIO CASSOUI بياعتمادي را از زندگي كاركنان خود دور ميكند بهطوري كه كاركنان ميتوانند پيشرفت كرده و كار خود را بهنحو احسن انجام دهند. او به آنها نميگويد كه چه كاري را انجام دهند تا آن اندازه كه بتواند توازن را در يك درياي متلاطم حفظ كند. از اين نوع مهارت مديريتي قضاوت، ريسكپذيري بهنام هوش عاطفي ياد ميشود. همچنانكه تغيير، ثبات پيدا ميكند رهبران بايد براي مانور روي آن انعطافپذير باشند. اداره موثر يك جلسه به مهارت نياز دارد فرقي نميكند كه در اتاق كنفرانس و يا روي يك شبكه باشد يا اينكه داخل سازمان و يا با شركا و مشتريان باشد، ولي شما مجبوريد اين كار را در گستره جهاني و در درازمدت انجام دهيد. بايد مردم را به هيجان آورده و سپس آرامشان كنيد. مشاجرات را رفع كرده، نكات اصلي يك تعارض يا استراتژي را روشن ساخته و تصميمات شركت را اتخاذ كنيد. تمام اين توانمنديها، ايجاد اطمينان و صميميت ميكند و باعث ترقي ميشود. |
| از: علي زلقي |
|
روانشناسي تقريباً با همه جنبههاي زندگي ما ارتباط دارد. به همان اندازه كه جوامع از جنبههاي مختلف صنعت، تجارت و آموزش و... پيچيدهتر ميشود، به موازات آن روانشناسي ميتواند نقش مهمتري در حل معضلات ايفا كند. روانشناسان با انواع بسياري از مسائل و رفتارها سروكار دارند كه برخي از آنها بهنوبه خود برحسب زمينهاي كه در آن رفتار، روي ميدهد از اهميت زيادي برخوردار است. برخلاف روانشناسي سنتي كه بيشتر به ديدي ذهني و فلسفي به قضايا مينگريست، امروز روانشناسي گستره وسيعي را به خود اختصاص داده كه غالباً ديدگاهي علمي و عيني از مسائل بهدست ميدهد و شديداً بر كاربردي بودن اين شاخه از علم تاكيد دارد. ازجمله ديدگاههاي كاربردي روانشناسي كه اهميت آن ساليان درازي است، در سازمانها و قطبهاي صنعتي و توسعهيافته دنيا بهوضوح درك شده است ميتوان به روانشناسي صنعتي وسازماني اشاره كرد. روانشناسي صنعتي و سازماني يعني مطالعه رفتار انساني در كار و كاربرد اصول روانشناسي در زمينههاي توليد، توزيع و مصرف (استفاده از كالا و خدمات). روانشناسي صنعتي و سازماني از بدو پيدايش در آغاز قرن حاضر، تحولات زيادي داشته و هماهنگ با پيشرفت زمينههاي مختلف علمي، اين شاخه از دانش نيز مسائل وسيعتر و متنوعتري را مطالعه ميكند. اين رشته در نخستين دوره تحول خود با تاكيد تجربي به زمينههايي از قبيل گزينش و كارگماري، ارزشيابي عملكرد و آموزش كاركنان و شرايط محيط كار ميپرداخت و تحت عنوان روانشناسي صنعتي از آن ياد ميشد. از اواسط قرن حاضر توجه روانشناسي صنعتي به جنبههاي اجتماعي كار منجر به تغيير نام اين شاخه از دانش به روانشناسي صنعتي و سازماني شد. طبعاً از آنجا كه زمينه كار متخصصان اين دانش در محيطهاي كاري است. درك اهميت اين رشته درگرو دانش مديريت سازمانها و ميزان آگاهي مديران از معضلاتي است كه در سازمانهاي تجاري و صنعتي ميتوان با توسل به يافتههاي دانش مذكور حل كرد. بهطور قطع بهكارگيري دانش مديريت، توأم با اطلاعات به روز و مهارتهاي تخصصي درحقيقت همان قدرت سلطه بر عوامل طبيعت و نفوذ در دلها و نگرش و انديشهها براي همسويي با هدفهاي انسانساز و حصول اهداف سازماني است. كوتاه سخناينكه بررسي زيركانه غالب تئوريهاي مديريت اين نكته را بهدست ميدهد كه وظيفه مديريت داراي دو بعد كلي است: فني و انساني. به علت وجود همپوشي زياد ميان بعد انساني مديريت و روانشناسي صنعتي و سازماني، با كمي احتياط شايد بتوان بعد اخير مديريت را بعد روانشناختي نام نهاد با اين تفاوت كه روانشناسي صنعتي مباحث بسيار عميق و وسيعتري را دربرميگيرد. برخي مسائلي كه در بعد انساني مديريت مطرح است درواقع از مباحث عمده در روانشناسي صنعتي و سازماني است ازجمله گزينش و بهطوركلي استخدام، برخي مباحث بازاريابي و تبليغات، ارتباطات سازماني، آموزش نيروي انساني، مسائل بازنشستگي و برخي مسائل در توسعه سازمان. با اين استدلال كه در مسائل فوق شناخت فرد در رابطه با سازمان و بررسي رفتارها و نگرشها محور مطالعه است، نياز به روانشناسي صنعتي احساس ميشود تاكنون به علت نبودن كارشناسان و متخصصان در اين زمينه، ناگزير در سازمانها از كارشناساني با تخصصهاي نامرتبط استفاده شده است. علاوه بر مسائلي كه در بالا اشاره شد روانشناسي صنعتي و سازماني مسائل ديگري را نيز در برميگيرد. ازجمله اين مسائل ميتوان به سنجش هوش و استعداد كاركنان، كاربرد آزمونهاي شغلي، مشاوره شغلي و حرفهاي، روانشناسي مديريت، روانشناسي مصرفكننده، روابط انساني، روانشناسي مهندسي، آموزش و كارآموزي نيروي انساني پارهاي از مسائل در بازاريابي و آموزش رفتار سازماني و... اشاره كرد. باتوجه به مسائل فوق خدماتي كه يك روانشناس صنعتي ميتواند در يك سازمان (تجارتي، صنعتي، اداري) ارائه دهد به شرح ذيل است: O حضور در سازمان بهعنوان مشاور و اقدام در جهت پيشگيري از بروز و رفع معضلات ارتباطي و روحي درون سازماني و گاهي درصورت لزوم برونسازماني؛ O برقراري روابط سالم انساني در سازمانها با استفاده از تكنيكهاي تخصصي؛ O مطالعه رفتار كار و بررسي علل آن از ديدگاههاي روانشناختي و ارائه راهكارهاي مناسب براي افزايش رضايت شغلي؛ O برگزاري آزمونهاي روانشناختي (استعداد، خلاقيت، هوش و...) براي شناخت استعدادها و توانائيها درجهت بهكارگماري صحيح و تشخيص برخي نيازهاي آموزشي؛ O مصاحبههاي عيني در محل كار و مصاحبههاي استخدامي و در برخي موارد مصاحبههاي باليني و درصورت نياز معرفي فرد به مراجع ذيصلاح (روانشناس باليني و يا روانپزشك) جهت اتخاد تدابير لازم؛ O تشكيل دورههاي آموزشي در ردههاي مختلف براي پرورش روحيه سازندگي، نوآوري و رشد فكري و رواني و اجتماعي و حل مسائل ديگر ازجمله افسردگي و اضطراب و استرسهاي شغلي؛ O استقرار نظام تشويقي مناسب و ايجاد راهكارهايي براي افزايش بهرهوري ازطريق ارتقا تعهدكاركنان به سازمان و بالعكس؛ O تهيه پرسشنامهها و تحقيق عملياتي درخصوص كشف و ايجاد روشهاي مناسب ارزيابي عملكرد و كارايي پرسنل و مديران درجهت كمك به بخشهاي توسعه منابع انساني در سازمانها؛ O استقرار نظم و ايجاد محيطي براي دريافت و بكارگيري پيشنهادات ارزشمند ازسوي كاركنان و بررسي عوامل محرك در امر مشاركت (توسعه فرايند مديريت مشاركتي)؛ O ايفاي نقش موثر در فرايندهاي مربوط به توسعه و تحول سازمان كه خود مبحث وسيعي را دربرميگيرد؛ O اظهارنظر و ارائه پيشنهادات موثر در مورد فعاليتهاي تبليغاتي و كمك در توسعه بازاريابي در ابعادي كه مستلزم شناخت بازارها و روحيات و نگرشهاي مردم است؛ O توانايي همكاري با متخصصان درجهت توسعه و همگامي سازمان با استانداردهاي جهاني از جمله 9000ISO . مباحثي كه اشاره شد بهطوركلي بيان شده و طبعاً هركدام حيطه بسيار وسيعي را دربرميگيرند كه در محيطهاي كاري نمايان ميشوند. امروزه در كشور در اين زمينهها فعاليتهايي آغاز شده كه بسيار موفقيتآميز بودهاند ازجمله فعاليتهاي روانشناسي صنعتي و سازماني در مجتمع فولاد مباركه و شروع برخي فعاليتها در شركت ملي نفت ايران ازجمله تشكيل اداره روانشناسي صنعتي و سازماني و برخي فعاليتها در وزارت كار و... كه تاحد زيادي درخور توجه استO . منابع: 1 - كورسن، آبراهام. ك.(1374). روانشناسي صنعتي و سازماني. (ترجمه حسين شكركن) انشتارات رشد. 2 - ميچل، ترنسآر. (1377). مردم در سازمانها. (ترجمه حسين شكركن). انتشارات رشد. 3 - كورميك، مك؛ تيفين، ج. (1371). روانشناسي صنعتي. انتشارات بعثت. 4 - هيلگارد و همكاران. (1371). زمينه روانشناسي. (ترجمه براهني و همكاران). جلد 1. انتشارات رشد. |
