كيفيت عامل تداوم سازمانها

در بازارهاي رقابتي توجه به كيفيت كالاها و خدمات يگانه رمز بقا و پويايي مستمرشركتهاست .
توجه مديريت موسسات به كيفيت مي تواند اين نگرش را به بدنه توليد نيز منتقل كند.كشورهاي صنعتي ساليان سال است كه توجه به كيفيت جايگاه مناسب خود را پيدا كرده است . در كشور ما نيز چندسالي است كه توجه به اين مهم در راس برنامه هاي مديران قرارگرفته و دستاوردهايي نيز در پي داشته است .
يكي از راههاي گسترش فرهنگ كيفيت تبادل تجارب موسسه هاي فوق است . به همين مناسبت دومين گردهمايي مديران كيفيت سراسر كشور در آخر خردادماه برگزار شد.
آنچه كه در پي مي آيد گزارشي از اين گردهمايي است . در اين گردهمايي آقاي مهندس فرتوك زاده ، معاون وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح در سخنراني خود باعنوان يادگيري بين سازماني با تاكيد بر جوايز كيفيت گفت : مديريت كيفيت بر دوگونه است يك جنبه آن بر مديريت سخت و جنبه ديگر آن بر مديريت نرم تاكيد دارد. مديريت سخت همان توجه به استانداردها و قوانين است ولي مديريت نرم در چارچوب قوانين واستانداردها نمي گنجد و لازم است مديران سازمانها به طور خاص به آن توجه كنند.
هم اكنون جاي مديريت نرم كيفيت در سازمانها و موسسات ما خالي است و مديران بايد بيش از پيش به اين مهم توجه كنند.
سپس آقاي فرتوك زاده با تاكيد بر تحولات زير در دنياي امروز ساختار سازمانهاي سنتي راناكارآمد خواند. اين تحولات عبارتند از: هجوم امواج جهاني و شكل گيري شركتهاي جهان افزار، ائتلاف و پيمانهاي منطقه اي و فرامنطقه اي به زيان كشورهاي جنوب ،شكل گيري نهادهايي مانند WTO، ابداع شيوه هاي نوين توليد چون توليد ناب "LEAN" وتوليد چالاك "AGILE"شكل گيري شبكه هاي صنعتي و بازرگاني "NET WORKING"رواج "IT" و انفجار اطلاعات .
وي تاكيد كرد اما هنوز به اندازه كافي متوجه اين تحولات نشده ايم . اين تحولات به قدري شديد هستند كه تنها سازمانهاي يادگيرنده مي توانند خود را با آن منطبق كنند. مابايد به سازمانهاي يادگيرنده به عنوان يك اصل نگاه كنيم ; البته ترويج اين اصل نيازمندعزم ملي است . براي اين منظور مسئولان بايد بيش از پيش به همگرايي دانشگاه وصنعت توجه كنند و توليدكنندگان نيز توجه به مشتري به عنوان صداي دوم را به عنوان يكي از اصول سازمان يادگيرنده مورد توجه قرار دهند.
وي در ادامه گفت : توجه به جوايز كيفيت مي تواند تا حدزيادي به گسترش فرهنگ كيفيت در جامعه كمك كند ولي تاكنون به آن توجه زيادي نشده است . البته مديران ما بايدتوجه داشته باشند كه اعطاي جوايز كيفيت نيازمند يكسري زيرساخت است كه بي توجهي به اين ساختارها نه تنها سازمان يادگيرنده ايجاد نمي كند، بلكه خطراتي مي تواند در پي داشته باشد.
پرهيز از عوامگرايي و خودشناسي سازماني از جمله پيش نيازهاي استقرار نظام اعطاي جوايز است .
فرتوك زاده در ادامه سخنان خود مهمترين ويژگيهاي سازمان يادگيرنده را از ديدپيترسنگه ، قابليتهاي فردي به ايجاد مدلهاي ذهني پويا، توسعه آرمان مشترك ، يادگيري حجمي ، تفكر سيستمي و ساختار موثر برشمرد و در مورد چرخه تماس يادگيري سازماني و يادگيري بين سازماني گفت : يادگيري بين سازماني مكمل و تقويت كننده يادگيري سازماني است و اين دو پديده در يك تعامل پويا، همديگر را تقويت مي كنند.يادگيري بين سازماني ، ايجاد فضاي مناسب و تقويت اين چرخه تعاملي از اركان اصلي استراتژي صنعتي جوامع توسعه يافته محسوب مي شود.
سخنران در بخش پاياني سخنان خود موارد زير را براي تقويت زمينه هاي يادگيري بين سازماني الزامي برشمرد:
1 - جوايز كيفيت براساس مدلهاي معتبر در سطح گسترده براي واحدهاي كوچك .
2 - مقايسه فرآيندهاي مشابه و ترازيابي ."BENCHMARKING"
3 - پروژه هاي مشترك "JOINT VENTURE".
4 - كارگاههاي آموزشي و پژوهشي مشترك .
5 - جلسه تبادل تجربيات "EXPERIENCE SHARING".
6 - بازديدهاي حرفه اي .
7 - كارگاههاي مشترك خلاقيت درباره آينده .
8 - تبادل مديران بين سازمانها "HEAD HUNTING".
9 - زمينه سازي ويژه براي تعامل افراد موثر براساس ميل تركيبي ماموريتها.
10 - برگزاري دوره هاي مشترك آموزشي طولاني .
11 - هدايت عمومي خوشه هاي صنعتي "CLUSTER OF INDUSTRIES".
سخنران ديگر اين گردهمايي آقاي مهندس ابراهيمي ، مديرعامل شركت سايپا بود.وي در سخنراني خود در مورد كيفيت در صنعت خودرو گفت : پايين بودن كيفيت درصنايع خودروسازي ما دلايل متفاوتي دارد. عدم دسترسي به فن آوريهاي نوين صنعت خودرو در شرايط فعلي و گذشته و بي توجهي به مشتري در ساختارهاي سازماني ازجمله اين دلايل است .
وي توجه به استراتژي جايگزيني واردات را يكي ديگر از دلايل اين امر دانست وگفت استراتژي جايگزيني واردات الزاما استراتژي بدي نيست ، حتي در كشور مادستاوردهاي خوبي هم داشته است . ولي اين استراتژي در بلندمدت نمي تواند موجب تعالي و توسعه جامعه شود. توجه به اين استراتژي باعث مي شود كه توليدكنندگان توجه خود را به پاسخگويي به نيازهاي داخلي معطوف كنند كه اين امر مي تواند آثار سوءيي درپي داشته باشد.
مديرعامل سايپا يكي ديگر از دلايل پايين بودن كيفيت در صنايع خودروسازي رابي توجهي به آموزش دست اندركاران اين صنعت برشمرد و گفت : برخي از قوانين ومقررات حاكم ، ضد كيفيت است . هم اكنون توليدكنندگان اگر بخواهند حتي يك ميليارددلار كالا وارد كنند نياز به هيچ مجوزي ندارند ولي اگر بخواهند مبالغي را جهت واردات دانش فني يا هزينه آموزش كاركنان صرف كنند با انبوهي از مشكلات و اخذ مجوز مواجه مي شوند. طبق برآوردهاي صورت گرفته هم اكنون حجم سرمايه گذاريهاي سخت افزاري ما معادل اسپانياست ولي به دليل همين عدم توجه به دانش فني و آموزش ما نمي توانيم ازاين حجم سرمايه گذاريهايمان استفاده بهينه كنيم .
آقاي مهندس شافعي ، وزير صنايع نيز در سخنان كوتاهي در اين گردهمايي گفت ،توجه به كيفيت در فرهنگ ايراني و اسلامي ما پيشينه طولاني دارد. اگر به فرهنگ ايراني مان استناد كنيم ، شعار زرتشت پندار نيك ، گفتار نيك و كردار نيك بوده است كه اين پندار نيك را هم اكنون مي توان معادل تفكر ناب و كردار نيك را معادل توليد ناب دانست . اگر هم به فرهنگ اسلامي مان توجه كنيم حضرت علي "ع " مي فرمايند هركسي كه دو روز عمرش مساوي باشد، مغبون است . بنابراين ما براي گسترش كيفيت بايد اين فرهنگ را در سطح سازمانها و جامعه خود ترويج كنيم . 

گزارش از: مريم چهاربالش