 |
در يك سمينار آموزشي بررسي شد:
تكنولوژي برتر است يا مديريت تكنولوژي
بسياري از ما، در محاوره هاي روزمره واژه تكنولوژي را شنيده و يا حتي خود، به كارمي بريم . اما مفهوم و كاربرد اين واژه تاچه اندازه روشن است ؟ شايد در توضيحي ساده بتوان گفت : تكنولوژي يك فرآيند است و يا هنر به كارگيري علم ، تكنيك ، تجربه و مهارت در رسيدن به هدفي مشخص اعم از توليد يك محصول ، ارايه يك خدمت و انجام يك كار.اما حاكم شدن تدريجي شرايط بازار رقابتي در جهان و كشورها، مسايل جديدي را پيش روي سازمانها "اعم از صنعتي و خدماتي " قرار داده است .
در تعريفي كلي تكنولوژي عامل كسب موقعيت برتر رقابتي است و آنچه كه در اين ميان بيش از تـكنولوژي اهميت دارد، مــديــــريت تـكنولوژيهاست .
دكتر محمدرضا آراستي عضو هيات علمي دانشكده مديريت و سيستم دانشگاه صنعتي شريف از صاحبنظران اين مبحث بود كه در سميناري آموزشي باعنوان "مديريت تكنولوژي در سطح بنگاههاي توليدي و خدماتي " به اين مهم پرداخت . در ادامه چكيده اي از بخش نخست اين سمينار را كه در دو بخش برگزار شد مي خوانيد. وي درباره تحول تكنولوژيكي گفت :
تحول تكنولوژيكي "Technological change" در يك بنگاه اقتصادي فرآيند پيچيده ، زمانبر و در عين حال مستلزم سرمايه گذاريهاي قابل توجه است . اين فرآيندبه برنامه ريزي دقيق نياز دارد. شناخت تكنولوژيهاي مهم به عنوان اولويتهاي سرمايه گذاري ، يكي از قدمهاي اساسي و اوليه اين فرآيند است . چرا كه هر بنگاه از تعدادزيادي تكنولوژي و مهارت تكنولوژيكي "Technological competency"بهره مي برد. كه اثر اين تكنولوژيها و مهارتها در بهره وري و كسب موقعيت رقابتي برتريكسان نيست . از سوي ديگر محدوديت منابع بنگاه اجازه سرمايه گذاري همزمان روي تمام تكنولوژيها را نمي دهد. در اينجا به دو سوال اساسي بايد پاسخ داد:
1 - تكنولوژيهاي مهم "كليدي " كدامند؟
2 - اين تكنولوژيها چگونه شناسايي مي شوند؟
تكنولوژي و راهبرد عمومي بنگاه
هدف هربنگاه اقتصادي در يك بازار رقابتي دستيابي به يك مزيت نسبي در مقابل رقباي فعلي و آينده است . در ادبيات مديريت لفظ "راهبرد" به عنوان روشي كه بنگاه براي رسيدن به اين مزيت نسبي اتخاذ مي كند، به كار گرفته شده است . راهبرد "استراتژي "حاصل تقابل دو عامل زير است :
1 - ضعفها و قوتهاي دروني بنگاه .
2 - فرصتها و تهديدهايي كه محيط براي بنگاه پديد مي آورد.
توانمندي بنگاهها متفاوت است و از طرفي فرصتها و تهديدها نيز براي هر بنگاه يكسان پديدار نمي شوند، لذا راهبرد هر بنگاه مخصوص و منحصر به فرد است . حتي بنگاههايي كه در يك حوزه فعاليت مي كنند، مي توانند استراتژيهاي متفاوتي داشته باشند.اما تحولات تكنولوژيك به خودي خود ارزشي ندارند بلكه اثر آنها برروي موقعيت رقابتي بنگاه است كه ارزش آنها را مشخص مي كند. پس تكنولوژيهاي مهم "كليدي "تكنولوژيهايي هستند كه ارتقاي سطح آنها در بنگاه بيشترين اثر را در كسب موقعيت رقابتي دارد. به تعبير بهتر اين تكنولوژي هابيشترين نقش را در تحقق اهداف راهبردي بنگاه ايفا مي كنند.
دكتر آراستي در بخش ديگري از سخنان خود بااشاره به نقش راهبردهاي تكنولوژيك افزود:
استراتژيهاي تكنولوژيك جزء اصلي و اساسي از مجموعه استراتژيهاي بنگاه به شمارمي روند. تصميم گيري در مورد فن آوريهاي راهبردي مي تواند ديگر تصميمات بنگاه را درزمينه هاي مالي ، توليد، بازاريابي ، استخدام نيروي انساني و خصوصا در زمينه تحقيق وتوسعه تحت تاثير قرار دهد. "شكل 1". ايجاد هماهنگي ميان تصميمات حوزه هاي مختلف تنها با هماهنگي هريك از آنها با راهبردهاي عمومي بنگاه اتخاذ مي شوند وتبيين راهبردهاي فن آوري نيز از اين قاعده مستثني نيستند. و در اين زمينه براي تبيين استراتژيهاي تكنولوژيك يك رويكرد آناليتيك در سه گام پيشنهاد مي شود:
1 - ارزيابي فرآيندهايي كه دربنگاه جريان دارند "فرآيند توليد، برنامه ريزي ، بازاريابي و..."و انتخاب موثرترين آنها در تحقق استراتژي عمومي بنگاه . اين فرآيندها را "فرآيند كليدي "Key process" مي ناميم .
2 - تجزيه فرآيندهاي كليدي به فعاليتها و ارزيابي فعاليتها به منظور انتخاب مهمترين آنها،اهميت يك فعاليت با اثر آن برروي بهره وري كلي فرآيند مربوطه ارزيابي مي شود. اين عمل براي هر فرآيند به طور جداگانه انجام مي گيرد.
بديهي است چنانچه فعاليتي به طور همزمان در چند فرآيند نقش موثري داشته باشداز اهميت بيشتري برخوردار خواهد بود. فعاليتهاي مهم بنگاه را "فعاليتهاي حياتي "Critical Activities" مي ناميم .
3 - شناسايي و ارزيابي فن آوريهاي مربوط به هريك از فعاليتهاي حياتي ، اعم ازتكنولوژيهايي كه در حال حاضر توسط بنگاه استفاده مي شوند و فن آوريهايي كه بالقوه مي توانند مورد استفاده قرار گيرند ولي هم اكنون در بنگاه وجود ندارد.
ارزيابي تكنولوژي هاي شناسايي شده توسط يك ماتريس دو بعدي صورت مي گيرد."شكل 2" در اين ماتريس از يك طرف جذابيت استراتژيك تكنولوژي ها و از طرف ديگرتوان بنگاه در رابطه با هر تكنولوژي مورد سنجش قرار مي گيرد. بدين ترتيب هرتكنولوژي كه توسط يك زوج مرتب شناسايي شده و در يكي از نواحي چهارگانه ماتريس جايابي مي شود. موقعيت فن آوريها در ماتريس ، راهبرد متناسب با آنها را ديكته مي كند.
وي در ادامه افزود: بايد اذعان داشت كه مفهوم استراتژي تكنولوژي در بسياري ازشركتها به خوبي ترسيم نشده و تنها در برخي از شركتها اين مقوله به عنوان اساس حيات آنها تلقي مي شود. شركتها رويكردهاي مختلفي در مورد فن آوري دارند از جمله رويكرد"افراد خفته " كه شايد ساده ترين و مرسوم ترين رويكرد تلقي شود. افرادي كه چنين رويكردي را مورد استفاده قرار مي دهند، معتقدند كه تكنولوژي آنها مناسب است .اين طور نيست ؟
گزارش از: مهري سادات جزايري
تكنولوژي برتر است يا مديريت تكنولوژي
بسياري از ما، در محاوره هاي روزمره واژه تكنولوژي را شنيده و يا حتي خود، به كارمي بريم . اما مفهوم و كاربرد اين واژه تاچه اندازه روشن است ؟ شايد در توضيحي ساده بتوان گفت : تكنولوژي يك فرآيند است و يا هنر به كارگيري علم ، تكنيك ، تجربه و مهارت در رسيدن به هدفي مشخص اعم از توليد يك محصول ، ارايه يك خدمت و انجام يك كار.اما حاكم شدن تدريجي شرايط بازار رقابتي در جهان و كشورها، مسايل جديدي را پيش روي سازمانها "اعم از صنعتي و خدماتي " قرار داده است .
در تعريفي كلي تكنولوژي عامل كسب موقعيت برتر رقابتي است و آنچه كه در اين ميان بيش از تـكنولوژي اهميت دارد، مــديــــريت تـكنولوژيهاست .
دكتر محمدرضا آراستي عضو هيات علمي دانشكده مديريت و سيستم دانشگاه صنعتي شريف از صاحبنظران اين مبحث بود كه در سميناري آموزشي باعنوان "مديريت تكنولوژي در سطح بنگاههاي توليدي و خدماتي " به اين مهم پرداخت . در ادامه چكيده اي از بخش نخست اين سمينار را كه در دو بخش برگزار شد مي خوانيد. وي درباره تحول تكنولوژيكي گفت :
تحول تكنولوژيكي "Technological change" در يك بنگاه اقتصادي فرآيند پيچيده ، زمانبر و در عين حال مستلزم سرمايه گذاريهاي قابل توجه است . اين فرآيندبه برنامه ريزي دقيق نياز دارد. شناخت تكنولوژيهاي مهم به عنوان اولويتهاي سرمايه گذاري ، يكي از قدمهاي اساسي و اوليه اين فرآيند است . چرا كه هر بنگاه از تعدادزيادي تكنولوژي و مهارت تكنولوژيكي "Technological competency"بهره مي برد. كه اثر اين تكنولوژيها و مهارتها در بهره وري و كسب موقعيت رقابتي برتريكسان نيست . از سوي ديگر محدوديت منابع بنگاه اجازه سرمايه گذاري همزمان روي تمام تكنولوژيها را نمي دهد. در اينجا به دو سوال اساسي بايد پاسخ داد:
1 - تكنولوژيهاي مهم "كليدي " كدامند؟
2 - اين تكنولوژيها چگونه شناسايي مي شوند؟
تكنولوژي و راهبرد عمومي بنگاه
هدف هربنگاه اقتصادي در يك بازار رقابتي دستيابي به يك مزيت نسبي در مقابل رقباي فعلي و آينده است . در ادبيات مديريت لفظ "راهبرد" به عنوان روشي كه بنگاه براي رسيدن به اين مزيت نسبي اتخاذ مي كند، به كار گرفته شده است . راهبرد "استراتژي "حاصل تقابل دو عامل زير است :
1 - ضعفها و قوتهاي دروني بنگاه .
2 - فرصتها و تهديدهايي كه محيط براي بنگاه پديد مي آورد.
توانمندي بنگاهها متفاوت است و از طرفي فرصتها و تهديدها نيز براي هر بنگاه يكسان پديدار نمي شوند، لذا راهبرد هر بنگاه مخصوص و منحصر به فرد است . حتي بنگاههايي كه در يك حوزه فعاليت مي كنند، مي توانند استراتژيهاي متفاوتي داشته باشند.اما تحولات تكنولوژيك به خودي خود ارزشي ندارند بلكه اثر آنها برروي موقعيت رقابتي بنگاه است كه ارزش آنها را مشخص مي كند. پس تكنولوژيهاي مهم "كليدي "تكنولوژيهايي هستند كه ارتقاي سطح آنها در بنگاه بيشترين اثر را در كسب موقعيت رقابتي دارد. به تعبير بهتر اين تكنولوژي هابيشترين نقش را در تحقق اهداف راهبردي بنگاه ايفا مي كنند.
دكتر آراستي در بخش ديگري از سخنان خود بااشاره به نقش راهبردهاي تكنولوژيك افزود:
استراتژيهاي تكنولوژيك جزء اصلي و اساسي از مجموعه استراتژيهاي بنگاه به شمارمي روند. تصميم گيري در مورد فن آوريهاي راهبردي مي تواند ديگر تصميمات بنگاه را درزمينه هاي مالي ، توليد، بازاريابي ، استخدام نيروي انساني و خصوصا در زمينه تحقيق وتوسعه تحت تاثير قرار دهد. "شكل 1". ايجاد هماهنگي ميان تصميمات حوزه هاي مختلف تنها با هماهنگي هريك از آنها با راهبردهاي عمومي بنگاه اتخاذ مي شوند وتبيين راهبردهاي فن آوري نيز از اين قاعده مستثني نيستند. و در اين زمينه براي تبيين استراتژيهاي تكنولوژيك يك رويكرد آناليتيك در سه گام پيشنهاد مي شود:
1 - ارزيابي فرآيندهايي كه دربنگاه جريان دارند "فرآيند توليد، برنامه ريزي ، بازاريابي و..."و انتخاب موثرترين آنها در تحقق استراتژي عمومي بنگاه . اين فرآيندها را "فرآيند كليدي "Key process" مي ناميم .
2 - تجزيه فرآيندهاي كليدي به فعاليتها و ارزيابي فعاليتها به منظور انتخاب مهمترين آنها،اهميت يك فعاليت با اثر آن برروي بهره وري كلي فرآيند مربوطه ارزيابي مي شود. اين عمل براي هر فرآيند به طور جداگانه انجام مي گيرد.
بديهي است چنانچه فعاليتي به طور همزمان در چند فرآيند نقش موثري داشته باشداز اهميت بيشتري برخوردار خواهد بود. فعاليتهاي مهم بنگاه را "فعاليتهاي حياتي "Critical Activities" مي ناميم .
3 - شناسايي و ارزيابي فن آوريهاي مربوط به هريك از فعاليتهاي حياتي ، اعم ازتكنولوژيهايي كه در حال حاضر توسط بنگاه استفاده مي شوند و فن آوريهايي كه بالقوه مي توانند مورد استفاده قرار گيرند ولي هم اكنون در بنگاه وجود ندارد.
ارزيابي تكنولوژي هاي شناسايي شده توسط يك ماتريس دو بعدي صورت مي گيرد."شكل 2" در اين ماتريس از يك طرف جذابيت استراتژيك تكنولوژي ها و از طرف ديگرتوان بنگاه در رابطه با هر تكنولوژي مورد سنجش قرار مي گيرد. بدين ترتيب هرتكنولوژي كه توسط يك زوج مرتب شناسايي شده و در يكي از نواحي چهارگانه ماتريس جايابي مي شود. موقعيت فن آوريها در ماتريس ، راهبرد متناسب با آنها را ديكته مي كند.
وي در ادامه افزود: بايد اذعان داشت كه مفهوم استراتژي تكنولوژي در بسياري ازشركتها به خوبي ترسيم نشده و تنها در برخي از شركتها اين مقوله به عنوان اساس حيات آنها تلقي مي شود. شركتها رويكردهاي مختلفي در مورد فن آوري دارند از جمله رويكرد"افراد خفته " كه شايد ساده ترين و مرسوم ترين رويكرد تلقي شود. افرادي كه چنين رويكردي را مورد استفاده قرار مي دهند، معتقدند كه تكنولوژي آنها مناسب است .اين طور نيست ؟
گزارش از: مهري سادات جزايري
