در سومين جشنواره شهيد رجايي عنوان شد:

نسبت مديريت با توسعه ; پارادوكس كشورهاي در حال توسعه 

   

جشنواره شهيد رجايي به عنوان همايشي ملي ، همواره سعي براين دارد تا با برنامه راهبردي تحول اداري ، در قالب قدرداني از برگزيدگان خدمت ، پيشكسوتان وبازنشستگان ، ارزيابي عملكرد مديريتي ، ارزيابي تحول اداري و چگونگي توسعه فرهنگ اسلامي در مديريت نظام اداري ، گامهاي موثري بردارد.
جشنواره سوم متفاوت با دو جشنواره گذشته ، با رويكردي فرهنگي ، فضاي مناسبي را براي درك عمومي و ايجاد عزمي ملي در بهبود نظام اداري فراهم مي آورد تا به كمك آن ، الگوسازي و انگيزش نيروي انساني در رفتار سازماني ، در قالب رقابت سالم براي خدمت ، ايجاد شود.
سومين جشنواره شهيد رجايي كه بتازگي برگزار شد، كار خود را با سخنان آقاي خاتمي آغاز كرد. رئيس جمهور در بخشي از سخنان خود در مراسم افتتاحيه ، از هم سويي دولت و ملت به عنوان يكي از امتيازات نظام جمهوري اسلامي ايران ياد كرد و اظهار داشت ، مامسئولان بايد خواست هاي ملت را درك كرده و براساس آن حركت كنيم و ملت نيزمطالبات خود را متناسب با امكانات و ظرفيتهاي موجود بخواهد.
وي تمركز را مهم ترين آفت و مانع پيشرفت خواند و تصريح كرد، توسعه و پيشرفت به معني تمركززدايي واقعي و توزيع اختيارها به تناسب موقعيت هايي است كه دستگاههاي مختلف دارند. اين پرسش مطرح است كه مديران ما تا چه اندازه با كارمندان خود جلسات مشورتي و ارزيابي برگزار مي كنند. به نظر مي رسد كه روابط و ديدگاه ارباب رعيتي بايد در عرصه كارمندان دولت از بين برود و مديران احساس كنند، هماهنگ كننده مجموعه اي با تجربه ، با مسئوليت و تلاش گر هستند.
آقاي دكتر محمدرضا عارف معاون رياست جمهوري و رئيس سازمان مديريت وبرنامه ريزي كشور نيز در سخناني عدم تناسب هزينه هاي عمومي ، اندازه دولت با درآمدهاو توليد ملي ، ساختار و رفتار نظام اداري ، متكي به منابع نفتي و ناموزون ، غيرمشاركتي وغيرحساس به تحولات محيطي را به عنوان مشكلات نظام مديريت اداري كشور ذكركردوگفت ، علاوه بر اين مشكلات ، نبود هماهنگي رفتار و ويژگي هاي نظام اداري به ارزشها وآرمانهاي اسلامي و فقدان يك نظام پويا در برقراري روابط مشفقانه با مردم و پاسخگويي به آنها از ديگر مشكلات نظام اداري است . تحول اداري بايد به صورت هدفمند،مرحله اي ، تدريجي و علمي ، طراحي و مستقر شود.
به گزارش خبرنگار تدبير، در دومين روز جشنواره رجايي پيشكسوتان و بازنشستگان و كارمندان نمونه معرفي شدند و از آنان قدرداني شد.
سومين روز نيز به ارزيابي عملكرد واحدهاي استاني و شهرستان اختصاص داشت وواحدهاي نمونه معرفي شدند. در اين روز آقاي حبيبي معاون اول رئيس جمهور درسخناني خواهان حل مشكلات مديريتي كشور شد. وي گفت تا اين مشكل حل نشود،تحول اداري امري دور از دسترس خواهد بود.
عنوان روز چهارم جشنواره ، خدمت و توسعه مديريت بود. آنچه در پي مي آيدچكيده اي از رويدادهاي اين روز است .

جايگاه مديريت و توسعه 
انديشمندان مديريت براين باورند كه توسعه مديريت در يك كشور مستلزم تغييرجايگاه سازماني مشخص در مجموعه نظام اداري كشور است ، بديهي است لازمه اين امرطراحي نظام جامع توسعه مديريت كشور و تعيين سياستها و استراتژي ها و برنامه هاي توسعه مديريت كشور است . اين كه جايگاه اصلي توسعه مديريت در نظام اجرايي كلان كشور كجاست ، پرسشي است كه پاسخ به آن ما را به تبيين و ترويج مفهوم جامع توسعه مديريت در كشور و تامين فرصتها براي اجراي برنامه هاي توسعه مديريت و تعيين الگوهاو ويژگيهاي نظام بهينه ، رهنمون مي سازد.
در اين باره رويكردهاي متفاوتي مشخص شده است . رويكردهايي چون رويكردمنابع انساني ، رويكرد استراتژيك رويكرد مالي و اقتصادي و رويكرد سيستماتيك .به طور كل 
توسعه مديريت را مي توان ارتقاي نظري و علمي مديريت در طول يك دوره معين زماني تعريف كرد. بي شك توسعه مديريت بدون فراهم بودن بستر و زمينه هاي مساعد حاصل نمي شود.
شاخصهاي توسعه مديريت را مي توان در ارتقاي اثربخشي ، كارايي ، انعطاف پذيري ،رضايت مشتريان و كاركنان ، بهبود منابع انساني ، گسترش اخلاق مديريت و ارتقاي دانش نظري مديران ، خلاصه كرد.
درهمين راستا در روز چهارم از پرپايي جشنواره بانام روز >خدمت و توسعه مديريت <سه نشست باعناوين >تبيين مفهوم توسعه مديريت <، >چالش و چشم اندازهاي توسعه مديريت < و نهادهاي انقلاب اسلامي و توسعه مديريت <، برگزار شد.
در نشست نخست ، استادان و صاحب نظران مديريت و سازمان درباره مفهوم توسعه مديريت به بحث و تبادل نظر پرداختند و اين مفهوم از زواياي مختلف با تاكيد بر نظام اداري مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت .
در نشست دوم ، انديشمندان مديريتي چالشهاي توسعه مديريت را از حوزه نظر وعمل به بحث نشستند كه عمده ترين محورهاي بحث عبارت بودند از، چشم انداز توسعه مديريت ، برنامه هاي جامع توسعه مديريت ، جايگاه توسعه مديريت و بررسي چالشهاي توسعه مديريت .
در نشست نهادهاي انقلاب اسلامي و توسعه مديريت ، مسئولان و كارشناسان طرح و برنامه نهادهاي انقلاب اسلامي و ساير دستگاهها، جمعي از استادان و متفكران مديريت كه سابقه علمي و تحقيقاتي در موضوع نهادگرايي دارند، شركت داشتند.
از جمله سخنرانان اين بخش آقاي مهندس محمد باقريان بود كه درباره موضوع عرصه ها و استراتژي توسعه مديريت كشور ايراد سخن كرد. وي بااشاره به چند تعريف ونسبت سخنان خود را چنين آغاز كرد:
اگر تعريف و كاركرد علوم و فناوري مديريت را جويا باشيم ، آن ، مجموعه يافته هاي مدون نظري و عملي بشر در شناخت ، آينده پردازي و چگونگي رسيدن به مطلوبيت هاي هر نظام است . و در تعريف توسعه پايدار مي توان گفت توسعه پايدار فرايند و روندمستمر و جريان رشد و تعالي و بهره وري است . نسبت مديريت با توسعه ، پيش نياز اصلي توسعه پايدار محصول توسعه پايدار و پارادوكس كشورهاي درحال توسعه است . راه خروج از اين پارادوكس نيز تاكيد برعلمي كردن مديريت در درازمدت و استفاده ازراهبردهاي عام توسعه علوم و فناوري است . اما پرسش اين است كه آيا اين فناوري ،چنين منزلتي را نزد ما دارد؟

اصلاحات و تحول 
آقاي باقريان درباره فرايند تحول گفت ، فرايند تحول ، جريان و روند دگرگوني اساسي در وضعيت و مشخصات موضوع است به گونه اي كه همواره امكان هم زيستي آن را بامحيط در حال دگرگوني و طلب هاي نوين مردم ، تامين و حفظ كند. در حالي كه اصلاحات ، چشم انداز ملموس و محصول تحول است .
اما چراهاي بسياري وجود دارند كه بايد به آنها پاسخ گفت . مثلا چرا اقتصاد بيماردرمان نمي شود يا چرا سمت و سوي توسعه اجتماعي و سرعت آن شفاف نمي شود. چراسرعت و سمت وسو و برنامه هاي فرهنگي دچار مشكل است ، چرا اخلاق اجتماعي دچار آسيب مي شود، چرا نگراني موجود ساماندهي هويت ملي در جوانان روزافزون شده است . چرا هنجارهاي اجتماعي به ويژه در جوانان باارزشهاي انقلاب فاصله گرفته است و چرا از تجربه ها درس نمي گيريم و خردمندي و يادگيري بسيار گران تمام مي شود.
پاسخ به اين چراها عبارت است از اينكه به اين دليل اقتصاد بيمار درمان نمي شودچون به علوم و فناوري مديريت نظير علوم پزشكي و مهندسي اعتقاد نداريم . زيرا آثار وهزينه تصميمات ما را، جامعه مي پردازد، زيرا اين علوم و فناوري است كه مي گويد دراينجا كه نشسته اي شناخت فني موضوع ، يك پيش نياز است ، زيرا اين علوم و فناوري است كه مي گويد، براي هرنوع مديريت سياسي - اقتصادي و اجتماعي ، تجربه شرط اول است . زيرا اين علوم و فناوري است كه مي گويد، دانش مديريت شناخت ، آينده پردازي وچگونگي تحقق هر هدفي را ممكن مي سازد زيرا اين علوم و فناوري است كه مي گويد،بايد مهارت به كارگيري علمي دانش را تحصيل كرد زيرا علوم و فناوري اعتقاد دارد كه توحق نداري بدون روشهاي علمي ، آرزوها و تصميمات خود را به جامعه تحميل كني اما مابه شدت به خود باور داريم و بالاخره اينكه ، اين علوم و فناوري است كه مي گويد، توبايدارزيابي شوي اما من نوعي حسابدهي را دوست ندارم .

وضع موجود اداري 
آقاي باقريان در بخش ديگري از سخنان خود با نگاهي به آخرين وضعيت موجوداداري كشور افزود: وضع موجود اداري ما دچار مشكلاتي شده است كه ريشه در نگرش غلط به انسان و توسعه منابع انساني و علم ناشناسي دارد. مشكلاتي چون :
- فقدان مشاركت قانونمند و تقسيم كار نامتعادل ملي .
- ساختارهاي كهنه و مقاوم .
- ناكارآمدي نظامهاي توسعه منابع انساني و
- علم ناشناسي .
وي ادامه داد، در راس تمام اين مشكلات ، نبود شناخت لازم درباره نسبت علوم وفنون مديريت با توسعه و نبود امكان تحول ساختارهاي مختلف بدون تحول درباوركردن علوم و فناوري مديريت و تجهيز نظام مديريت كشور به آن ، چشمگير است .
از جمله آفات تحول مي توان به نبود درك شفاف از وضعيت موجود با واقعيتهاي جهاني و نقش مديريت ، بي برنامه گي و برخورد غيرعلمي ، فرهنگ تقابل ، قانون گريزي ،فرافكني ، توجيه گري ، غفلت از مقوله هاي انساني و مديران محافظه كار، اشاره كرد. كه براي هريك از اين آفات ، آسيب شناسي ، برنامه اجرايي آموزش و فرهنگي و تبيين ضرورت باور فضيلتهاي جديد براي بقاء و رشد نظام ، لازم است .
مهندس باقريان افزود، پس اگر باور داشته باشيم كه اساس هر توسعه ، مديريت مجهزاست ، بنابراين راهبردهاي عام و اصلي توسعه علوم و فناوري ، بايد عملياتي و نهادينه شوند. راهبردهايي چون انتقال فناوري مديريت براي حوزه هاي پراولويت عملياتي وكاربردي ، توليد فناوري مديريت ، مستندسازي تجربيات و جذب و اشاعه هرنوع دستاوردعلمي و فني در مديريت . كه براي هريك از اين راهبردها، قانون ، نظام ، مقررات وآيين نامه و نيروي انساني و منابع لازم است .
سخنران در ادامه سخنان خود درباره ايجاد تحول در نظام اداري كشور، چنين گفت ،لازمه برون رفت از وضعيت فعلي نظام اداري و ايجاد تحول در آن ، برنامه ريزي براي تغيير باورها نسبت به نقش علوم و فناوري و درراس همه ، علوم و فناوري مديريت براي اجراي اصلاحات است .
پيچيدگي شرايط موجود اقتضاء مي كند تا كاربردي ترين رويكردها يعني رويكردعلمي انتخاب شود. دراين باره ترويج نگرش رويكرد و نقد علمي مشفقانه شرايطموجود، از منظر رعايت يا عدم رعايت علوم مديريت ، از وظايف نخست دانش آموختگان و دل سوختگان است .
براي تحقق توسعه پايدار، نيازمند تدوين تئوري دولت ، دكترين توسعه ، فرهنگ توسعه و تبيين منافع ملي و ابزارهاي كلان هستيم كه اين جز از راه تلاش علمي حاصل نمي شود. برنامه تحول توسعه علوم و فناوري و در پيشاپيش آن ، برنامه راهبردي تحول نظام اداري و نيز برنامه ملي توسعه منابع انساني به مفهوم كلان ، جزء اركان اصلي تحول و اصلاحات كشور است .

چشم انداز توسعه مديريت 
در بخش ديگري از سومين جشنواره شهيد رجائي محورهاي كلي چشم انداز توسعه مديريت در كشور توسط آقاي اسحاق حسيني مطرح شد. شاخص ترين اين محورهاعبارتند از:
- مفهوم سازي و نظريه پردازي در توسعه مديريت .
- توسعه دانش و بينش توسعه مديريت .
- ترويج توسعه مديريت .
- اصلاحات در مديريت و تصميم گيري .
- ايجاد و طراحي نظامهاي مديريتي و
- الگوسازي توسعه مديريت .

برگزيدگان كميسيون توسعه مديريت 
كميسيون توسعه مديريت در بخشي از برپايي جشنواره سوم ، برگزيدگان خود را ازميان نويسندگان ، ايده پردازان و منبع شناسان علوم مديريت معرفي كرد.
اين كميسيون آقايان ، دكتر عباس محمدزاده مولف و مترجم كتابهايي چون مديريت توسعه و مديريت تحول ، دكتر محمد سعيد تسليمي ، مولف كتاب مديريت تحول سازماني ، مهندس محمد باقريان ، از مديران باتجربه در حوزه ستادي دولت ، ايده پرداز درحوزه هاي مختلف مديريت عمومي ، اقتصادي ، فرهنگي و بومي و محمد ازگلي ، رابه خاطر منبع شناسي توسعه مديريت ، منبع شناسي مديريت اسلامي و ايجاد بانك اطلاعاتي مديريت اسلامي ، معرفي كرد.
گفتني است كه در بخش جنبي برپايي جشنواره سوم ، نمايشگاه منبع شناسي توسعه مديريت برگزار شد كه خلاصه اي از فعاليتهاي كميسيون توسعه مديريت را به معرض ديدهمگان قرار داد.
همچنين نمايشگاهي از فعاليتها و عملكرد دستگاههايي كه از سوي كميسيون چهارگانه جشنواره به عنوان برتر و نمونه برگزيده شده بودند، برگزار شد.
اين كميسيونها عبارتند از: كميسيون ارزيابي عملكرد شوراهاي تحول اداري ،كميسيون ارزيابي عملكرد مديريتي ، كميسيون توسعه مديريت و كميسيون بهبود نظام بازنشستگي و تكريم از پيشكسوتان .

نهادينه كردن حاكميت قانون 
آيت الله شاهرودي در مراسم پاياني جشنواره سوم شهيد رجايي ضمن تاكيد بر لزوم نهادينه كردن حاكميت قانون در نظام اداري و اجرايي گفت ، مساله شايسته سالاري در عزل و نصب مديران بايد بدون دخالت جناحي و سياسي صورت پذيرد.
رئيس قوه قضائيه افزود، ساماندهي مجموعه نظام اداري در جهت تحقق اولويت هاي نظام ، جز با بازنگري نسبت به وضع موجود و رفع نواقص و كمبودها وتعيين رويه مشخص ، ممكن نيست .
وي بااشاره به تصويب چارچوب و دستورالعملهاي نظارتي براي اصلاح ساختاراداري در برنامه سوم توسعه گفت ، باوجود سيستم نظارتي ، مديران و كارمندان به سمت تعهد بيشتر و ارايه خدمات بهتر و كارآمدي بيشتر خواهند رفت .
آقاي شاهرودي ، خواستار همدلي ، هماهنگي و مشاركت مديران ، كارمندان دولت وانديشمندان و فرهيختگان شد. 
.دش ن اگتخيهرف و ن ادنمشيدناو تلود ن ادنمراك ،ن اريدم تكراشم و ي گنهامه ،ي لدمه راتساوخ ،ي دورهاش ي اقآ