|
|
نقش ورزش در
افزايش بهره وري كاركنان
از: عليرضا طربي
>سلامتي ; زيربناي خوشبختي ; قدرت و روحيه است
< بنيامين ديزرائيل
يكي از منابع استراتژيك واحدهاي اقتصادي
منابع انساني است كه باايجاد محيطي امن و سالم
از لحاظ جسمي و رواني موجب بهره وري بيشتر در
كاركنان و در نهايت سازمان خواهد گرديد.
در اين مقاله نكته مهم اينست كه بيائيم به
واحد تربيت بدني در سازمان صرفابه عنوان يك
واحد هزينه ساز كه برگزاركننده مسابقات داخلي
و بين كارگري و رفع تكليف آيين نامه اجرايي
وزارت كار و امور اجتماعي و شرح وظايف محدود
نگاه نكنيم ; بلكه آن را به عنوان عاملي در نظر
بگيريم كه سلامت كاركنان را تضمين مي كند و به
نگرشهاي كاري بهتر و رضايتمندي بيشتر منجر مي
شود و همچنين سبب كاهش غيبت كاركنان وحفظ
منابع انساني فعال و خلاق ، افزايش فعاليتهاي
گروهي ، بهبود ارتباطات داخل سازمان ، كاهش
استرس بين مديران و كاركنان و مزيت رقابتي
براي جذب منابع انساني خواهد شد. در نتيجه
كيفيت زندگي كاري افزايش پيدا مي كند، بهره
وري را بالا مي برد و درپيشبرد مقاصد
استراتژيك سازمان مفيد خواهد بود. و برنامه
ارتقاي سطح سلامت ; بيش از هرچيز; به مسئله
پيشگيري توجه دارد. بنابراين ; معيار سطح
مطلوب سلامت در يك شركت بايد نشاندهنده
پيشرفتهاي به عمل آمده در زمينه مهار عوامل
ذيل باشد:
عوامل تهديدكننده سلامت
كاركنان
عواملي منشاء بروز بيماريها و آسيب هاي
جسمي هستند مانند: استعمال دخانيات ;فقر حركتي
; اضافه وزن ; درصد بالاي كلسترول خون ; فشارخون
; عدم تناسب اندام ; رژيم غذايي و تغذيه
نامطلوب ; فشار رواني و عدم ايمني و بهداشت
صنعتي مورد نياز.
ايجاد تغيير در نگرش كاركنان نسبت به مسئله
سلامت و آموزش آنها در جهت تغييرنوع زندگي در
سازمان خود; هدفهايي نيستند كه بتوان در عرض
يك شب به آنها دست يافت ، باارتقاي سطح سلامت
محل كار; مي توان روابط داخل سازماني و روحيه
كاري رادر سازمان بهبود بخشيد.
* مزاياي برنامه ارتقاي سطح
سلامت محل كار:
برنامه ارتقاي سطح سلامت ; مزاياي
بسياري براي شركت و كاركنان در بردارد: كاهش
هزينه سلامت و ميزان غيبت كاركنان از جمله آن
هستند. شكل )1-1(
بهره وري بالا
شكل )1-1(: ارتقاي سطح سلامت محل كار; و بهره وري
مزاياي برنامه براي كاركنان :
* انساني تر شدن محل كار
* كاهش مخارج فردي مربوط به سلامت
* بهبود كيفيت زندگي
* برخورداري از سلامت مطلوب ; حتي پس از انفصال
از شركت
مزاياي برنامه براي شركت :
* بهبود كيفيت زندگي كاري )LWQ(
* كاهش هزينه هاي درماني
* كاهش ميزان غيبت كاركنان در محل كار
* بهبود عملكرد كاري
* روحيه بالا و رضايت شغلي كاركنان
* ارتقاي وجهه عمومي شركت كه خود موجب تسهيل
دريافتن نيروي كار مناسب مي گردد.
سلامت مطلوب
و تناسب اندام
برنامه ارتقاي سطح
سلامت محل كار
* تغييرات رفتاري
* كسب آگاهي هايي در مورد سلامت
* كسب مهارتهايي در زمينه سلامت
* تغيير در نگرش كاركنان نسبت به مسئله سلامت
كاهش هزينه هاي سلامت
امروزه كشورهاي توسعه يافته در جهت حفظ
منابع انساني فعال و خلاق خود ازورزش به عنوان
عاملي در جهت پيشگيري و درمان اثرات استرس هاي
زندگي سودمي جويند به طوري كه يك شركت در
نيويورك توانسته است براساس اجراي يك برنامه
پيشگيري از اختلالات قلبي - عروقي كارمندان به
كاهش غيبت ها و تقليل هزينه هاي درمان دست
يابد و از اين راه معادل 7/2 ميليون دلار صرفه
جويي كند.
بهبود عملكرد كاري
علاوه بر تقليل و كاهش هزينه ها; برنامه
ارتقاي سطح سلامت ; باعث افزايش كاري كاركنان
مي گردد.
داشتن بدني سالم ; به فرد امكان مي دهد تا به
بالاترين سطح بازدهي در يك روزكاري دست يابد.
در عين حال ; كاهش ميزان فشارهاي روحي و جسمي ;
امكان تمركز بيشتر بر كار را فراهم مي سازد.
براي نمونه ، براساس مطالعاتي كه توسطسازمان
ناسا انجام شده است ، عملكرد كاري كاركناني كه
در برنامه ، تناسب اندام اين سازمان شركت كرده
اند، به ميزان 25 درصد بهبود يافته است .
برنامه ريزي براي داشتن شركتي
سالم
به منظور اجراي برنامه ارتقاي سطح
سلامت ، همچون هر فعاليت اقتصادي ديگر، بايد
ازقبل به طور صحيح برنامه ريزي كرد. فقدان
زمان لازم و اعتبار كافي براي انجام يك برنامه
ريزي دقيق ، خطاهاي زيانباري را در پي خواهد
داشت . بررسي نيازها و منابع شركت در واقع داده
هاي فرآيند برنامه ريزي را فراهم مي آورد.
در هنگام تنظيم برنامه ارتقاي سطح سلامت بايد
مسائلي را كه در عمليات شركت از اهميت عمده اي
برخوردار است ، مدنظر داشت ; چرا كه برنامه نمي
تواندمنفك از ساير عمليات شركت باشد; بلكه
بايد در مجموعه عمليات شركت گنجانده شود و جاي
گيرد.
همچنان كه در شكل 2-1 مشاهده مي كنيد، برنامه
ريزي براي برنامه ارتقاي سطح سلامت فرآيندي
است كه شامل سه مرحله زير است :
1 - تعيين اهداف
2 - توسعه طرح برنامه
3 - تنظيم طرح برنامه )از جمله تعيين بودجه (.
كه در اين مقاله صرفا مرحله اول تشريح مي گردد.
تعيين اهداف
نيروي محركه اوليه براي اجراي برنامه
ارتقاي سطح سلامت ، مي تواند در هرشركتي
متفاوت باشد: چه بسا افزايش هزينه هاي بهداشتي
و درماني با بالارفتن ميزان غيبت كاركنان ،
براي اولين بار، حساسيت مديران را نسبت به
مسئله ارتقاي سطح سلامت برانگيزد.
شكل 2-1 برنامه ريزي براي برنامه ارتقاي سطح
سلامت محل كار
بررسيهاي سازماني كه منجر به آگاهي از وضعيت
سلامت كاركنان مي گردد
تعيين اهداف
دستور كار برنامه ارتقاي سطح سلامت
مرحله تعيين اهداف
فعاليتهاي برنامه ارتقاي سطح سلامت ، مواد
برنامه ارتقاي سطح سلامت
سياستها و روشهاي ارتقاي سطح سلامت
مرحله توسعه طرح برنامه
عمل ساختاربودجه
مرحله تنظيم طرح برنامه
شكل 3-1 هدفهاي يك برنامه ارتقاي سطح سلامت
* كاهش هزينه هاي بهداشتي و درماني
* ارتقاي اعتبار شركت
* بهبود روحيه كاركنان
* كمك به كاركنان ، به منظور تغيير نوع زندگي
ناسالم خود
* كاهش نرخ گردش كاركنان
* كاهش غيبت
محل كار سالم
برنامه ارتقاي سطح سلامت ممكن است حاصل
مذاكرات گروهي يا حتي تجربيات شخصي مديركل
شركت - كه از مسائل سلامت آگاهي دارد - باشد.
دراغلب موارد، نتايج بررسيهاي سازماني ، به
تعيين اهداف برنامه كمك مي كند. درشكل 3-1، برخي
از اهداف ممكن يك برنامه ارتقاي سطح سلامت
آمده است .
تعيين اهداف برنامه ، بدون توجه به دلايل
اجراي آن ، بسيار مخاطره انگيزخواهد بود; چرا
كه مرحله تعيين اهداف ، مسير كليه فعاليتهاي
بعدي برنامه رامشخص مي كند. حاصل اين مرحله ،
تعيين دستور كار برنامه است كه در آن ،
روندبرنامه ارتقاي سطح سلامت و نه كاركردهاي
خاص آن تعيين شده است .
مسئوليت تعيين دستور كار برنامه ، به عهده
هيات عاليرتبه اجرايي شركت است ;چرا كه اين
امر موجب مي شود كه مديريت سازمان نسبت به
اجراي اين برنامه احساس مسئوليت كند.
دستور كار برنامه ، موارد خاصي را كه مسئولان
برنامه بايد براي برنامه ريزي فعاليتها مدنظر
داشته باشد، مشخص مي كند.
نتيجه گيري
اجراي برنامه ، ارتقاي سطح سلامتي محل
كار بايد در قالب يك فرآيند صورت گيرد و قبل از
برنامه ريزي مي بايست نيازهاي منابع انساني و
اهداف شركت ووضعيت موجود منابع انساني ، مورد
بررسي قرار گيرند.
تنظيم يك برنامه ، مرحله اي مهم تلقي مي گردد،
چرا كه در اين مرحله ، اهداف برنامه تعيين شده
دامنه ، اجراي آن مشخص مي شود. به منظور تدوين
طرح برنامه ،شركت بايد فعاليتهاي مختلفي را
كه مي توان در درون شركت ، در جهت ارتقاي سطح
سلامت افراد انجام داد، شناسايي كند، در ضمن ،
سياستها و روشهاي ارتقاي سطح سلامت بايد در
طرح كاملا مشخص گردد. شركت همچنين بايد در
موارد ذيل تصميم اتخاذ كند:
اجراي برنامه درساعات كار ياخارج از آن ;
اجراي برنامه در شركت يا در مكاني خارج از
شركت ;
نوع تشويقهابه منظور ايجادانگيزه در كاركنان
.
