 |
اقتصاد مبتني بر همبرگر
از: محمدحسين حكيميان
يكي از راههاي تعيين نرخ برابري ارز كشورها، تئوري برابري قدرت خريد "PPP PURCHASING POWER PARITY" است . طبق اين تئوري ، نرخ برابري ارزها دربلندمدت به سمت نرخي حركت مي كند كه قيمت هاي سبد مصرفي مشابه از كالاها وخدمات مبادله شده درهر كشور را معادل مي سازد، به عبارت ديگر با يك دلار بايد بتوان درهمه جا يك ميزان كالا خريداري كرد. مثلا نرخ برابري ارزها با دلار از تقسيم متوسطسطح قيمتها در كشور موردنظر بر متوسط سطح قيمتها در ايالات متحده آمريكا به دست مي آيد. نظر به دشواري محاسبه متوسط قيمتها از نسبت شاخص قيمتها "كه تغييرات سطح قيمتها را نشان مي دهد" براي محاسبه تغييرات نرخ ارز استفاده مي كنند. به عنوان مثال اگر شاخص قيمتها در سال 1368 در ايران و آمريكا برابر 100 و درهمان سال نرخ برابري ريال 170 دلار آمريكا باشد و شاخص قيمتها در سال 1378 در دو كشور به ترتيب برابر با 850 و 170 باشد، نرخ برابري ريال به نسبت عكس شاخص قيمتهاي ايران وآمريكا يعني 170850=15 تغيير و از170 به 1350 كاهش مي يابد.
ساده ترين شكل بيان اين تئوري ، ساندويچ بيگ مك "BIGMAC" مربوط به شركت مك دونالد است كه با كيفيت مشابه در تقريبا 120 كشور توليد مي شود و به مصرف مي رسد. اين روزها واژه اقتصاد مبتني بر همبرگر "BURGERNUMICS" مركب از دوكلمه ECONOMICS و HAMBURGER در متون مربوط به اقتصاد پولي زياد شنيده مي شود. شاخص اقتصادي بيگ مك ابتدا در سال 1986 به كار رفت تا نرخ برابري ارزهارا بسنجد. اين شاخص براساس همان مفهوم اوليه در اقتصاد بين المللي يعني تئوري برابري قدرت خريد است . به عنوان مثال اگر در سال مشخص ، ارزش اين ساندويچ درآمريكا 5/2 دلار و در ايران 12000 ريال باشد، ارزش برابري دلار 4800 ريال تعيين مي شود. برابري قدرت خريد برمبناي همبرگر بيگ مك ، نرخي است كه قيمت همبرگر رادر كشورها يكسان مي سازد. البته انتظار نمي رود اين شاخص ، پيش بيني كننده دقيق تغييرنرخ برابري ارزها باشد ولي به عنوان روشي براي درك آسانتر تئوري نرخ ارز موردقبول است .
حال اگر نرخ برابري واقعي هر ارز را با اين شاخص مقايسه كنيم ، متوجه مي شويم كه ارز موردنظر بيشتر يا كمتر ارزشگذاري شده است . مجله اكونوميست در آوريل 2001،اين شاخص را براي مجموعه اي از كشورها محاسبه كرده كه در جدول زير نشان داده شده است .
* متوسط قيمت در شهرهاي نيويورك ، شيكاگو، سانفرانسيسكو و آتلانتا
** ميزان دلار به ازاي هر پوند
*** ميزان دلار به ازاي هر يورو
در اولين ستون جدول ، قيمت ساندويچ بيگ مك به پول محلي و در ستون دوم به دلار منعكس شده است . ستون سوم ، قيمت آن را برحسب قدرت برابري خريد از تقسيم قيمت محلي بر قيمت آن در آمريكا "54/2 دلار" به دست مي دهد. مثلا قيمت ساندويچ بيگ مك در ژاپن 294 ين ، تقسيم بر نرخ ارز واقعي هر دلار 124 ين ، معادل 38/2 دلار "ستون دوم " و تقسيم بر قيمت اين ساندويچ در آمريكا معادل 116 دلار "ستون سوم " است . ستون پنجم از مقايسه نرخ برابري ارز برحسب قدرت برابري خريد "ستون سوم " و نرخ ارز واقعي "ستون چهارم " محاسبه شده است . براساس اين محاسبه در هفته منتهي به 17 آوريل 2001، ين 6درصد كمتر ارزشگذاري شده است .
همانطور كه جدول نشان مي دهد ارزانترين قيمت اين ساندويچ در چين ، مالزي ، فيليپين ، آفريقاي جنوبي ، تايلند و روسيه حدود 2/1 دلار است كه نرخ برابري ارز جملگي اين كشورها ازكاهش بيش از 50 درصد برخوردار بوده است . گرانترين قيمت اين ساندويچ در كشورهاي انگلستان ، دانمارك وسوئيس يافت مي شود كه بيشترين ارزشگذاري نرخ ارز را داراست . درميان كشورهاي ثروتمند، دلار استراليا و زلاندنو بين 45-40 درصد كمترارزشگذاري شده و همچنين ارز كليه بازارهاي نوظهور نيز براساس قدرت برابري خريد بيگ مك درمقابل دلار كمتر ارزشگذاري شده است . بزرگترين موفقيت شاخص بيگ مك در نشان دادن تغييرات "يورو" درمقابل دلار بوده است . زماني كه پول جديد يورو از اول ژانويه 1999 معمول شد، تقريبا همه فكر مي كردند كه نرخ برابري آن در مقابل دلار افزايش يابد درحالي كه براساس شاخص بيگ مك ، ارزش اين پول كاهش يافته است .
نقش كاركنان غرفه هاي نمايشگاه در موفقيت شركتها
از: داود ايزدي سرشت
مقدمه
همه ساله در ايران و جهان نمايشگاههاي بزرگ بازرگاني داخلي و بين المللي برگزار مي شود. بسياري از شركتها نيز در اين نمايشگاهها با هدف وبي هدف شركت مي كنند. هر دو گروه اين شركتها، البته ، دوست دارند حضوري موفق در نمايشگاه داشته باشند. آنها كه با هدف در نمايشگاههاي بازرگاني حضور مي يابند، تاحد زيادي موفق مي شوند. اما آنچه كه مي توان با قاطعيت ادعا كرد اين است كه بسياري از شركتهايي كه در نمايشگاههاي بازرگاني حاضر مي شوند "به خصوص شركتهاي ايراني " از اهميت و نقش حضور مناسب كاركنان غرفه ها غافل مي مانند.
آيا به راستي در زماني كه مي گويند "مشتري ، سلطان است " مي توان به موفقيت حضور شركت در نمايشگاه اميدوار بود؟
به اميد برجسته تر شدن نقش كاركنان غرفه ها در موفقيت حضور نمايشگاهي شركتها به ويژه براي صادركنندگان كشور، به ذكر چند نكته مهم و مفيددر رابطه با كاركنان غرفه مي پردازم .
هر غرفه بايد يك مدير يا سرپرست داشته باشد. به علاوه وجود يك مترجم ، كارشناس فني فروش و يك كارگر كه همگي از ظاهر و برخورد مناسبي برخوردار باشند نيز در غرفه ضرورت دارد. البته هريك از اين افراد بايد آموزشهاي لازم را درمورد فعاليتهاي نمايشگاهي ديده و نسبت به اهداف شركت در نمايشگاه نيز توجيه شده باشند. افراد مزبور علاوه بر لزوم داشتن حوصله كافي ، انگيزه و تعهدي قوي ، بايد در مجموع از اطلاعات عمومي ،اجتماعي ، فني و بازاريابي كافي برخوردار باشند.
رعايت نكات زير توسط كاركنان غرفه ها، موفقيت شركت را افزايش مي دهد:
1 - كاركنان در غرفه ها ننشينند: نشستن كاركنان در غرفه ها، اين احساس را در بازديدكنندگان به وجود مي آورد كه كاركنان اهميتي به حضور آنها نمي دهندو يا اينكه دوست ندارند وقت خود را دراختيار آنها قرار دهند. بايد توجه داشت كه بازديدكنندگان عموما به دنبال نقاط ضعف شركت شما هستند.
2 - كاركنان بايد از خواندن در داخل غرفه ها اجتناب كنند. براي جلب توجه بازديدكنندگان فرصت بسيار كم است . بنابراين ، فرصتها نبايد به خاطرخواندن روزنامه يا مجله از دست بروند.
3 - كاركنان بايد از سيگار كشيدن ، خوردن و آشاميدن ، جويدن آدامس در داخل غرفه اجتناب كنند، چرا كه بازديدكنندگان علاقه مند و موثر را از پرسيدن منصرف مي كنند.
4 - كاركنان بايد با تمام بازديدكنندگان رفتاري مودبانه داشته و حدالامكان به پرسشهاي هريك با حوصله پاسخ دهند.
5 - كاركنان بايد از مكالمه تلفني در غرفه خودداري كنند چرا كه ممكن است بازديدكنندگان را از دست بدهند.
6 - كاركنان بايد به گونه اي در غرفه ها بايستند كه مانع ديد بازديدكنندگان نگردند. معمولا بهترين جا براي ايستادن گوشه هاي راست و چپ غرفه است .
7 - مطالب نوشتاري تهيه شده جهت نمايشگاه "كاتالوگ ، بروشور،..." را نبايد در اختيار هر بازديدكننده اي قرار داد. زيرا كه تعدادي از آنها بلافاصله يابعد از چند قدم ، آنها را دور مي ريزند، ثانيا اين مطلب موجب ايجاد هزينه براي شركت مي گردد. فراموش نگردد كه اين مطالب نوشتاري با هزينه هاي بالايي تهيه شده اند.
8 - كاركنان غرفه ها بايد سعي كنند از صحبت كردن در غرفه ها با يكديگر تاحدامكان خودداري كنند. صحبت كردن در غرفه ها بيانگر بي توجهي به محيط اطراف خود و بازديدكنندگاني است كه ممكن است خريداران موثري باشند.
9 - كاركنان بايد براي كليه مراجعان به غرفه ها يك ميزان ارزش و اعتبار قائل گردند.
01 - راهروهاي تنگ و استقبال گسترده بازديدكنندگان از بعضي غرفه ها، رفت وآمد جلو اين غرفه ها را به اندازه مشكل مي سازد، بنابراين كاركنان غرفه هاي مختلف نبايد با صحبت با يكديگر درمقابل غرفه هاي يكديگر اين مشكل را دامن زنند.
11 - كاركنان بايد خوش برخورد باشند تا بدين وسيله بازديدكنندگان بيشتري را جلب غرفه خود كنند.
21 - كاركنان بايد ازنظر ظاهر كاملا آراسته باشند. اين امر اگرچه مستقيما در موفقيت شركت نقشي ندارد اما به طور غيرمستقيم نقش بسيار موثري دارد،چرا كه موجب ايجاد ذهنيتي مثبت در بازديدكنندگان نسبت به شركت و پرسنل شاغل در آن مي شود.
31 - كاركنان غرفه ها هنگام مذاكره با خريداران بالقوه بهتر است از نام آنها هنگام خطاب استفاده كنند، چرا كه هر كسي دوست دارد كه نام خودش رابشنود.
همانطور كه ذكر شد، كاركنان غرفه ها بايد نقش يك عنصر آگاهي دهنده به شركت خود در رابطه با فعاليتهاي رقباي داخلي و خارجي را نيز ايفا كنند.بدين منظور بايد به گونه اي عمل كنند كه اين نقش را به نحواحسن اعمال كرده باشند.
رعايت نكات زير موفقيت كاركنان غرفه ها را درمورد نقش مذكور افزايش مي دهد:
الف - كاركنان بايد ديد كلي نسبت به نمايشگاه داشته باشند. يعني بايد خود را يك بازديدكننده انگاشته و با قدم زدن در راهروهاي نمايشگاه پاسخ اينگونه پرسشها را بيابند:
آيا فضاي نمايشگاه ، فضايي مناسب است ؟
آيا شركتهاي نمايش دهنده ، با انگيزه در نمايشگاه حاضر شده اند؟
آيا محصولات نمايش داده شده ، نو و جديدند؟
راهروهاي غرفه هاي مختلف ازنظر ازدحام جمعيت بازديدكننده چگونه اند؟
شركتهاي ديگر و ازجمله رقبا، چگونه امر تبليغ و ترويج را در نمايشگاه انجام مي دهند؟
كدام غرفه ها شلوغترند؟ چرا؟
چه محصول يا ايده جديدي در اين غرفه ها ارائه شده كه باعث اين ازدحام گرديده است ؟
ب - كاركنان سپس بايد تفاوتهاي محصولات و غرفه هاي خود را با ديگر رقباي داخلي و خارجي موردارزيابي قرار دهند. به اين منظور آنها بايد درون غرفه هاي رقبا رفته و با دقت و حوصله غرفه ها، كاركنان غرفه ها و نكات مهم ديگر را موردبررسي قرار دهند. ازنظر قانوني نيز، ممانعتي بر سرانجام اين گونه اعمال وجود ندارد.
منابع
1 - داود ايزدي سرشت ، "نقش نمايشگاه بين المللي بازرگاني تهران در بازاريابي محصولات شركتهاي ايراني "، پايان نامه كارشناسي ارشد، تيزماه 75، صص 125-129
از: محمدحسين حكيميان
يكي از راههاي تعيين نرخ برابري ارز كشورها، تئوري برابري قدرت خريد "PPP PURCHASING POWER PARITY" است . طبق اين تئوري ، نرخ برابري ارزها دربلندمدت به سمت نرخي حركت مي كند كه قيمت هاي سبد مصرفي مشابه از كالاها وخدمات مبادله شده درهر كشور را معادل مي سازد، به عبارت ديگر با يك دلار بايد بتوان درهمه جا يك ميزان كالا خريداري كرد. مثلا نرخ برابري ارزها با دلار از تقسيم متوسطسطح قيمتها در كشور موردنظر بر متوسط سطح قيمتها در ايالات متحده آمريكا به دست مي آيد. نظر به دشواري محاسبه متوسط قيمتها از نسبت شاخص قيمتها "كه تغييرات سطح قيمتها را نشان مي دهد" براي محاسبه تغييرات نرخ ارز استفاده مي كنند. به عنوان مثال اگر شاخص قيمتها در سال 1368 در ايران و آمريكا برابر 100 و درهمان سال نرخ برابري ريال 170 دلار آمريكا باشد و شاخص قيمتها در سال 1378 در دو كشور به ترتيب برابر با 850 و 170 باشد، نرخ برابري ريال به نسبت عكس شاخص قيمتهاي ايران وآمريكا يعني 170850=15 تغيير و از170 به 1350 كاهش مي يابد.
ساده ترين شكل بيان اين تئوري ، ساندويچ بيگ مك "BIGMAC" مربوط به شركت مك دونالد است كه با كيفيت مشابه در تقريبا 120 كشور توليد مي شود و به مصرف مي رسد. اين روزها واژه اقتصاد مبتني بر همبرگر "BURGERNUMICS" مركب از دوكلمه ECONOMICS و HAMBURGER در متون مربوط به اقتصاد پولي زياد شنيده مي شود. شاخص اقتصادي بيگ مك ابتدا در سال 1986 به كار رفت تا نرخ برابري ارزهارا بسنجد. اين شاخص براساس همان مفهوم اوليه در اقتصاد بين المللي يعني تئوري برابري قدرت خريد است . به عنوان مثال اگر در سال مشخص ، ارزش اين ساندويچ درآمريكا 5/2 دلار و در ايران 12000 ريال باشد، ارزش برابري دلار 4800 ريال تعيين مي شود. برابري قدرت خريد برمبناي همبرگر بيگ مك ، نرخي است كه قيمت همبرگر رادر كشورها يكسان مي سازد. البته انتظار نمي رود اين شاخص ، پيش بيني كننده دقيق تغييرنرخ برابري ارزها باشد ولي به عنوان روشي براي درك آسانتر تئوري نرخ ارز موردقبول است .
حال اگر نرخ برابري واقعي هر ارز را با اين شاخص مقايسه كنيم ، متوجه مي شويم كه ارز موردنظر بيشتر يا كمتر ارزشگذاري شده است . مجله اكونوميست در آوريل 2001،اين شاخص را براي مجموعه اي از كشورها محاسبه كرده كه در جدول زير نشان داده شده است .
* متوسط قيمت در شهرهاي نيويورك ، شيكاگو، سانفرانسيسكو و آتلانتا
** ميزان دلار به ازاي هر پوند
*** ميزان دلار به ازاي هر يورو
در اولين ستون جدول ، قيمت ساندويچ بيگ مك به پول محلي و در ستون دوم به دلار منعكس شده است . ستون سوم ، قيمت آن را برحسب قدرت برابري خريد از تقسيم قيمت محلي بر قيمت آن در آمريكا "54/2 دلار" به دست مي دهد. مثلا قيمت ساندويچ بيگ مك در ژاپن 294 ين ، تقسيم بر نرخ ارز واقعي هر دلار 124 ين ، معادل 38/2 دلار "ستون دوم " و تقسيم بر قيمت اين ساندويچ در آمريكا معادل 116 دلار "ستون سوم " است . ستون پنجم از مقايسه نرخ برابري ارز برحسب قدرت برابري خريد "ستون سوم " و نرخ ارز واقعي "ستون چهارم " محاسبه شده است . براساس اين محاسبه در هفته منتهي به 17 آوريل 2001، ين 6درصد كمتر ارزشگذاري شده است .
همانطور كه جدول نشان مي دهد ارزانترين قيمت اين ساندويچ در چين ، مالزي ، فيليپين ، آفريقاي جنوبي ، تايلند و روسيه حدود 2/1 دلار است كه نرخ برابري ارز جملگي اين كشورها ازكاهش بيش از 50 درصد برخوردار بوده است . گرانترين قيمت اين ساندويچ در كشورهاي انگلستان ، دانمارك وسوئيس يافت مي شود كه بيشترين ارزشگذاري نرخ ارز را داراست . درميان كشورهاي ثروتمند، دلار استراليا و زلاندنو بين 45-40 درصد كمترارزشگذاري شده و همچنين ارز كليه بازارهاي نوظهور نيز براساس قدرت برابري خريد بيگ مك درمقابل دلار كمتر ارزشگذاري شده است . بزرگترين موفقيت شاخص بيگ مك در نشان دادن تغييرات "يورو" درمقابل دلار بوده است . زماني كه پول جديد يورو از اول ژانويه 1999 معمول شد، تقريبا همه فكر مي كردند كه نرخ برابري آن در مقابل دلار افزايش يابد درحالي كه براساس شاخص بيگ مك ، ارزش اين پول كاهش يافته است .
نقش كاركنان غرفه هاي نمايشگاه در موفقيت شركتها
از: داود ايزدي سرشت
مقدمه
همه ساله در ايران و جهان نمايشگاههاي بزرگ بازرگاني داخلي و بين المللي برگزار مي شود. بسياري از شركتها نيز در اين نمايشگاهها با هدف وبي هدف شركت مي كنند. هر دو گروه اين شركتها، البته ، دوست دارند حضوري موفق در نمايشگاه داشته باشند. آنها كه با هدف در نمايشگاههاي بازرگاني حضور مي يابند، تاحد زيادي موفق مي شوند. اما آنچه كه مي توان با قاطعيت ادعا كرد اين است كه بسياري از شركتهايي كه در نمايشگاههاي بازرگاني حاضر مي شوند "به خصوص شركتهاي ايراني " از اهميت و نقش حضور مناسب كاركنان غرفه ها غافل مي مانند.
آيا به راستي در زماني كه مي گويند "مشتري ، سلطان است " مي توان به موفقيت حضور شركت در نمايشگاه اميدوار بود؟
به اميد برجسته تر شدن نقش كاركنان غرفه ها در موفقيت حضور نمايشگاهي شركتها به ويژه براي صادركنندگان كشور، به ذكر چند نكته مهم و مفيددر رابطه با كاركنان غرفه مي پردازم .
هر غرفه بايد يك مدير يا سرپرست داشته باشد. به علاوه وجود يك مترجم ، كارشناس فني فروش و يك كارگر كه همگي از ظاهر و برخورد مناسبي برخوردار باشند نيز در غرفه ضرورت دارد. البته هريك از اين افراد بايد آموزشهاي لازم را درمورد فعاليتهاي نمايشگاهي ديده و نسبت به اهداف شركت در نمايشگاه نيز توجيه شده باشند. افراد مزبور علاوه بر لزوم داشتن حوصله كافي ، انگيزه و تعهدي قوي ، بايد در مجموع از اطلاعات عمومي ،اجتماعي ، فني و بازاريابي كافي برخوردار باشند.
رعايت نكات زير توسط كاركنان غرفه ها، موفقيت شركت را افزايش مي دهد:
1 - كاركنان در غرفه ها ننشينند: نشستن كاركنان در غرفه ها، اين احساس را در بازديدكنندگان به وجود مي آورد كه كاركنان اهميتي به حضور آنها نمي دهندو يا اينكه دوست ندارند وقت خود را دراختيار آنها قرار دهند. بايد توجه داشت كه بازديدكنندگان عموما به دنبال نقاط ضعف شركت شما هستند.
2 - كاركنان بايد از خواندن در داخل غرفه ها اجتناب كنند. براي جلب توجه بازديدكنندگان فرصت بسيار كم است . بنابراين ، فرصتها نبايد به خاطرخواندن روزنامه يا مجله از دست بروند.
3 - كاركنان بايد از سيگار كشيدن ، خوردن و آشاميدن ، جويدن آدامس در داخل غرفه اجتناب كنند، چرا كه بازديدكنندگان علاقه مند و موثر را از پرسيدن منصرف مي كنند.
4 - كاركنان بايد با تمام بازديدكنندگان رفتاري مودبانه داشته و حدالامكان به پرسشهاي هريك با حوصله پاسخ دهند.
5 - كاركنان بايد از مكالمه تلفني در غرفه خودداري كنند چرا كه ممكن است بازديدكنندگان را از دست بدهند.
6 - كاركنان بايد به گونه اي در غرفه ها بايستند كه مانع ديد بازديدكنندگان نگردند. معمولا بهترين جا براي ايستادن گوشه هاي راست و چپ غرفه است .
7 - مطالب نوشتاري تهيه شده جهت نمايشگاه "كاتالوگ ، بروشور،..." را نبايد در اختيار هر بازديدكننده اي قرار داد. زيرا كه تعدادي از آنها بلافاصله يابعد از چند قدم ، آنها را دور مي ريزند، ثانيا اين مطلب موجب ايجاد هزينه براي شركت مي گردد. فراموش نگردد كه اين مطالب نوشتاري با هزينه هاي بالايي تهيه شده اند.
8 - كاركنان غرفه ها بايد سعي كنند از صحبت كردن در غرفه ها با يكديگر تاحدامكان خودداري كنند. صحبت كردن در غرفه ها بيانگر بي توجهي به محيط اطراف خود و بازديدكنندگاني است كه ممكن است خريداران موثري باشند.
9 - كاركنان بايد براي كليه مراجعان به غرفه ها يك ميزان ارزش و اعتبار قائل گردند.
01 - راهروهاي تنگ و استقبال گسترده بازديدكنندگان از بعضي غرفه ها، رفت وآمد جلو اين غرفه ها را به اندازه مشكل مي سازد، بنابراين كاركنان غرفه هاي مختلف نبايد با صحبت با يكديگر درمقابل غرفه هاي يكديگر اين مشكل را دامن زنند.
11 - كاركنان بايد خوش برخورد باشند تا بدين وسيله بازديدكنندگان بيشتري را جلب غرفه خود كنند.
21 - كاركنان بايد ازنظر ظاهر كاملا آراسته باشند. اين امر اگرچه مستقيما در موفقيت شركت نقشي ندارد اما به طور غيرمستقيم نقش بسيار موثري دارد،چرا كه موجب ايجاد ذهنيتي مثبت در بازديدكنندگان نسبت به شركت و پرسنل شاغل در آن مي شود.
31 - كاركنان غرفه ها هنگام مذاكره با خريداران بالقوه بهتر است از نام آنها هنگام خطاب استفاده كنند، چرا كه هر كسي دوست دارد كه نام خودش رابشنود.
همانطور كه ذكر شد، كاركنان غرفه ها بايد نقش يك عنصر آگاهي دهنده به شركت خود در رابطه با فعاليتهاي رقباي داخلي و خارجي را نيز ايفا كنند.بدين منظور بايد به گونه اي عمل كنند كه اين نقش را به نحواحسن اعمال كرده باشند.
رعايت نكات زير موفقيت كاركنان غرفه ها را درمورد نقش مذكور افزايش مي دهد:
الف - كاركنان بايد ديد كلي نسبت به نمايشگاه داشته باشند. يعني بايد خود را يك بازديدكننده انگاشته و با قدم زدن در راهروهاي نمايشگاه پاسخ اينگونه پرسشها را بيابند:
آيا فضاي نمايشگاه ، فضايي مناسب است ؟
آيا شركتهاي نمايش دهنده ، با انگيزه در نمايشگاه حاضر شده اند؟
آيا محصولات نمايش داده شده ، نو و جديدند؟
راهروهاي غرفه هاي مختلف ازنظر ازدحام جمعيت بازديدكننده چگونه اند؟
شركتهاي ديگر و ازجمله رقبا، چگونه امر تبليغ و ترويج را در نمايشگاه انجام مي دهند؟
كدام غرفه ها شلوغترند؟ چرا؟
چه محصول يا ايده جديدي در اين غرفه ها ارائه شده كه باعث اين ازدحام گرديده است ؟
ب - كاركنان سپس بايد تفاوتهاي محصولات و غرفه هاي خود را با ديگر رقباي داخلي و خارجي موردارزيابي قرار دهند. به اين منظور آنها بايد درون غرفه هاي رقبا رفته و با دقت و حوصله غرفه ها، كاركنان غرفه ها و نكات مهم ديگر را موردبررسي قرار دهند. ازنظر قانوني نيز، ممانعتي بر سرانجام اين گونه اعمال وجود ندارد.
منابع
1 - داود ايزدي سرشت ، "نقش نمايشگاه بين المللي بازرگاني تهران در بازاريابي محصولات شركتهاي ايراني "، پايان نامه كارشناسي ارشد، تيزماه 75، صص 125-129
