 |
مديريت استراتژيك از تئوري تا عمل
مولفان : دردانه داوري و محمدحسن شانه ساززاده
ناشر: مولفان با همكاري نشر آتنا
زمان انتشار: چاپ اول - بهار 1380
نگاه كلي
كتاب مديريت استراتژيك از تئوري تا عمل اثري از مولفان سخت كوش خانم دردانه داوري و آقاي محمدحسن شانه ساززاده است . از خانم داوري كتابهاي ارزشمند ديگري به صورت ترجمه و تاليف مثل كتاب مديريت توليد و عمليات در دو جلد از انتشارات سازمان مديريت صنعتي در سالهاي اخير منتشر شده است . كتاب حاضر در 390 صفحه تنظيم شده و داراي يك پيشگفتار، پنج فصل و پنج پيوست است .
كتاب با عبارتي از "پيتر دراكر" در بالاي پيشگفتار آغاز شده است . شايد بتوان اين عبارت دراكر را به عنوان فضاي جريان كتاب تلقي كرد: "فردا همواره فراخواهد رسيد وهميشه با روزهاي ديگر متفاوت خواهد بود. فردا، حتي بزرگترين شركتها نيز در معرض خطر و ريسك هستند، اگر درمورد آينده شان نينديشيده باشند".
آينده به قدري سريع حركت مي كند كه نمي توان آن را پيش بيني كرد; لذا بايد به جاي برنامه ريزي محض ، بر روي ديدگاه استراتژيك در شرايط محيطي و پاسخگويي سريع سرمايه گذاري كرد.
شتاب تغييرات سبب تغيير قواعد پيروزي در تجارت و صنعت شده است . شرايطجديد، توانمنديهاي فكري فراتر از اذهان تك تك ابرمردهاي كارآفرين را مي طلبد و بايد بامكانيسم هايي به تجمع دانايي پرداخته تا بتوان به بهترين دستاوردها رسيد.
فصل اول - مفاهيم و اصول بنيادين مديريت استراتژي
اين فصل با طرح ديدگاههاي نام آوران در مديريت موفق شروع شده و نظر داده كه ،"هنري فورد"، "آلفرد اسلون "، "ادواردز دمينگ "، "اكيو موريتا"، "توماس واتسون " و"آبراهام ماسلو"، شش نام برجسته هستند كه طي قرن بيستم بر مديريت و روشهاي آن تاثير عميقي گذاشته اند. در ابتداي قرن جديد افراد ديگري ، پاجاي پاي آنها گذاشته اند كه هركدام در زمينه خاصي جايگاهي بلند دارند، مثل "چارلز هندي " و "فيليپ كاتلر". اماشش نفر ديگر كه به شرح آنها پرداخته ، كساني هستند كه نظرات ، اصول و راهكارهايشان در سطح جهان بسياري از مديران ارشد اجرايي و ساير رهبران سازمانها و شركتهاي آمريكايي و جهان را تحت تاثير قرار داده است . اين شش نفر عبارتند از: "پيتر دراكر"،"بيل گيتس "، "اندرو گراو"، "مايكل پورتر"، "آدرين اسليوتزي " و "جان ولش ". "10"
در ادامه فصل اول به استراتژي هاي كارساز براي دستيابي به بهترينها در هزاره سوم اشاره دارد و مي افزايد، درعمل موفق ترين شركتها در هزاره جديد، شركتهايي هستند كه ازيك سو داراي ديدگاه و اولويت هاي استراتژيك واضحي هستند و از سوي ديگررهنمودها - تاكتيك هاي - رسيدن به موفقيت مشخص دارند. در اين ارتباط به پانزده تاكتيك عملي موفقيت آميز مي پردازد. "27"
فلسفه وجودي ، تفاوتهاي مهم مديريت استراتژيك ; ساير روشهاي مديريتي ، تشريح برنامه استراتژيك ، پيدايش واژه استراتژي ، استراتژي هاي قابل طرح در سازمان ، مراحل فرايند مديريت استراتژيك شامل شش گام متوالي و مستمر شامل :
تجزيه وتحليل محيط;
پايه گذاري جهت گيريهاي سازماني ;
هدف گذاري ;
تعيين و تدوين استراتژي ها;
بسترسازي در اجراي استراتژي ;
كنترل استراتژي ها.
مطالب اساسي در ادامه فصل هستند. در پايان نيز به تفاوتهاي برنامه ريزي استراتژيك و برنامه ريزي عملياتي اشاره اي دارد. "76"
فصل دوم - مدلهاي مختلف برنامه ريزي استراتژيك
اين فصل با ارائه مدلهاي مهم برنامه ريزي استراتژيك مثل مدل فيليپس ، مدل فريمن يا ذينفعان ، مدل رقابتي پورتر، مدل پورت فوليو، مدل SPACE و مدل پايپ آغاز مي شودو براي هريك از مدلها، ماتريس ، جدول و تحليلهاي لازم ارائه شده است .
فصل سوم - يك مدل برنامه ريزي استراتژيك تلفيقي
پس از بررسي مفهومي مدلهاي برنامه ريزي استراتژيك ، چنين برداشت شده كه هريك از مدلها خصوصيات خاص خود را دارند. مزايايي دارند كه ممكن است در سايرمدلها موجود نباشد، يا كمبودهايي دارند كه ممكن است در ديگر مدلها موردتوجه قرارگرفته باشند. مقايسه مدلهاي برنامه ريزي استراتژيك بررسي شده در اين كتاب از جوانب مختلف در جدولي آمده و مزايا و معايب هر مدل را تشريح كرده است ."115"
مدل موردبررسي در اين فصل ، مدل استراتژيك جامع توسعه يافته يا DISM است كه مخفف عبارت DEVELOPED INCLUSIVE STRATEGIC MODEL است . شايان ذكر است كه اين مدل توسط يكي از نويسندگان كتاب طراحي شده و در دنياي واقعي دريكي از بزرگترين شركتهاي توزيع كشور پياده شده است .
در اين فصل و در ادامه با ارائه گامهاي دوازده گانه اجرايي مدل به نتايج حاصل ازپياده سازي آن نيز پرداخته شده است . يكي از گامهاي مدل مذكور تعيين موفقيت شركت در منحني دوره عمر سازمان است كه بيشتر قابل تامل است . در پايان نيز به شرح استراتژي ها و برنامه هاي عملي تدوين شده اشاره دارد كه منجر به يك ساختار سازماني پيشنهادي شده است ."151"
فصل چهارم - مباحث نوين در مديريت استراتژيك
مهمترين موضوع موردبحث در اين فصل ، جايگاه ، تشريح و تحليل استراتژي تغييراست . نويسندگان براي اين بحث به تاثير تجمعي پنج فاكتور اصلي تعريف شده درموفقيت تغيير سازماني پرداخته اند. براي اين منظور رويكردهاي استراتژيك بالندگي مديريت ، ارزيابي شايستگيها، فرهنگ سازماني ، برنامه ريزي نيروي انساني ، تكنولوژي اطلاعات و استراتژي مديريت دانايي موردبررسي قرار گرفته است . اما استراتژي مديريت دانايي به لحاظ تاثيرگذاري در بين ساير رويكردها موردبررسي بيشتري قرار گرفته و دراين فصل از ارزش بيشتري برخوردار است . "193"
اين فصل از موضوع استراتژي هاي جهاني نيز غافل نمانده و همراه با اشاره اي به جهاني شدن در كشورهاي جهان سوم ، به يكي از مباحث مهم رقابتي يعني محك زني رقابتي يا "BENCHMARK" كه يكي از استراتژي هاي رقابتي قابل طرح براي كليه شركتهاست ، و بهره گيري از جنبه هاي عملكرد يك شركت موفق محسوب مي شودپرداخته است . "209"
فصل پنجم - برنامه ريزي استراتژيك در دنياي واقعي
باشگاه آينده به عنوان يك سازمان غيردولتي NON-GOVERNMENTAL ORGANIZATION "NGO" كه توسط تعدادي از جوانان فعال در زمينه هاي اجتماعي به صورت خودجوش شروع به فعاليت كرده و يك سازمان غيرانتفاعي داوطلبانه است كه خدماتش را وقف توسعه و ارائه خدمات براي اعضاي خود و يا ساير مردم مي كند، در اين فصل موردبررسي قرار گرفته است . در اين نمونه از شركتها كه از ميان شركتهاي ايراني انتخاب شده استراتژي هاي به كارگرفته شده در زمينه ها و بخشهاي مختلف تشريح و تحليل شده و به موفقيت هاي شركت در نهادينه شدن روندها اشاره دارد.
در ادامه غير از معرفي موفقيت هاي باشگاه آينده و تعدادي از شركتهاي خارجي به معرفي ساختار وزارت خارجه آمريكا و معرفي تيم هاي برنامه ريزي استراتژيك اين وزارتخانه و درسهايي كه مي توان گرفت ، پرداخته است ."267" در پايان نيز مدل برنامه ريزي استراتژيك به كارگرفته شده در يك نهاد آموزشي دولتي در ايران را بدون ذكرنام موردبحث و بررسي قرار داده اند. "282"
پيوستهاي پنج گانه كتاب نيز از ارزش و اهميت خاصي برخوردارند. پيوست الف به بررسي اصول ارزشي مديران تجاري موفق در دنياي امروز اشاره دارد كه نشان از زحمت و تامل نويسندگان در اين مقوله است .
پيوست ب به موضوع مهمي توجه كرده كه مشكل بسياري از مديران در كشور مامحسوب مي شود. "332" اين موضوع مهم به بررسي ضرورت تعديل كار و زندگي ازسوي مديران اشاره دارد. "339"
پيوست ج ، پرسشنامه اي است كه به تحليل محيط عملياتي با تاكيد بر عوامل رقابتي مي پردازد. "353" و در پيوست د به روشهاي پيش بيني كه ابزاري مهم در برنامه استراتژيك هستند، همراه با تشريح مدلها و روشها و تكنيك ها پرداخته و در پايان نيز به انتخاب بهترين روش پيش بيني اشاره اي دارد. "368"
پيوست ه' به عنوان آخرين پيوست كتاب ، پرسشنامه اي است كه دوره عمر سازمان راموردبررسي قرار داده است . "381" كار ارزشمند پاياني كتاب به كليد و راهنماي سوالات اختصاص يافته است . اين راهنما به پاسخ دهندگان نشان مي دهد كه سازمان آنها در چه دوره اي از عمر خود قرار دارد. "383"
مولفان : دردانه داوري و محمدحسن شانه ساززاده
ناشر: مولفان با همكاري نشر آتنا
زمان انتشار: چاپ اول - بهار 1380
نگاه كلي
كتاب مديريت استراتژيك از تئوري تا عمل اثري از مولفان سخت كوش خانم دردانه داوري و آقاي محمدحسن شانه ساززاده است . از خانم داوري كتابهاي ارزشمند ديگري به صورت ترجمه و تاليف مثل كتاب مديريت توليد و عمليات در دو جلد از انتشارات سازمان مديريت صنعتي در سالهاي اخير منتشر شده است . كتاب حاضر در 390 صفحه تنظيم شده و داراي يك پيشگفتار، پنج فصل و پنج پيوست است .
كتاب با عبارتي از "پيتر دراكر" در بالاي پيشگفتار آغاز شده است . شايد بتوان اين عبارت دراكر را به عنوان فضاي جريان كتاب تلقي كرد: "فردا همواره فراخواهد رسيد وهميشه با روزهاي ديگر متفاوت خواهد بود. فردا، حتي بزرگترين شركتها نيز در معرض خطر و ريسك هستند، اگر درمورد آينده شان نينديشيده باشند".
آينده به قدري سريع حركت مي كند كه نمي توان آن را پيش بيني كرد; لذا بايد به جاي برنامه ريزي محض ، بر روي ديدگاه استراتژيك در شرايط محيطي و پاسخگويي سريع سرمايه گذاري كرد.
شتاب تغييرات سبب تغيير قواعد پيروزي در تجارت و صنعت شده است . شرايطجديد، توانمنديهاي فكري فراتر از اذهان تك تك ابرمردهاي كارآفرين را مي طلبد و بايد بامكانيسم هايي به تجمع دانايي پرداخته تا بتوان به بهترين دستاوردها رسيد.
فصل اول - مفاهيم و اصول بنيادين مديريت استراتژي
اين فصل با طرح ديدگاههاي نام آوران در مديريت موفق شروع شده و نظر داده كه ،"هنري فورد"، "آلفرد اسلون "، "ادواردز دمينگ "، "اكيو موريتا"، "توماس واتسون " و"آبراهام ماسلو"، شش نام برجسته هستند كه طي قرن بيستم بر مديريت و روشهاي آن تاثير عميقي گذاشته اند. در ابتداي قرن جديد افراد ديگري ، پاجاي پاي آنها گذاشته اند كه هركدام در زمينه خاصي جايگاهي بلند دارند، مثل "چارلز هندي " و "فيليپ كاتلر". اماشش نفر ديگر كه به شرح آنها پرداخته ، كساني هستند كه نظرات ، اصول و راهكارهايشان در سطح جهان بسياري از مديران ارشد اجرايي و ساير رهبران سازمانها و شركتهاي آمريكايي و جهان را تحت تاثير قرار داده است . اين شش نفر عبارتند از: "پيتر دراكر"،"بيل گيتس "، "اندرو گراو"، "مايكل پورتر"، "آدرين اسليوتزي " و "جان ولش ". "10"
در ادامه فصل اول به استراتژي هاي كارساز براي دستيابي به بهترينها در هزاره سوم اشاره دارد و مي افزايد، درعمل موفق ترين شركتها در هزاره جديد، شركتهايي هستند كه ازيك سو داراي ديدگاه و اولويت هاي استراتژيك واضحي هستند و از سوي ديگررهنمودها - تاكتيك هاي - رسيدن به موفقيت مشخص دارند. در اين ارتباط به پانزده تاكتيك عملي موفقيت آميز مي پردازد. "27"
فلسفه وجودي ، تفاوتهاي مهم مديريت استراتژيك ; ساير روشهاي مديريتي ، تشريح برنامه استراتژيك ، پيدايش واژه استراتژي ، استراتژي هاي قابل طرح در سازمان ، مراحل فرايند مديريت استراتژيك شامل شش گام متوالي و مستمر شامل :
تجزيه وتحليل محيط;
پايه گذاري جهت گيريهاي سازماني ;
هدف گذاري ;
تعيين و تدوين استراتژي ها;
بسترسازي در اجراي استراتژي ;
كنترل استراتژي ها.
مطالب اساسي در ادامه فصل هستند. در پايان نيز به تفاوتهاي برنامه ريزي استراتژيك و برنامه ريزي عملياتي اشاره اي دارد. "76"
فصل دوم - مدلهاي مختلف برنامه ريزي استراتژيك
اين فصل با ارائه مدلهاي مهم برنامه ريزي استراتژيك مثل مدل فيليپس ، مدل فريمن يا ذينفعان ، مدل رقابتي پورتر، مدل پورت فوليو، مدل SPACE و مدل پايپ آغاز مي شودو براي هريك از مدلها، ماتريس ، جدول و تحليلهاي لازم ارائه شده است .
فصل سوم - يك مدل برنامه ريزي استراتژيك تلفيقي
پس از بررسي مفهومي مدلهاي برنامه ريزي استراتژيك ، چنين برداشت شده كه هريك از مدلها خصوصيات خاص خود را دارند. مزايايي دارند كه ممكن است در سايرمدلها موجود نباشد، يا كمبودهايي دارند كه ممكن است در ديگر مدلها موردتوجه قرارگرفته باشند. مقايسه مدلهاي برنامه ريزي استراتژيك بررسي شده در اين كتاب از جوانب مختلف در جدولي آمده و مزايا و معايب هر مدل را تشريح كرده است ."115"
مدل موردبررسي در اين فصل ، مدل استراتژيك جامع توسعه يافته يا DISM است كه مخفف عبارت DEVELOPED INCLUSIVE STRATEGIC MODEL است . شايان ذكر است كه اين مدل توسط يكي از نويسندگان كتاب طراحي شده و در دنياي واقعي دريكي از بزرگترين شركتهاي توزيع كشور پياده شده است .
در اين فصل و در ادامه با ارائه گامهاي دوازده گانه اجرايي مدل به نتايج حاصل ازپياده سازي آن نيز پرداخته شده است . يكي از گامهاي مدل مذكور تعيين موفقيت شركت در منحني دوره عمر سازمان است كه بيشتر قابل تامل است . در پايان نيز به شرح استراتژي ها و برنامه هاي عملي تدوين شده اشاره دارد كه منجر به يك ساختار سازماني پيشنهادي شده است ."151"
فصل چهارم - مباحث نوين در مديريت استراتژيك
مهمترين موضوع موردبحث در اين فصل ، جايگاه ، تشريح و تحليل استراتژي تغييراست . نويسندگان براي اين بحث به تاثير تجمعي پنج فاكتور اصلي تعريف شده درموفقيت تغيير سازماني پرداخته اند. براي اين منظور رويكردهاي استراتژيك بالندگي مديريت ، ارزيابي شايستگيها، فرهنگ سازماني ، برنامه ريزي نيروي انساني ، تكنولوژي اطلاعات و استراتژي مديريت دانايي موردبررسي قرار گرفته است . اما استراتژي مديريت دانايي به لحاظ تاثيرگذاري در بين ساير رويكردها موردبررسي بيشتري قرار گرفته و دراين فصل از ارزش بيشتري برخوردار است . "193"
اين فصل از موضوع استراتژي هاي جهاني نيز غافل نمانده و همراه با اشاره اي به جهاني شدن در كشورهاي جهان سوم ، به يكي از مباحث مهم رقابتي يعني محك زني رقابتي يا "BENCHMARK" كه يكي از استراتژي هاي رقابتي قابل طرح براي كليه شركتهاست ، و بهره گيري از جنبه هاي عملكرد يك شركت موفق محسوب مي شودپرداخته است . "209"
فصل پنجم - برنامه ريزي استراتژيك در دنياي واقعي
باشگاه آينده به عنوان يك سازمان غيردولتي NON-GOVERNMENTAL ORGANIZATION "NGO" كه توسط تعدادي از جوانان فعال در زمينه هاي اجتماعي به صورت خودجوش شروع به فعاليت كرده و يك سازمان غيرانتفاعي داوطلبانه است كه خدماتش را وقف توسعه و ارائه خدمات براي اعضاي خود و يا ساير مردم مي كند، در اين فصل موردبررسي قرار گرفته است . در اين نمونه از شركتها كه از ميان شركتهاي ايراني انتخاب شده استراتژي هاي به كارگرفته شده در زمينه ها و بخشهاي مختلف تشريح و تحليل شده و به موفقيت هاي شركت در نهادينه شدن روندها اشاره دارد.
در ادامه غير از معرفي موفقيت هاي باشگاه آينده و تعدادي از شركتهاي خارجي به معرفي ساختار وزارت خارجه آمريكا و معرفي تيم هاي برنامه ريزي استراتژيك اين وزارتخانه و درسهايي كه مي توان گرفت ، پرداخته است ."267" در پايان نيز مدل برنامه ريزي استراتژيك به كارگرفته شده در يك نهاد آموزشي دولتي در ايران را بدون ذكرنام موردبحث و بررسي قرار داده اند. "282"
پيوستهاي پنج گانه كتاب نيز از ارزش و اهميت خاصي برخوردارند. پيوست الف به بررسي اصول ارزشي مديران تجاري موفق در دنياي امروز اشاره دارد كه نشان از زحمت و تامل نويسندگان در اين مقوله است .
پيوست ب به موضوع مهمي توجه كرده كه مشكل بسياري از مديران در كشور مامحسوب مي شود. "332" اين موضوع مهم به بررسي ضرورت تعديل كار و زندگي ازسوي مديران اشاره دارد. "339"
پيوست ج ، پرسشنامه اي است كه به تحليل محيط عملياتي با تاكيد بر عوامل رقابتي مي پردازد. "353" و در پيوست د به روشهاي پيش بيني كه ابزاري مهم در برنامه استراتژيك هستند، همراه با تشريح مدلها و روشها و تكنيك ها پرداخته و در پايان نيز به انتخاب بهترين روش پيش بيني اشاره اي دارد. "368"
پيوست ه' به عنوان آخرين پيوست كتاب ، پرسشنامه اي است كه دوره عمر سازمان راموردبررسي قرار داده است . "381" كار ارزشمند پاياني كتاب به كليد و راهنماي سوالات اختصاص يافته است . اين راهنما به پاسخ دهندگان نشان مي دهد كه سازمان آنها در چه دوره اي از عمر خود قرار دارد. "383"
مديريت بازاريابي جهاني
مولف : وارن جي . كيگان
ترجمه و تلخيص : دكتر عبدالحميد ابراهيمي
ناشر: دفتر پژوهشهاي فرهنگي
نوبت چاپ : چاپ اول ، 1380
شمارگان : 3300 نسخه
بها: 3500 تومان
دردنياي كنوني ، شركتها و سازمانها براي رشد و توسعه ، نياز به جهان انديشي دارند،درغير اين صورت بقا آنها با دشواريهاي زياد توام خواهدبود.
تحولات گسترده دهه آخر قرن بيستم لزوم فراگيري علم بازاريابي جهاني را براي مسئولان سطح بالا اجتناب ناپذير كرده است .
تحولات سياسي - اقتصادي در سالهاي اخير نظير فروپاشي شوروي ، ايجاد سازمان تجارت جهاني و رشد سريع اقتصادي كشورهاي جنوب آسيا، اهميت و نقش بازاريابي جهاني را به عنوان راهبردي براي توسعه دوچندان كرده است .
در ايران نيز، لزوم دستيابي به بازارهاي جديد بين المللي موردتاكيد مسئولان عالي كشور قرار گرفته است . از اين رو، با توجه به اينكه فعاليت در بازارهاي رقابتي جهاني ،بدون آگاهي از ابزارهاي علمي ميسر نيست مطالعه كتاب حاضر مي تواند در اين راه بسيارسودمند باشد. لذا مطالعه كتاب كه از 18 فصل تشكيل شده به دانشجويان رشته مديريت در مقاطع مختلف و مديران اجرايي سازمانهاي دولتي وخصوصي توصيه مي شود.
