بينش و شناخت 

به دليل اينكه جهاني شدن از يك طرف فرصتهاي كسب وكار را افزايش مي دهد و ازطرف

 ديگر انجام كارها را با چالش روبرو مي كند. رهبران جهاني همانگونه كه دوندگان رشته پرش ارتفاع به نيروي بيشتري در مقايسه با دوندگان نياز دارند، به بينش و شناخت بيشتري نيازمندند. ما در تحقيق خود دو بعد را موردشناسايي قرار داديم ، بينش و شناخت سازماني ، بينش و شناخت كسب وكار، شناخت كسب وكار جهاني رهبران را قادر مي سازدتا فرصتهاي موجود در بازارهاي جهاني را شناسايي كنند. آنها مي توانند بازارهاي جديدي براي كالاها و خدمات شركت ايجاد كنند يا اينكه دسترسي آسان شركت را به بازارهاي كنوني امكانپذير سازند. رهبران جهاني ناگزيرند براي شناسايي فرصتهاي موجود دربازارهاي جديد، داوري و قضاوت درمورد فرصتهايي كه داراي تفاوتهاي كيفي و هزينه اي براي كل شركت هستند، افزايش كارايي شركت ازطريق كاهش دوباره كاري شرايط رقابتي را بفهمند. رهبران جهاني از منابع و جايگاه مزيت رقابتي ، شرايط ويژه - محلي ، ثبات مالي و سياسي كشورها و غيره به خوبي آگاهند. آنها همچنين با رشته هاي بين المللي نظيرماليه ، حسابداري ، بازاريابي ، عمليات ، مديريت منابع انساني و استراتژي آشنايي كامل دارند. آنها با مسائل و موضوعاتي مواجه شده اند كه رهبران داخلي هنوز مجبور نيستند باآن روبرو شوند.

بينش و شناخت سازماني 

رهبران جهاني دانش كاملي از قابليتهاي بنگاه داشته و مي توانند منابع بنگاه را براي كسب فرصتهاي موجود در بازار بسيج كنند. آنها از نقاط قوت و ضعف سازمان آگاهند. باموقعيت رقابتي و شعبات شركت آشنا هستند و مديران كليدي خارجي را به خوبي مي شناسند. به علت تغييرات ايجادشده در فرهنگها، زبانها، مقررات دولتي و افزايش مسافت فيزيكي ، تغيير قلمروهاي زماني همچنين خطوط نامشخص اختيار، عمق ووسعت بينش سازماني موردنياز براي مديريت موثر درمورد رهبران جهاني بسيار افزايش يافته است .

 

پرورش رهبران جهاني 

سازمانهايي كه درجستجوي جهاني شدن هستند براي اينكه تعيين كنند تلاشهايشان با موفقيت يا شكست روبرو خواهدشد، نيازمند توجه به رهبران خود هستند. آيا سازمان به تعداد كافي داراي رهبران جهاني است ؟ اگر چنين نيست بايد پرسيد آيا استعداد رهبران آن ذاتي است يا اينكه اكتسابي . براساس مصاحبه هاي انجام شده مي توان گفت كه استعداد رهبران جهاني نخست ذاتي و سپس اكتسابي است .

ارزيابي استعداد

رهبران جهاني مانند موسيقيدانان يا ورزشكاران بزرگ براي كسب موفقيت نيازمنداستعداد بالا، فرصت فراوان ، تحصيلات عاليه و آموزش هستند. همه انسانها توانايي آن راندارند به موفقيت نائل شوند. بنابراين شركتها نمي بايست فرصت و آموزش را به طوريكسان دراختيار همگان قرار دهند. شركتها نيازمند ارزيابي اين نكته هستند كه آيا آنها به اندازه كافي مديران جوان داراي سطوح كافي استعدادهاي رهبري را به خدمت مي گيرنديا نه تا بدين وسيله اطمينان حاصل كند كه درصورت جابجايي و نقل وانتقال طبيعي ، آنهارهبران جهاني خود را در آينده خواهند داشت .

كالگيت - پالموليو شركتي است كه بيش از يك دهه تجربه كسب وكار بين المللي دارد. اين شركت غالبا داوطلبان مشاغل بازاريابي را ازبين افرادي انتخاب مي كند كه قابليتها و خصوصيات خود را در اين زمينه قبلا به اثبات رسانده اند. اين شركت افرادي رااستخدام مي كند كه به تازگي فارغ التحصيل شده اند يا داراي مدارك كارشناسي ارشدمديريت بازرگاني باسابقه زندگي و كار در بيرون از كشور هستند، به بيش از يك زبان صحبت مي كنند يا مي توانند استعداد ذاتي خود را براي كسب وكار جهاني به نمايش بگذارند. هنوز حتي افرادي كه از پتانسيل كافي برخوردارند نيازمند فرصتهاي عالي براي پرورش هستند. در تحقيق ما معلوم شد بنگاههايي كه داراي سيستم جامع پرورش رهبري هستند نسبت به بنگاههايي كه فاقد اين سيستم هستند عملكرد مالي بالايي دارند.بسياري از بنگاهها هنوز داراي سيستم جامعي براي پرورش رهبران جهاني نيستند.

فرايند پرورش رهبران جهاني 

رهبران جهاني چگونه پرورش مي يابند؟ فرايند ذهني اساسي براي پرورش رهبران جهاني ، درك و شناخت كل مجموعه دنياست تا يك كشور خاص . اين موضوع بسياري ازما را ملزم مي سازد كه نگرشها و طرزتلقي هاي خود را تغيير دهيم . معمولا تغيير نگرشهاو طرز تلقي ها بدون تلاش درجهت شناخت كل دنيا مسائل و مشكلات فراواني به دنبال دارد. ورود مستقيم به يك محيط جديد و ناآشنا مي تواند بين دانش و معلومات ما وواقعيتهاي موجود در آن محيط شكاف عميقي ايجاد كند.

مثال زير براي روشن شدن مطلب است . يك بازرگان آمريكايي درصدد بود به يكي ازرستورانهاي سنتي در ژاپن برود. هنگامي كه اين بازرگان بسيار بلندقد آمريكايي واردرستوران مي شود سرش را آنچنان به سر در چوبي در ورودي رستوران مي كوبد كه در وپنجره هاي رستوران مي لرزد و مشتريان به اين فكر مي افتند كه زلزله رخ داده است . روزبعد نيز اين بازرگان آمريكايي اين اشتباه را مرتكب مي شود ولي بالاخره در روز سوم اوبه خاطر مي آورد كه براي ورود به آنجا بايد سرش را خم كند.
بسيار از ما شباهت زيادي به اين بازرگان آمريكايي داريم . قبل از اينكه آمادگي لازم رابراي تغيير نگرشها و طرز تلقي هاي خود داشته باشيم با تجارب تلخ و ناخوشايند روبرومي شويم . ما نيازمند توسعه افكار و عقايد خود براي شناسايي فرصتهاي جهاني و كنترل منابع سازماني در سرتاسر جهان هستيم . ما نيازمند داشتن ارتباط عاطفي با افراد مختلف و ايجاد حسن نيت در آنها هستيم . ما نيازمند درك و شناخت افرادي هستيم كه داراي اصول اخلاقي متفاوتي هستند. ما مي بايست صداقت خود را به آنها نشان دهيم و اعتمادبيشتر آنها را جلب كنيم . ما نيازمند پذيرفتن دوگانگي ها و تنشهاي حاصل از الزامات كسب وكار محلي و جهاني هستيم . يكي از دلايلي كه جستجوگري ، رهبران جهاني موفق را از رهبران غيرجهاني متمايز مي سازد اين است كه جستجوگري انرژي و انگيزه لازم رابراي انجام فرايند تغيير نگرشها فراهم مي كند.

استراتژي هاي پرورش رهبران جهاني 

در تحقيقاتي كه ما در اروپا، آمريكا و آسيا انجام داديم چهار استراتژي راموردشناسايي قرار داديم . اين استراتژي ها درصورتي كه به درستي مورداستفاده قرار گيرندمي توانند به پرورش رهبران جهاني منجر شوند. اين استراتژي ها عبارتند از: مسافرت ،تيم ، آموزش ، ايفاي وظايف بين المللي .

مسافرت 

اولين استراتژي مسافرت است . در اين استراتژي رهبران جهاني بالقوه مي بايست به كشورهاي مختلف سفر كنند و با فرهنگ ، اقتصاد، سيستم سياسي ، بازار و... آن كشورآشنا شوند. در اين استراتژي از رزرو هتل مجلل غربي توسط شركت ، اتومبيل شخصي وراننده ، خدمتكاران وظيفه شناس و برنامه رسمي مسافرت خبري نيست . هنگامي كه جان پپر رئيس هيئت مديره پراكتر اند گمبل به مسافرت مي رود قبل از اينكه به اداره يا هتل محل اقامت خود در آن كشور برود از منازل خانواده هاي مختلفي بازديد مي كند تا ازنزديك مشاهده كند كه آنها چگونه از محصولات پراكتر اند گمبل استقبال مي كنند. اين نگرش به او كمك كرد تا بفهمد كه فرانسويها ماشينهاي لباسشويي كه محفظه ورود لباس آنها در قسمت جلو قراردارد را به ماشينهايي كه محفظه آنها در قسمت بالا قرار داردترجيح مي دهند و حاضر نيستند آن را با ماشينهاي ديگر عوض كنند. اين موضوع به نوبه خود كمك كرد تا پپر بتواند در معرفي جهاني محصول جديد شركت كه پودر مخصوص شستشو با آب سرد بود با موفقيت روبرو شود. علاوه بر آن پپر توانست روشي بيابد كه نيازهاي محلي براي توزيع اين محصول در بين ماشينهاي لباسشويي داراي محفظه ورودلباس از بالا را تامين كند. اين موضوع به اختراع يك توپ پلاستيكي جالب منجر شد كه مشتري مي توانست پودر رختشويي را در آن بريزد و آن را ازطريق شكافهاي كوچك برروي لباس توزيع كند.

رهبران جهاني موفق كه در نظرخواهي ما شركت داشتند اكثرا دو راه را براي افزايش تاثير بالقوه مسافرت خارجي عنوان مي كردند. نخست اينكه كوتاهترين مسير را انتخاب كنيد. اغلب بزرگترين فرصت و مجال براي تغيير نگرشها و طرز تلقي ها درجايي غير ازمسيرها و راههاي شناخته شده وجود دارد. دوم آستينها را بالا بزنيد و وارد فروشگاهها،بازارها، مدرسه ها، منازل و غيره شويد و آنچه را شناسايي كنيد كه زندگي محلي خواهان آن است .

تيم ها

دومين استراتژي تشكيل تيم است كه در آن افراد با ديدگاهها و سوابق مختلف به يك تيم واحد مي پيوندند و روابط نزديكي با يكديگر پيدا مي كنند. ارزشها و ديدگاههاي متفاوت مي توانند اعضاي تيم را به سمت جهاني انديشيدن سوق دهد. يك تيم متشكل از فرهنگها و مليتهاي مختلف اگر به خوبي اداره شود قادر است تصميمات بهتري درزمينه كسب وكار بگيرد.
اخيرا شركت بلك اند دكر يك سيستم جامع ارزيابي عملكرد و بازخور به مرحله اجراگذاشته است كه در آن تيمي متشكل از كشورهاي مختلف مانند آمريكا، مالزي و سنگاپورحضور دارند. احساس <تريسي بيل براف > رئيس بخش شرقي شركت بلك اند دكر اين بودكه حضور او در بين افراد يك تيم جهاني به او كمك كرد تا بهتر دريابد چگونه با افرادداراي فرهنگهاي مختلف ارتباط عاطفي برقرار سازد و درك كند چرا ارتباط عاطفي دراجراي موفق اين سيستم موثر است .

تيم هاي متشكل از افراد داراي فرهنگهاي مختلف اگر به خوبي اداره نشوند مي تواندبه مشكلات بيشتري منجر شود. براي اينكه تيم ها بتوانند اثربخشي بيشتري در پرورش رهبران جهاني داشته باشند:
افراد قبل از احراز پست رهبري تيم مي بايست عضويت تيم را احراز كنند;
به طوركلي افراد قبل از اينكه به عضويت يا رهبري تيم هاي چندمليتي با وظايف مختلف پذيرفته شوند مي بايست قبلا عضويت يا رهبري تيم هاي چندمليتي باوظايف يكسان راداشته باشند;
شركتها مي بايست اعضاي تيم ها را از آموزشهاي كافي در زمينه ارتباطات متقابل فرهنگي ، حل وفصل تعارض ، پويايي تيم هاي چندمليتي برخوردار سازند.

آموزش 

سومين استراتژي آموزش است كه مي تواند تمام تنشها و اختلافات بين افراد تيم را بااستفاده از يك محيط يادگيري ساختارمند حل وفصل كند. براي نمونه شركت سانك يونگ كه يكي از پنج سازمان صنعتي بزرگ در كشور كره است برنامه اي براي آموزش رهبران جهاني خود تهيه كرده است كه در اين برنامه مديراني كه كسب وكار جهاني شركت راانجام مي دهند پروژه هاي آموزش كلاسي و عملي را طي مي كنند. يكي از اين پروژه هامشغول بررسي فرصتهاي استخراج گاز طبعي در كشور چين بود. نتيجه اين بررسي به سانك يونگ كمك كرد تا مرتكب بعضي اشتباهات پرهزينه نشود، افراد شركت كننده دربرنامه آموزشي همكاراني براي خود يافتند كه در مقايسه با افرادي كه دولت چين پيشنهادكرده بود داراي لياقتها و قابليتهاي بالايي بودند. واي سي كيم مدير منابع انساني سانك يونگ عقيده داشت حضور افراد مختلف در برنامه آموزشي شركت مي تواند بينش وشناخت سازماني شركت را به طور چشمگيري افزايش دهد. او با افرادي آشنا شد كه مي توانستند او را در آينده ياري كنند.

براي اينكه كيفيت پرورش رهبران جهاني افزايش يابد، برنامه آموزشي موثر و كارسازمي بايست داراي مشخصات زير باشد;
شركت كنندگان مي بايست از بين افرادي انتخاب شوند كه عمليات جهاني شركت رابرعهده دارند;
برنامه ها مي بايست موضوعاتي چون بينش و استراتژي بين المللي ، طرح و ساختارسازماني جهاني ، مديريت تغيير، ارتباطات متقابل فرهنگي ، اصول اخلاقي مربوط به كسب وكار بين المللي ، رهبري تيم هاي چندمليتي ، ورود به بازارهاي جديد، پويايي كشورها و بازارهاي توسعه يافته و مديريت در شرايط عدم اطمينان را شامل شوند;

براي اطمينان از اينكه آموزش افراد را به ايجاد تغيير در نگرشها و طرزتلقي هايشان تشويق مي كند برنامه ها مي بايست اجزا و عناصر يادگيري عملي نظير پروژه هاي واقعي كسب وكار را دربرگيرد.

ايفاي وظايف بين المللي 

چهارمين و مهمترين استراتژي ، ايفاي وظايف بين المللي است . هنگامي كه از رهبران سوال شد به نظر شما چه تجربه اي بيشترين تاثير را در توسعه قابليتهاي رهبري جهاني دارد. 80 درصد آنها كار و زندي در يك كشور خارجي را به عنوان مهمترين و موثرترين تجربه زندگي خود برمي شمردند. اين نتايج زماني اهميت بيشتري پيدا مي كند كه عوامل مهمي چون مليتهاي مختلف پاسخ دهندگان ، تجارب كاري و ارتباطات شركتي درنظرگرفته شوند. اين استراتژي در مقايسه با استراتژي هاي ديگر اين امكان را فراهم مي كند كه افراد از تجربيات ارزشمندي برخوردار شوند.
همه افراد از پتانسيل لازم براي ايفاي وظايف بين المللي برخوردار نيستند آنها معمولابه چهار دسته تقسيم مي شوند:
افراد بدون پتانسيل رهبري جهاني ;

اين افراد فاقد هرگونه پتانسيل لازم براي رهبري جهاني هستند. آنها حتي زمان وقوع تجارب تلخ و ناخوشايند را تشخيص نمي دهند. از اين رو آنها از وظايفي كه به آنها محول مي شود چيزي نمي آموزند.
افراد داراي پتانسيل اندك براي رهبري جهاني ;
اين افراد داراي پتانسيل اندكي براي رهبري جهاني هستند. آنها از زمان وقوع تجارب تلخ و ناخوشايند آگاهي دارند. آنها تلاش مي كنند تا مانند گذشته رفتار كنند و تقريبا چيزي نمي آموزند.
افراد داراي پتانسيل متوسط براي رهبري جهاني ;
اين افراد داراي پتانسيل متوسطي براي برخورد با تجارب تلخ و ناخوشايند هستند.به عبارت ديگر آنها از تجربه ويژه اي درمورد هر كشور برخوردارند.
افراد داراي پتانسيل عالي براي رهبري جهاني ;
هنگامي كه اين افراد با حوادث تلخ و غيرمنتظره روبرو مي شوند به خاطر استعدادقابل توجهي كه دارند آن را ناديده نمي انگارند. آنها به سادگي حاضر نمي شوند به افكار وعقايد سابق خود برگردند و براي هر كشور يا موقعيت جديد نقشه ذهني خاصي تهيه نمي كنند. درعوض آنها از حوادث و تجربيات تلخ غافل نمي مانند. آنها داراي نقشه هاي ذهني عمومي هستند كه تنها به كشور يا منطقه خاصي محدود نمي شود.

براي مثال نورتل (NORTEL TELECOM)مي كوشد ازطريق كنترل دقيق و حساب شده مراحل ايفاي وظايف بين المللي تاثير آن بر يادگيري را حداكثر سازد. اين شركت مركزي را براي ثبت نام از داوطلبان ايفاي وظايف بين المللي تاسيس كرده است و مراجعه داوطلبانه افراد را تشويق مي كند، آموزشهاي موردنياز را قبل از اعزام به ماموريت ارائه مي كند، مكانيسم هاي حمايت و پشتيباني ايجاد مي كند، برنامه هايي تهيه مي سازد كه مقدمات بازگشت كاركنان به كشور را فراهم مي كند، با كاركنان و خانواده هاي آنها هنگام بازگشت به كشور مصاحبه مي شود و از مهارتها و معلومات افراد در سرتاسر سازمان استفاده مي گردد. نگرش سيستماتيك و استراتژيك نورتل به موضوع ايفاي وظايف بين المللي ، دسترسي اين شركت به بازار بيشتر، ايفاي وظايف بين المللي توام با سرعت وخلاقيت ، بستن پيمانهاي استراتژيك پايدار و رهبران جهاني با انگيزه را امكانپذيرمي سازد.

بنگاهها چگونه مي توانند قدرت و اثربخشي ايفاي وظايف بين المللي را به حداكثربرسانند؟
افراد را با دقت انتخاب كنيد;
بااين تفكر شروع كنيد كه چگونه شركت و كاركنان از تجارب كسب شده بين المللي در آينده استفاده خواهندكرد;
خانواده افراد را نيز در بررسي خود مدنظر قرار دهيد;
مطمئن شويد افراد خانواده فرد با وظايف داده شده به او هماهنگي دارند. مشكلات خانوادگي مي تواند رهبران جهاني را از داشتن پتانسيل لازم براي ايفاي وظايف بين المللي محروم سازد.
آموزش دهيد;
آموزش به افراد كمك مي كند تا خود را به سرعت با محيط وفق دهند، انعطاف پذيرباشند و پتانسيل لازم را براي ايفاي وظايف بين المللي به دست آورند.
مقدمات بازگشت آنها را فراهم سازيد;

شركتها براي استمرار پيشرفتهاي بين المللي خود نيازمند حفظ و نگهداري از رهبران جهاني خود هستند. متاسفانه در حدود 25 درصد از رهبران آمريكايي كه وظايف بين المللي خود را با موفقيت به پايان برده اند درعرض يكسال شركت خود را ترك گفته اند.شركتهايي چون مونسانتو از استراتژي هاي خاصي براي جلوگيري از خروج رهبران جهاني و استفاده بهينه از پتانسيل آنها پس از ايفاي وظايف بين المللي استفاده مي كنند،آنها مركزي را براي نظارت و كمك به ورود و اقامت مجدد كاركنان خود تاسيس مي كنندو از سه تا نه ماه قبل برنامه هايي را براي بازگشت مجدد كاركنان خود اجرا مي كنند. آنها به كاركنان خود كمك مي كنند تا قبل از بازگشت به كشور محل مناسبي براي اقامت خودبيابند. آنها وقت كافي دراختيار كاركنان خود قرار مي دهند تا در خانه يا محل اقامت جديدخود مستقر شوند. آنها آموزشهايي را در زمينه بازگشت كاركنان از ماموريت ارائه مي دهندو مشكلات مربوط به اقامت خانواده آنها را حل مي كنند. آنها فرصتهايي را به وجودمي آورند تا از تجربيات بين المللي آنها استفاده گردد و در اولين شغلي كه پس از بازگشت به آنها سپرده مي گردد استقلال كافي به آنها داده مي شود.

نتيجه 

مانند دريانوردان قديم ، رهبران جهاني امروزه با درياهاي ناشناخته روبرو مي شوند.ويژگيهايي كه رهبران جهاني ملزم به داشتن آن هستند ممكن است براي رهبران داخلي نيز مفيد باشد با اين تفاوت كه رهبران جهاني بدون داشتن اين ويژگيها نمي توانند به كسب موفقيت اميدوار شوند. تحقيق ما نشان مي دهد كه تعداد رهبران جهاني وخصوصياتي كه آنها مي بايست درحال و آينده داشته باشند رضايتبخش نيست . در آينده اين موضوع مي تواند براي رهبراني كه داراي قابليتهاي شناخته شده و بالفعل هستند بازارمستقل و ارزشمندي در مقايسه با رهبران ديگر ايجاد كند.

صفحه قبل