زنجيره هاي تامين
منبع: INDUSTRIAL MANAGEMENT
مترجم: فرهاد متين نفس

مقدمه
فناوري اطلاعات باعث هماهنگي فعاليتهاي درون سازماني مي شود كه به عنوان هسته اصلي مديريت زنجيره تــــامين تلقي مي گردد. نويسنده در اين مقاله به تشريح اين موضوع پرداخته است كه چگونه فناوري اطلاعات نقش محوري را در توسعه عملكرد و موفقيت سازمانهاي مجازي ايفا مي كند و سيستم هاي اطلاعاتي باعث ارتباط و تركيب طراحي قابل برنامه ريزي محصول و توليد آن با فعاليتهاي طراحي و فرايند توليد مي گردد. وي همچنين نوع فناوري اطلاعاتي موردنياز براي هماهنگي درون سازماني و بيرون سازماني را موردبحث قرار مي دهد.

فرايند تبديل
هر محصول نهايي از ميان يك سري تبديلات عبور مي كند. اين فرايند زماني شروع مي شود كه كارخانه دار مواد اوليه اي را كـــه مي خواهد به اجزاء سازنده محصول تبديل شود را خريداري مي كند.

قطعات سپس به توليدكننده عرضه مي شود تا آن را در قالب محصول نهايي مونتاژ كند و اقلام كامل شده را به مشتري ارسال دارد. فرايند تبديل شامل فعاليتهاي متعددي مي شود كه عبارتند از:

طراحي محصول؛
طراحي فرايند توليد؛
تعيين اينكه چه قطعاتي بايد دركارخانه ساخته و چه قطعاتي بايد از تامين كنندگان خريداري شود؛
پيش بيني تقاضاي مشتري؛
عقد قرارداد با تامين كنندگان خارجي قطعات يا اجزاي سازنده.

تامين كنندگان
ايجاد كانالهاي توزيع مواداوليه و اجزاي سازنده از تامين كنندگان به توليد كننده؛
ايجاد كانالهاي توزيع از توليدكننده بـــه عمده فروشان و از عمده فروشان به مشتريان؛
توليد قطعات سازنده (محصول نهايي)؛
حمل و نقل قطعات سازنده به توليدكننده؛
توليد مونتاژ محصول نهايي؛
حمل و نقل محصول نهايي به عمده فروشان خرده فروشان و مشتري نهايي. زنجيره تامين مي تواند يك سري فعاليتها شامل تبديل مواداوليه به محصول نهايي تعريف گردد كه توسط مشتري خريداري مي شود.
همچنان كه مواد از سازنده و محصولات با جريان پايين رودخانه اي درحال حركت هستند. (از منابع عرضه اوليه به مشتريان نهايي) جرياني از اطلاعات در رابطه با تقاضا براي محصـول با يك جريان بالا رودخانه حركت مي كند (از مشتري نهايي به منابع عرضه اوليه).
در طول زنجيره تامين سازمانهاي مختلف زيادي وجود دارند كه فعاليتهاي يكساني را انجام مي دهند. براي هر سازماني در زنجيره تامين مشتري اش سازمان بعدي در زنجيره تامين و پيمانكارانش سازمان قبلي در زنجيره است.

اثر تحريفي
هر شركت موجود در زنجيره تامين مواداوليه يا قطعات سازنده را با سفارش دادن به شركت قبلي تامين مي كند. اين سفارش مطابق با پيش بيني هاي فروش وميزان فروش شركت بعدي تعيين مي شود.

زمـــاني كه اطلاعات با جريان بالا رودخــانه اي حركت مي كند عدم دقت در پيش بيني روبه افزايش مي گذارد. اين ويژگي تقاضا به تاثير تحريفي آن برمي گردد. اثر تحريفي باعث نوسانات غيرضروري در سطوح توليد و همچنين تقويت _(افزايش) ميزان موجودي در طول زنجيره عرضه مي شود.

هزينه اين فعاليتها درنهايت به مشتري نهايي منتقل مي شود كه نتيجه آن حاشيه سود پايين تر براي شركتهاي موجود در زنجيره تامين است.

اين امر براي شركتهاي موجود در زنجيره تامين مزيتي است كه به طور موثر فعاليتها را هماهنگ سازد و فناوري اطلاعات عمليات هماهنگي سازمان با سازمان را در رابطه با فعاليتها موجه سازد.

اين هماهنگي فعاليتها هسته مديريت زنجيره تامين است. هدف بهينه كردن كل سيستم زنجيره تامين ازطريق موارد زير است:

حداقل كردن اثر تحريفي؛
حداكثر كردن اثربخشي فعاليتهاي راهنما در طول زنجيره تامين؛
حداقل كردن موجودي در طول زنجيره عرضه كالا؛
كاهش زمان سيكل (زماني كه بين دادن سفارش و دريافت اقلام طي مي شود) در طول زنجيره تامين؛
دستيابي به سطح قابل قبولي از كيفيت در طول زنجيره تامين و...؛
دستيابي به سطح مناسبي از انعطاف پذيري به نحوي كه محصولات وخدمات موجود در زنجيره تامين بتوانند جهت پاسخ به نيازهاي متغير مشتري به كار برده شوند.
نقش سازمان مجازي
ايجاد يك رابطه تجاري ويژه اي بين شركتهاي موجود در زنجيره تامين جهت بهينه كردن هماهنگي فعاليتها ضروري است.

اين شبكه آزاد از شركتهاي مستقل شكلي از سازمان مجازي است. سازمانهاي مجازي عموماً پيرامون شبكه هاي شركتهــاي مستقل مي چـــرخد كه جهت استفاده از مهارتها هزينه ها و سرمايه گذاري براي ساير بازارها و داده ها به همديگر متصل شده اند.

اين اتحاد و پيوستگي آزاد با تمركز زياد بر هدف گرايي و تاكيد بر رقابت زمان بندي شده داراي چرخه زندگي كوتاهي است.

بعضي از شركتهاي موجود در زنجيره تامين قراردادهاي بلندمدتي را با تامين كنندگان مشهود برقرار مي سازند و بنابراين ارتباط متقابل ايجاد مي كنند.

به هرحال ساير شركتها اقدام به ايجاد تعهدات كوتاه مدت تا زماني مي كنند كه آنها نياز به روش ديگري ندارند.

بنابراين يك شركت مجازي ممكن است موقعيت شركائش را به صورت دوره اي تغيير دهد يا يك باره تمام اهدافي را فسخ كند كه قبلاً به آنها دست يافته است.
فناوري اطلاعاتي نقش اصلي را در توسعه عملكرد و مــوفقيت سازمانهاي مجازي بازي مي كند. گروههاي مشاركتي شركتها را با استفاده از شبكه هاي رايانه اي در موقع مقتضي به كار همزمان قادر مي سازد. و درعوض به شركتها اين امكان را مي دهد كه زمان موردنياز براي ساخت محصول را كاهش دهند.

پيشرفت در ارتباطات و فناوري رايانه همچون خدمات شبكه محلي پست الكترونيكي تبادل الكترونيكي داده ها كنفرانسهاي ويدئويي شبكه طراحي به كمك رايانه (CAD) و توليد به كمك رايانه (CAM) باعث شده كه سازمانهاي مجازي در هـــر زمينه اي از تجارت به شهرت دست پيدا كنند.

براي رقابتي شدن هر شركتي بايد بر روي مزاياي رقابتي اش تمركز كند و تمام فعاليتهاي ديگر خود را به ساير سازمانها بسپارد كه اين فعاليتها را به صورت تخصصي انجام دهند: (اين روش شركت را قادر به دستيابي به مزاياي رقابتي با داشتن نيروي كار كمتر و تاسيسات كمتر و درنتيجه هزينه خالص عملياتي پايين تر مي سازد).

البته با فعاليتهاي پيمانكاراني هم تعداد شركتهاي موجود در زنجيره تامين بيشتــــر مي شود و هم پيچيدگي زنجيره بيشتر مي گردد. تامين كننده يا ارائه كننده خدمات خاص مي تواند با چندين زنجيره تامين به طور همزمان همكاري كند.

عرضه كننده يا ارائه دهنده خدمات همچنين مي تواند به طور همزمان به چندين شركت مجازي متصل شود. علي رغم اينكه بعضي از اين سازمانهاي مجازي ممكن است درحقيقت در رقابت با يكديگر باشند.

از توليد تا زنجيره تامين
يك توليدكننده ممكن است به خاطر موفق شدن در بازار رقابت جهاني امروز به طور سريع به تغييرات در محيط توليد پاسخ دهد.

فناوري اتوماسيون براي رسيدن به زمان پاسخگـــــــويي سريع ضروري است. سخت افزاري كه امكان برنامه ريزي اتوماسيون را فراهم مي سازد به توانايي توليد در پاسخ سريع به تغييرات در محيط توليد كمك مي كند.
اتوماسيون قابل برنامه ريزي همچنين به عنوان اتوماسيون انعطاف پذير نيز شناخته شده است كه نوعي فناوري است كه باعث ايجاد تغيير راحت در سخت افزار در رابطه با توالي فرايندهـــــــا و انواع عمليات مي شود. سخت افزاري كه امكـــــان چنين اتوماسيون را مي دهد شامل:

ابزارهاي ماشيني كنترل عدد كامپيوتري (CNC) كه به عنوان ابزاري براي توليد قطعات منحصــر به فرد از محصول مورداستفاده قرار مي گيرد.

فناوري CNC از نرم افزاربراي كنترل اتوماتيك فعاليتهاي ماشينها استفاده مي كند. اين فناوري مجازي عصاره اتوماسيون امروزي است.

ربات هاي تخصصي درعمل براي بارگذاري و تخليه ابزارهاي ماشيني ارزيابي قطعات مونتاژ محصولات يا انجام وظايف توليدي همچون نقاشي (رنگ آميزي) و جوشكاري مورداستفاده قرار مي گيرند.

سيستم انتقال مواد همچون شبكه باربران خودكار (AVGS) كه در جابجايي مواداوليه قطعات كاري قطعات ساخته شده و قطعات نيمه ساخته و ابزارهايي به كار برده مي شوند كه در طول تجهيزات توليدي حركت مي كنند.

سيستم انتقال اتوماتيك مواد (AMTS) نيز قطعات نهايي را در سيستم ذخيره و بازيابي خودكار حركت مي دهد و مواد& قطعات و ابزارهاي متنوع را جابجا مي كند.

سيستم ذخيره و بازيابي براي سازماندهي فضاي ذخيره به كــار برده مي شود. چنين سيستم هايي باعث ايجاد سطح بالاي تراكم موجودي مي شوند.
البته در اينجا مباحثي درخصوص چگونگي جريان مواد در داخل بيرون و در طول تجهيزات توليد خودكار وجود دارد: مواد اوليه اي كه توسط تامين كنندگان ارائه مي شود توسط سيستم انتقال اتوماتيك مواد به سيستم ذخيره و بازيابي اتوماتيك (AS/RS) منتقـــل مي شوند.
زماني كه لازم باشد& سيستم انتقال اتوماتيك مواد تمام مواد ضروري را از سيستم ذخيره و بازيابي اتوماتيك به مركز كاري منتقل مي كند كه قطعات به تنهايي ساخته مي شوند و قطعات نهايي توسط سيستم انتقال اتوماتيك مواد به انبار موقت در سيستم ذخيره و بازيابي اتوماتيك منتقل مي شود و زماني كه براي مونتاژ محصول آماده شدند سيستم انتقال اتوماتيك مواد قطعات را از سيستم ذخيره و بازيابي اتوماتيك به خط مونتاژ منتقل مي سازد.

محصولات نهايي توسط سيستم انتقال اتوماتيك مواد (AMTS) به انبار موقت در سيستم ذخيــــره و بازيابي اتوماتيك (AS/RS) منتقل مي شود تا توليدكننده براي توزيع آن آماده شود.

درنهايت محصول ازطريق شبكه توزيع بين مشتريان توزيع مي شود البته براساس نيازهاي توليدكننده موجودي انبار ممكن است به صورت موردي انتقال يابد.

براي مثال مواد اوليه ممكن است به طور مستقيم به مراكز كاري و محصولات نهايي به شبكه هاي توزيع منتقل شود:

طرح قابل برنامه ريزي از محصولات و توليد آن كليد ديگري براي قادر ساختن توليدكننده به پاسخگويي سريع در برابر تغييرات محيط توليدي است.
طرح قابل برنامه ريزي كه به عنوان طرح انعطاف پذير نيز معروف است فناوري است كه امكان طراحي ويژگيها را براي قطعه سيستم توليد يا فرايندي را فراهم مي سازد كه بايد تغيير داده شود.

خميرمايه اين فناوري مـــدل تعاملي رايانه اي است كه قطعه توليد سيستم يا فرايندي را تغيير مي دهد كه بايد طراحي شود.
نمونه اي از چنين مدلي وجود دارد كه مهندسان طراحي را قادر به توسعه طرحهاي بديل با تعامل آنها ازطريق مدل رايانه مي سازد كه مهندسان طراحي مي توانند از مدل رايانه اي براي ارزيابي عملكرد هر طرح استفاده كنند. زماني كه يك سيستم تعامل رايانه اي گرافيكي براي طراحي به كار برده مي شود با عنوان سيستم طراحي به كمك رايانه ناميده مي شود.
دراين حالت يك مدل متحرك رايانه اي قطعه محصول يا سيستم را جابجا مي كند. فناوري CAD به طور محسوسي قادر به كاهش زمان به كار رفته در فرايند طراحي محصول است و قادر به ارائه تحليل كامپيوتر جزءبندي شده در رابطه با عملكرد موردانتظار از محصول است.

اين فناوري حتي مي تواند براي طراحي تجهيزات توليد به كار گرفته شود. يك مدل متحرك رايانه اي امكان هماهنگي سريع حركت مــاشينها تجهيزات ربات ها و مواد به كار رفتــه در فرايند توليد محصول را ايجاد مي كند و اين موارد عبارتند از:

نرم افزاري كه فعاليتهاي هر ماشين ربات و قطعه اي از تجهيزات به كار رفته در توليد محصول را كنترل مي كند. برنامه هاي اجرايي براي ماشينهاي CNC وبرنامه هاي وظيفه اي براي ربات هـــــــــا نمونه هايي از چنين نرم افزارهايي هستند.

نرم افزاري كه عملكرد تمام ماشين هاي كنترل شونده رايانه اي ربات ها و قطعات تجهيزات به كار رفته در توليد محصول نهايي را هماهنگ مي سازد.

توليد به كمك رايانه مي تواند به كاربردهاي روي خط توليد و خارج از خط توليد كه شامل كنترل فعاليتها و تركيب فعاليتهاي سخت افزار رايانه اي تقسيـــم شود كه در توليد محصول به كار رفته است.

كاربردهــاي مستقيم مي تواند شامل تهيه نرم افزار ذكر شده در بالا و فعاليتهايي باشد كه در توليد محصول فعاليت خط توليد موجودي انبار مواد و برنامه ريزي جريان نقدي تاثيرگذار است.

تــركيب فعاليتهاي بخش سخت افزار رايانه اي به كار رفته در محصولات با بخش قابل برنامه ريزي از محصول يك سيستم پيچيده اطلاعاتي است. عصاره چنيـــن سيستم اطلاعاتي پايگاه داده هاي آن است. پايگاه اطلاعاتي ويژگيهاي مهندسي محصول و سخت افزارهايي كه در توليد محصول و فرايند توليد به كار مي رود را با هم مرتبط مي سازد.

فرايند طراحي محصول و توليد آن به صورت مستقيم به اين پايگاه اطلاعاتي مربوط مي شود. همچنين داده ها مي توانند استفاده حذف و يا طي فرايند طراحي تغيير داده شوند.

مثــال آماده كردن برنامه اجرايي براي ماشين هاي CNC كه از سيستم CAD استفاده مي كند نمونه خوبي است. زماني كه نرم افزار CAM با نرم افزار CAN تركيب شود يك پايگاه اطلاعاتي واحد مي تواند مورداستفاده قرار بگيرد.

تغييرات در فرايند توليد ممكن است به تغييرات در سخت افزار رايانه اي به كار رفته در فرايند توليد منجر گردد (ابزارهاي ماشين CNC ربات ها AMTS) و همچنين تغييـراتي را در داده هايي ايجاد كنــد كه ويژگيهاي خط توليد را تعيين مي سازد.

مهندسان ازطريق سيستم طراحي به كمك رايانه با پايگاه اطلاعاتي مهندسي مرتبط بوده و ازطريق آن محصول يا تاسيسات توليدي را طراحي يا تغيير مي دهند.

همچنين ساير مهندسان و محققان عملياتي كه با پايگاه اطلاعاتي داده هاي مهندسي در ارتباط هستند مي توانند فرايند توليد را طراحي يا تغيير دهند.

البته با استفاده از سيستم توليد به كمك رايانه (CAM) مهندسان و يا برنامه ريزان با پايگاه اطلاعات مهندسي در ارتباط بوده تا ضمن توسعه نـــرم افزارهاي موردنظر آنها را به روز مي كنند.

بديهي است داده هايي كه بايد توسط انسان منتقل شوند ممكن است به صورت غيرقابل اجتنابي با افزايش در خطا همراه باشند لذا تركيب فرايند توليد خودكار با طراحي قابل برنامه ريزي از محصول و توليد آن باعث كمك به كاهش واقعي زمان بين طرح محصول و تكميل آن مي شود و اين امكان پاسخگويي هرچه سريعتر به تغييرات ازطريق تركيب فعاليتهاي برنامه ريزي با طراحي محصول و توليد آن فراهم مي سازد. اين فعاليتها شامل برنامه ريزي:

سطوح توليدي؛
سطوح موجودي مواداوليه؛
قطعات نيمه ساخته قطعات كامل و محصولات نهايي؛
سفارش مواد اوليه و اجزاي سازنده؛
جريان نقدي؛
ترفيعات.
سيستم اطلاعــــاتي كه طراحي قابل برنامه ريزي از محصول و توليد آن را با هم تركيب كرده در شكل 1 تشريح شده است.


سيستم اطلاعاتي در شكل يك مطرح شده داراي دو پايگاه اطلاعاتي مجزاست؛ پايگاه اطلاعات مهندسي و ديگري پايگاه اطلاعات تجاري و همچنان كه قبلاً توضيح داده شد پايگاه اطلاعات مهندسي شامل داده هاي مربوط به محصول و تاسيسات توليدي و فرايند توليد مي شود.
همچنين اين سيستم شامل داده هاي تكنولوژيكي فعلي و اطلاعات مربوط به محيطهاي توليدي همچون مسيرهاي موجود در سبك طراحي محصول است. پايگاه اطلاعات تجاري شامل داده هايي به شرح زير است:

تاسيسات توليد؛
سطوح موجودي انبار؛
عرضه مواداوليه و اجزاء سازنده؛
شبكه توزيع؛
فروش و بازاريابي؛
جريان نقدي؛
سيستم حسابداري؛
رقابت.
لازم به ذكر است پايگاه داده هاي تجاري جهت پاسخ به تغييرات مهم در توليد به صورت دوره اي به روز مي شود كه اين كار به خاطر پيش بيني فروش و فعاليتهاي برنامه ريزي انجام مي گيرد.
ا تركيب فعاليتهاي مربوط به برنامه ريزي با طراحي قابل برنامه ريزي از محصول و توليد آن امكان تنظيم خودكار حجم توليد و تركيب محصول را فراهم مي سازد.
سيستم اطلاعاتي كه در شكل يك نشان داده شده امكان تغيير خودكار نرم افزار كنترل فرايند توليد در هر لحظه كه حجم و تركيب محصول به روز مي شود را فراهم مي سازد.
سيستم اطلاعــــاتي كه طراحي قابل برنامه ريزي از محصول و توليد تركيب مي كند به توليد يكپارچه رايانه اي معروف است.
سيستم اطلاعاتي مذكور همچنين مي تواند براي هماهنگ كردن ارتباط خودكار فعاليتهاي توليد با توزيع كنندگان و تامين كنندگان به كار برده شود.
انتقال خودكار اطلاعات مربوط به توزيع محصول و فروشها مي تواند كارايي سيستم توليد يكپارچه رايانه اي را از طريق تبادل خودكار اطلاعات با تـــــامين كنندگان با برنامه هاي توزيع بهبود بخشد. البته در اين بين بسياري از توليدكنندگان طراحي و توليد اجزاي سازنده يا حتي تمام قطعات مربوط به محصـــولاتشان را ازطريق پيمانكاري انجام مي دهد.
فرايند طراحي محصول به طور كارآمد و اثربخش امكان معرفي سريع طراحي خوب محصول قابل اطمينان كه براي توليد راحت باشد را براي شركتها فراهم مي سازد. چنين موفقيتي ممكن است ازطريق استفاده از نگرش تيم چندمنظوره براي طراحي محصول حاصل شود.
در اين روش زمان توسعه محصول كوتاه مي شود. علاوه بر اين تلاش پيوسته براي ايجــــاد تغييرات هزينه آور بعدي را كاهش مي دهد و اغلب در محصول با كيفيت بالا آشكار مي شود كه اين بدين خاطر است كه بسياري از بخشهاي فرايند توليد هنوز در مراحل آغازين فرايند توسعه قرار دارند. براي بهبود كارايي توليد يكپارچه رايانه اي ارتباط تكنولوژيكي با فروشگاههاي خرده فروشي عمده فروشي ها و يا تامين كنندگان بايد خودكار شده و با فعاليتهاي توليد تركيب گردد. و البته كارايي فرايندهاي شبكه ارتباط خودكار بايد حتي بيشتر از اينها توسعه دادها شود.
براي مثال چنانچه تامين كنندگان به استفاده كامل از ارتباط خودكار بين شركتهاي خود و توليدكننده هستند بايد فعاليتهايشان را خودكار سازند.
بنابراين يك شركت خودكار زماني موفق است كه تقريباً تمام زنجيره تامين يكپارچه رايانه اي (CISC) را خودكار سازد.
اجزاي چنين زنجيره تاميني مي تواند شامل تـــــوليدكنندگان تامين كنندگان عمده فروشان خرده فروشان شركتهاي حمل و نقل صنايع مناسب خدماتي و مشترياني باشد كه از اينترنت استفاده مي كنند.
براي حفظ سرعت در نوسانات غيرمنتظره بازار و همچنين تغييرات سريع در رقابت سليقه مشتري و محيط بازار نياز به درجه بالايي از انعطاف پذيري است.
مشكلات تكنولوژيكي كه مهندسان در طراحي زنجيره عرضه يكپارچه رايانه اي (CISC) با آن مواجه مي شوند عيناً همان مشكلاتي هستنــــدكه در طراحي CIM پيدا مي شوند با اين تفاوت كه در اينجا با درجه بالايي از پيچيدگي تكنولوژيكي مواجه هستيم كه شامل موارد زير مي شود:
طراحي نرم افزار و سخت افزاري كه با هم رابطه متقابل يكسان داشته و همچنين انواع تبادل داده ها براي ادغام تجهيزات فروشندگان مختلف را انجام مي دهند؛

طراحي سيستم كنترل اصلي هوشمند و سازگار كه بتواند در زمان واقعي با حوادث غيرمترقبه در سيستم هماهنگ شود؛

توسعه الگوريتم هاي منطبق براي خط توليد كنترل زمان واقعي توالي برنامه ريزي بازرسي جريان مواد و اطلاعات نگهداري حفاظتي؛
ايجاد سيستم هاي محاسباتي كه به اندازه كافي با سرعت محاسبات زمان واقعي هماهنگ باشد؛
توسعه مدل هايي براي كمك به مديريت عالي جهت ارزيابي و تعديل سود
استراتژيك و هزينه اتوماسيون براي سطوح مختلف پيچيدگي و بزرگي سيستم؛ توسعه سيستم هاي تجارت الكترونيك با سطوح مناسب از ايمني داده ها.
براي هماهنگي درون سازماني و بين سازماني و تركيب كارآمد فعاليتهاي در طول زنجيره تامين شركتها بايد ابتدا فعاليتهاي بين سازماني خود را تركيب كنند.
براي برنامه ريزي منابع موسسه (ERP) سيستم هاي نرم افزاري براي ارتباط و تركيب فعاليتهاي متنـــوع تجاري شركتها طراحي شده اند كه به طورمحسوس قادر به بهبود و هماهنگي فعاليتهاي تجاري هستند.
سيستم نرم افزاري برنامه ريزي منابع موسسه از چندين سلول تشكيل شده كه هر سلول براي حمايت قسمت عملياتي خاص (مالي حسابداري توليد تداركات فروشها و توزيع يا منابع انساني) طراحي شده است و تمام سلولها از پايگاه اطلاعاتي جامع يكساني استفاده مي كنند و با ساير سلولها نيز مرتبط هستند.

فناوريهاي متعددي به عنوان بخشي از هماهنگي درون سازماني در طول زنجيره هاي تامين مورداستفاده قرار مي گيرد. اين فناوريها شامل تبادل الكترونيكي داده ها (EDI) كه براي تسهيم داده ها در دادوستدهاي تجاري باركد كردن ثبت داده ها در نقطه فــــــروش شماره گذاري وسيله حمل جهت تشخيص انتقال دهنده ها در كانال هاي حمل و نقل و اينترنت است كه براي تسريع و تسهيل فعاليتهاي تجاري به كار برده مي شود.

EDI شكل استاندارد روابط درون سازماني مبادلات تجاري ازطريق ارتباط رايانه به رايانه است. با EDI اطلاعات سفارش كه توسط شركت در طول زنجيره به وجود مي آيد به صورت مستقيم از رايانه شركتهــا به رايانه تامين كنندگان آنها ارسال مي شود.

اطلاعات مربوط به صورت حسابهاي تامين كنندگان به طور مستقيم از رايانه هاي تامين كننده به رايانه سفارش دهنده ها ارسال مي شود.

فناوري تبادل الكترونيكي داده ها (EDI) ازطريق ايجاد امكان انتقال سريع فايل هاي گرافيكي حجيم در طول سيستم هاي طراحي به كمك رايانه CAD به فرايند مهندسي همزمان كمك مي كند.

حال چنانچه سيستم برنامه ريزي منابع موسسه (ERP) با فناوريهاي اطلاعاتي همچون تبادل الكترونيكي داده ها (EDI)كه براي هماهنگي و ادغام فعاليتهاي درون سازماني ايجاد شده تركيب شود بسياري از فعاليتهاي زنجيره هاي تامين مي توانند بهينه شود و چنين ادغامي بنابه دلايل زير ممكن است با مشكلاتي همراه باشد.

شركتهاي موجود در زنجيره تامين ممكن است از سيستم هاي برنامه ريزي منابع موسسه (ERP)غيررقابتي استفاده كنند؛
تمام شركتهاي موجود در زنجيره هاي تامين به طور همزمان از سيستم هاي برنامه ريزي منابع موسسه (ERP)استفاده نكنند؛
سيستم هاي تبادل الكترونيكي داده ها (EDI) نيازمند اطلاعاتي هستند كه در شكل خاص استاندارد منتقل شود كه اين تركيب تبادل الكترونيكي داده ها (EDI)با برنامه ريزي منابع موسسه (ERP)را چالش آور كرده است.
البته فناوري «جاوا» داراي نيروي بالقوه براي حل اين مشكلات اجرايي است و همزمان فناوري مذكور يك ابزار محاسباتي را براي كنترل فرايند توليد و ادغام فعاليتهاي موسسه ارائه مي كند.

علاوه بر اين اين فناوري به عنوان ابزاري براي تركيب سيستم هاي برنامه ريزي منابع موسسه (ERP)با فعاليتهاي درون سازماني ازطريق تبادل الكترونيكي داده ها (EDI)و اينترنت ظاهر شده است.