نترسيد و سعي كنيد بر روي زمين اثر بگذاريد
نوآوري و خلاقيت تكنولوژيكي
گزارش از: مريم خليلي عراقي
امروز مســــايل سازماني با به كارگيري راه حلهاي كهنه قابل حل نيستند. ازسويي با پيش بيني وقايع نيز نمي توانيم، مشكلاتي را كه در آينده پيش روي خواهيم داشت، برطرف كنيم. لذا بايد به گونه اي ديگر انديشيد چنانچه سهراب سپهري شاعر معاصر نيز مي گويد: «جور ديگر بايد ديد» و اين گونه ديدن چيزي نيست، مگر نگاه و توجه بيشتر به موضوعاتي چون خلاقيت، نوآوري، هنر، عشق، زيبايي، طبيعت و ارزشهاي انساني.
در اين راستا، خانه مديران سازمان مديريت صنعتي در يكي از نشست هاي خود از آقاي دكتر بهرخ خوشنويس، مخترع و استاد دانشگاه USC (UNIVERSITY SOUTHERN CALIFORNIA) دعوت به عمل آورد تا تجارب و ديدگاه خود را درباره خلاقيت هاي
تكنولوژيكي دراختيار مديران حاضر دراين نشست قرار دهد.
آقاي دكتر خوشنويس، سخنان خود را با تاكيد بر اين جمله آغاز كرد كه كليدي ترين مساله در جامعه ما و تمام جوامع درحال توسعه، خلاقيت است. يعني مساله اي كه با آن درست برخورد نشده است. خلاقيت نه ژنتيكي است و نه مربوط به نژادي خاص، بلكه اكتسابي است. زمينه اش در نهاد انسانها قرار دارد و قابليت هاي بسيار زياد آن انسان را از حيوان جدا مي كنــــد. خلاقيت به راحتي پديدار نمي شود و اغلب باهوش، حافظه و... اشتباه گرفته مي شود. دراين راستا نيز آموزشي به شيوه صحيح انجام نمي شود. همه آموزشها بر توسعه نيمكره چپ مغز متمركز است. تمام امور سمبليك، رياضي، زبان، هندسه و... مربوط به نيمكره چپ است. به ندرت بر روي نيمكره راست كار مي شود و اغلب به آن بي توجهي مي شود. به عبارت بهتر هميشه ياد مي گيريم كه چگونه آنچه وجود دارد را آناليز كنيم و به اين نكته كه چگونه طرح موردنظر از خلاقيت نشأت گرفته است، بي توجهي مي شود. تا زماني كه خلاقيت به صورت يك نياز درنيايد، انسان خلاق نمي شود. بدون نگراني، انگيزش، درگيري ذهني و صرف وقت براي خلاقيت امري ناممكن است.
وي افزود، خلاقيت هيچ ارتباطي با تحصيلات و سواد ندارد، چنانچه در طول تاريخ بسياري از زنـــــداني هايي كه اغلب بي سواد بوده اند، براي فــــرار از خود خلاقيت هاي بسياري نشان داده اند.
عرفا معتقدند كه وقتي نياز در انسان شكل مي گيرد، او به سمت مراد حركت مي كند. اين نياز از طلب در عرفان شروع مي شود. عرفا دعا مي كنند كه اين طلب پيش بيايد و به تبع آن بقيه مسايل انجام مي شود. اين طلب هم اتفــاق نمي افتد مگر آنكه نيازي حس شود و اين نياز توسط سيستم هاي ارزشي حس مي شود. تا زماني كه به شرايط فعلي قانع باشيم، محركه اي براي حركت وجود ندارد. زماني حركت به صورت نياز درمي آيد كه انسان از شرايطي كه در آن هست، ارزيابي انجام دهد و به سمت جلو حركت كند. ارزيابي با سيستم ارزش انجام مي شود، لذا سيستم ارزشي بايد درست باشد تا
تحرك در انسان جان بگيرد. در اين صورت انسان با آگاهي و اعتقــاد به اينكه، آنچه انجام مي دهد مفيد است، مصمم حركت مي كند بنابراين لازم است كه انسان از صميم قلب باور داشته باشد، كه حركتي را انجام مي دهد، كه جنبه هاي انساني آن را درنظر گرفته است و به دنبال چنين انگيزه هايي است.
دكتر خوشنويس، اهميت خلاقيت و نوآوري را از ديدگاه چندتن از بزرگان مطرح كرد و گفت: توليد كردن كار انساني است ولي خلق كردن كاري است خدايي. بالاتر از انسان توليدكننده، انسان ديگري است. علاقه به خلاقيت، احســـاسات بدي چون حسادت، جاه طلبي و غيره را از بين مي برد. من يا بايد خودم خلق كنم يا بايد برده آنچه باشم كه ديگري خلق كرده است.
چرا خلاقيت مهم است
سخنــران در ادامه سخنان خود افزود، قوي ترين عامل براي كسب اعتماد به نفس خلاقيت است. حتي در كشورهاي پيشرفته نيز اگر سيستم هاي خلاق آنها از كار بيافتد، از رقابتها عقب مي افتند و نابود مي شوند لذا تنها راه نجات كشورهاي درحال توسعه خلاقيت است و راه ديگري ندارند. افرادي كه خلاق نيستند مدام درپي كپي كردن هستند و بهترين حالت ايده آل آنها اين است كه كپي كردن را به نحواحسن انجام دهند. درصورتي كه آدم خلاق به دنبال شكستن سيستم هاي موجود است و آنچه خلق مي كند را قادر است توسعه دهد و بهتر كند. او با نيمكره راست مغز خود استراتژي تدوين مي كند و با نيمكره چپ تاكتيك. بهتر بگويم راز موفقيت افراد خلاق استفاده از هر دو نيمكره مغزشان است.
دكتر خوشنويس تاكيد كرد كه خلاقيت در همه زمينه ها هست. در انواع و اقسام هنر، صنعت و... . با اين تفاوت كه اگر در صنعت خلاقيت انجام شود به آن اختراع (INVENTION) گويند. براي خلاق بودن مواردي چون داشتن اتكا به نفس&، نترسيدن از مخاطره، داشتن پايه هاي علمي درست، تحمل ابهام، دادن آزادي به خود و گرفتار نشدن درگشتاور رواني از اهميت بسزايي برخوردارند. به طوركلي مي توان گفت براي
خلاق بودن TRUTH (واقعيت و صداقت)، GOODNESS (خوب بودن) وBEAUTY (زيبايي) سه عامل لازم وبااهميت است. مراد از واقعيت اين است كه به حقيقت عشق بورزيم. اين حقيقت ازطريق طبيعت به بهترين وجه جلوه مي كند. بهترين زبان طبيعت هم علم است. پس به علم علاقه مند باشيم و به دانشمندان احترام بگذاريم. عشق به زيبايي نيز ازطريق هنر است. بايد به جنبه هاي مختلف هنر احترام بگذاريم و درنهايت خوب بودن در طرز تلقي ها و ارزشها متجلي مي شود. ارزشها بايد واقعي و براساس آرمانهاي بزرگ باشد. نترسيد و سعي كنيد بر روي زمين اثر بگذاريد.
فرق روش تحقيق و روش اختراعي
اين مخترع، تفكر خلاق را فرايندي كه در آن ايده هاي جديد ايجاد مي شود، ايده هايي كه از ضمير ناخودآگاه و آگاه انسان نشـــــأت مي گيرد تعريف كرد و گفت؛ فرق روش تحقيق و روش اختراعي دراين است كه، روش تحقيقي معمولاً براساس فكر عمودي است. شما مساله را داريد و به صــورت عمودي در آن عميق و عميق تر مي شويد. اين روش بر اساس منطق است و پيش بيني اينكه چگونه، با چه هزينه اي و در چــــه مدت زماني انجام مي شود، ممكن مي گردد. به همين دليل براي پروژه ها طرحهاي اوليه (PROPOSAL) نوشته مي شود. به عبارتي اقدامات را مي توان زمان بندي و برنامه ريزي كرد و نتيجه كار به صورت گزارش فني در نشريات مختلف قابل چاپ است. اما روش اختراعي بيشتربراساس گسترده فكركردن و عميق شدن است. آدمهاي خلاق&، انسانهايي جامع الاطراف هستند. آنها درچندين زمينه خوب و مسلط عمل مي كنند و فكر آنها در حوزه هاي مختلف پخش مي شود. به هر چيز كنجكاو هستند و هميشه دوست دارند همه چيز را بدانند و ياد بگيرند. لـــذا در راحت ترين شرايط و از كنه مطالب نگـــــاه مي كنند. سعي ندارند همه چيز را محكم كنند به عبارتي كمتر به سازماندهي علاقه دارند.
آقاي دكتر خوشنويس در بخش پاياني سخنان خود به حضار گفت، سعي كنيد اميد جديد ايجاد كنيد و به مسيري كه مي رويد عشق بورزيد و فكر كنيد مي توانيد بزرگترين آدم دنياباشيد
|
|
|
