سقوط مديران هوشمند

تصاوير مديران را بر روي جلد مجله هاي معتبري همچـون فـوربز، فورچـون و بيــزينس ويك مي بينيد. در مـورد توان رهبري خــارق العاده و الهام بخش آنان مطالب زيـادي مي خوانيد. سخنان پيشوايـــــان كسب و كار و صاحب نظران صنعتي را در تحسين شركتهاي آنان، به عنوان الگوهايي براي نسخه برداري، مي شنويد. ممكن است در سهام شركتهاي آنان سرمايه گذاري كنيد و يا به دنبال فرصتي براي همكاري يا مشاركت با آنان باشيد. اينـان در تـارك قهرمانـان، نخبگان و بزرگان كسـب و كار همچـون ستاره اي مـــــي درخشنـد.

هنوز چندصباحي از اين جشن شادماني نمي گذرد كه شركتهايشان از هم فرو مي پاشد. فعاليتها به بن بست مي رسد. كارگران از كار بيكار مي شوند.
سهام سقوط مي كند. پرده ها فرو مي ريزد و عبث بـــــودن بسياري از كسب و كارهايي كه شركتهاي شان به آن مشغول و متعهد بودند، عيان مي گردد. با فرونشستن غبارها، مي توان چهره واقعي آنان را در حالي كه ميليونها و ميلياردها دلار سرمايه ارزشمند را برباد داده اند، مشاهده كرد.
اين چگونه ممكن است؟ چگونه اين رهبران بااين شتاب فرو مي افتند و سقــــوط مي كنند؟ چگونه است كه تعداد بي شماري از مردم بدين سان اشتباه مي كنند؟ چگونـــــه مي توان شمار اين خطاها را كه هرساله شاهد آنيم، به حساب آورد؟ و چگونه مي توانيم سايه شوم تكرار چنين حوادثي را از سرمان دور كنيم؟

شش سال پيش، برآن شدم تا پاسخ اين پرسشها را دريابم. مقصودم تامل و تعمق بر احوال افرادي بود كه در پس اين ناكاميها حضور داشتند، تا نه تنها مانع اين حوادث شوم، بلكه علائم اوليه هشدار را براي اين درماندگيها دريابم. به دنبـــــال آن بودم كه از توضيحات في البداهه و موردي اين ناكاميها فراتر روم و ريشه اين فروپاشي ها را نمايان سازم.

برخي از پاسخها همچون تجربه سقوط ناگهاني بسياري از رهبران، شگفت آورند. بسياري از ويژگيهاي كيفي كه به عنوان مشخصه هاي يك واحد تجاري ايده آل به حساب مي آيند، در واقع چيزي جز بستر كابوسي هولناك براي كسب و كار نيستند. چه بسيارند ويژگيهايي كه آرزوي بهره مندي شان را داريم، يا از بي بهره بودن شان شرمساريم، در حالي كه زماني در مي يــــابيم بدون آنها آسوده تريم. به ناگاه در مي يابيم بسياري از علائم پيروزي كه براي به رسميت شناختن شان در تلاش و كوششيم، از منظر سرمايه گذاران جز نشانه هايي از درماندگي و ورشكستگي، چيز ديگري نيستند.

مديراني كه سكان هدايت سازمانها را در دست دارند به نظر مي رسد تـافته جدا يافته اي از سايرين باشند، اما آنان نيز داراي نقاط ضعف و دچار مشكلات شخصيتي هستند و در پاره اي از مواقع، حتي در مقياسي وسيع تر از ما، دچار همان اشتباهات و خطاها مي شوند.

خلاقيت و تحول

شركتهايي كه در گذشته موفق بوده اند، غالباً در دام تاريخ و فرهنگ خويش گرفتار مي آيند؛ تركيبـي كه راه را بر ايده هاي جديد مي بندد. براي مثال، زماني كه در اواسط دهه نود ميلادي صنعت مخابرات از آنالوگ پا به عرصه ديجيتال نهاد، واكنش شركت موتورولا بسيار كند بود. در حالي كه اكثر مشتريان به دنبال فناوري ديجيتال بودند، از درون شركت در مورد ذهنيت دژگونه موتورولا و مهنــــدسيني كه خود را عالم تر از مشتريان مي دانستنــــــد، اخبار گوناگوني به گوش مي رسيد. شگفت آنكه در آن مقطع موتورولا چندين حق اختراع كليدي فناوري ديجيتال را در اختيار داشت كه امتياز آن را به رقبا واگذار كرده بود؛ باوجود اين، مصرانه بر عدم آمادگي بازار براي انتقال به بازار ديجيتال پا مي فشردند. بدين گونه، نوكيا سكان رهبري بازار را در دست گرفت: موقعيتي كه همچنان آن را حفظ كرده است. شركتها معمولاً از چگونگي تغيير بازار آگــاهي كامل دارند، اما در كمال تعجب در اين باره دست به هيچ اقدامي نمي زنند. اين يافته لزوم توجه بيشتر به نهضت روشنفكري در شركتها را گوشزد مي كند؛ روشنفكري از آن جهت كه در فضايي آزاد بتوان پيرامون خطاها و اشتباهات و درصورت لزوم بازخوردهاي منفي به بحث و گفت گو نشست و سازمان را برخوردار از فرهنگي ساخت كه مشتاق يادگيري است.

به اين علائم هشـداردهنده توجه كنيد:
به نظر مي رسد رقباي شما در مسير موفقيت گـام بر مي دارند، اما شما نمي توانيد علت آن را دريابيد؛
توجه و تمركز شما معطوف به يك عامل از كسب و كار است (محصولات جديد، گشايش فروشگاه جديد، فروش) اما به ساير اجزاي كسب و كار به دقت نمي نگريد (سيستم ها، فناوري اطلاعات، توزيع، بازاريابي)؛

زماني كه مشتريانتان از شما درخواستي دارند، به دنبال آن هستيد كه چگونه عدم توجه خود به خواسته آنان را، توجيه كنيد.

دورنمايي دورافتاده

ايده نيت استراتژيك به اندازه كافي روشن است: تمركز بر روي هدفي روشن و استوار كه چگونگي كسب موفقيت را براي شركت تبيين مي سازد. تمام منابع را به آن سمت معطوف سازيد و هرگز در اراده خود سستي راه ندهيد. اصولاً، ايده برخورداري از نيت استراتژيك، ايده اي خدشه ناپذير است. در عمل، اينگونه به نظر مي رسد كه افراد در اين مسير قرار خواهند گرفت. اما تمام آنچه كه به مثابه يك نيت و هدف منطقـي جلوه مي كند، به ناگاه فـرو مـــي پاشد و در هم مي شكند؛ و اين فروپاشي غالباً هنگامي است كه مديران بدون توجه به محدوديتهاي ماهوي و عملي اين منطق، در دام سفسطه يك فكر بزرگ گرفتار مي آيند.

به اين علائم هشداردهنده توجه كنيد:
رويكرد ما هميشه ا ينگونه بوده - قبلاً جواب داده؛ پس از اين هم جواب خواهد داد.
ما كاملاً مشتريـان خود را مي شناسيـم. مـــي دانيم كه چه مي خواهند و به چه نياز دارند.
كسب و كار خارجي (بين الملل) خود را مشابه كسب و كار داخلي خود به پيـش مـــــي بريم. تا وقتي كه مشكلي پيش نيامده كاري به كارش نداريم.

خود محوري مديريت

بسياري از مديران خودمحورند - وبه آن مفتخرند. افرادي كه در دوران پرشكوه آي بي ام و جنرال موتورز بااين شركتها سروكار داشتند به وضوح نخوت و خودبزرگ بيني آنها را در برخورد باافرادي كه در حدود اندازه آنها نبودند، به خاطر مي آورند. دايملر - بنز نيز تا همين اواخر به اين ويژگي شهره بود. ساچي اندساچي يكي از موسسات تبليغاتي است كه دچار خودبزرگ بيني بـــــــود. وب وان، ئي تويز، و بسياري ديگر از موسسات اينترنتي كسب و كار سنتي را حقير مي شمردند. كابلرتون، موتورولا، و وانگ براين باور بودند كه در صنايع خود از بهترين فناوري برخوردارند.
به اين علائم هشداردهنده توجه كنيد:
مديرعامل شما براين باور است كه شركت شما هر آنچه بخواهد، مي تواند به انجام رساند و در اين مـورد به جايگاه شركت در بازار استنـاد مـي كند؛
مديرعامل شما عادت دارد پي درپي تصميمات مشابه و يكساني را اتخاذ كند، حتي زماني كه به نظر مي رسد اين تصميمات ديگر مناسب نيستند؛
مديرعامل شما روابط عمومي را فراتر از ملاحظات استراتژيك قرار مي دهد.
همه ما چاره اي جز درس گرفتن از اشتباهات نداريم، اما براي اين كار چقدر تلاش و وقت صرف مي كنيم. اگر نياموزيم و درس نگيريم، محكوم به تكرار همان اشتباه خواهيم بود.1

مطلب حاضررا سعيد قربـــــــــــــاني (S-GHORBANI@YAHOO.COM) از اينترنت تهيه و ترجمه كرده است.

بازار داغ تلفن همراه در چين

بازار چين بزرگترين بار تلفن همراه را درجهان تشكيل مي دهد و تا اواخر سال 2004 تعداد 329 ميليون نفر مشترك تلفن همراه بودند و انتظار مي رود اين رقم در سال 2005 به 402 ميليون نفر برسد.

اين تعداد به اين معني است كه تقريباً از هر سه نفر چيني يك نفر مشترك تلفن همراه است.

صنعت تجهيزات ارتباطات موبايل در چين به سرعت درحال رشد است و درآمد آن از 1/2ميليارد دلار در سال 1998 به 280 ميليارد دلار در سال گذشته رسيده است.

تعداد توليدكنندگان تلفن همراه از هشت كارخانه در سال 1998 به 37 كارخانه در سال گذشته رسيـــــده و درحال حاضر تعداد گوشـــي هاي تلفن همراه كه در داخل توليد مي شود از مرز 250 ميليون دستگاه در سال گذشته است. چنين انتظار مي رود كه 100 ميليون دستگاه از اين گوشي ها صادر شود. دو توليدكننده عمده گوشي هاي موبايل مثل نوكيا و موتورولا بازار خوبي را در چين دراختيار دارند.

در گزارش ديگري آمده است كه چين تا پايان سال جاري 360 ميليون نفر مشترك تلفن ثابت خواهد داشت. اين تعداد در پايان سال 2004، 313 ميليون نفر بوده است.

چين از هر 100 نفر 24/5 مشترك تلفن ثابت دارد كــــه هنوز هم كمتر از استاندارد بين المللي است. طبق استاندارد بين المللي از هر 100 نفــر بايد 40 نفر مشترك تلفن ثابت باشند. 1

كسب و كار الكترونيك

فناوري تاثير قابل توجهي روي محلهاي امروز كار در ايجاد راههاي انجام كسب و كار جديد گذاشته است. گسترش قابليت شبكه ها، كاربرد شديد اينترنت و بهبود همه جانبه در رايانه هاي شخصي همه و همه به ايجاد بنيادي براي انجام كسب و كار الكترونيك ورود انسان به عصر تجارت الكترونيك كمك كرده اند. تجارت الكترونيك تبادل كسب و كار مبتني بر اطلاعات بااستفاده از فرمت هاي الكترونيك منجمله تبادل داده هاي الكترونيك، پست الكترونيك و فاكس است. فناوريهاي تجارت الكترونيك براي جايگزين كردن كسب و كار مبتني بر كاغذ است كه براي كاربران سريع تر و مطمئن تر است.

تجارت الكترونيك يك ارتباط مستقيم با مشتريان ايجاد مي كند و به شركتها اجازه مي دهد كه واسطه ها را ناديده بگيرند و كالاها و خدمات خود را بدون اين دلالان به مشتريان ارائه دهند. ميزان خريد مشتري از طريق اينترنت هرروز افزايش مي يابد و اين رقم در سال گذشته بيش از 800 ميليارد دلار بوده است.

باگسترش شديد اينترنت، تجارت الكترونيك به سرعت به يكي از روشهايي تبديل شده كه شركتها مي توانند از طريق آن كالاهاي خود را به دست مشتريان خود برسانند. استقبال شركتهاي از استفاده از شبكه اينترنت به خاطر توانايي اين شبكه ها در افزايش بهره وري، كاهش هزينه ها و كسب سود بيشتر است.

استفاده از موبايل و اينترنت در مسافرت هاي هوايي

كميسيون ارتباطات فدرال آمريكا مقررات جديد را از تصويب گذرانده كه به موجب آن مسافران هواپيماهاي مسافربري به خدمات پرسرعت اينترنتي دسترسي پيدا خواهندكرد.

درحركت ديگري كه مي تواند به طور بالقوه انقلابي در مسافرت هوايي ايجاد كند، قانونگذاران راه را براي استفاده از تلفن همراه به هنگام مسافرت هوايي هموار كرده اند.

اما اين موضوع ممكن است به خاطر امنيت پرواز، با اعتراض بنگاهها و گروههاي فشار مواجه شود.

براي اجراي اين كار، كميسيون ارتباطات فدرال، مقرراتي براي ارائه خدمات اينترنتي وضع كرده و كارشناسان نگرانند كه اين مسئله موجب انحصار در استفاده از خدمات اينترنتي گردد.

كارشناسان معتقدند كه انحصار در خدمات اينترنتي به نفع مسافران هواپيما نخواهدبود. هنوز تاريخ مشخصي براي استفاده از خدمات پرسرعت اينترنتي و تلفن همراه به هنگام پرواز هوايي تعيين نشده است.