در همايش بازآموزي مديران فني مطرح شد
نگهداري و تعميرات هزينه نيست

نگهداري و تعميرات چيست، چه تعريفي از آن مي توان ارائه كرد و اساسا جايگاه آن در صنعت كجاست. اينها پرسشهاي مهمي است كه پيوسته در ذهن مديران صنايع و مهندساني كه با ابزارها و پستهاي صنعتي سروكار دارند مرور مي شود.
نگهداري و تعميرات را شايد بتوان چنين تعريف كرد، «مجموعه فعاليتهايي است كه از راه رسيدگي مستمر و پيوسته (دوره اي يا مقطعي) به ترميم، نوسازي، تعويض و بازسازي قطعات و پيشگيري از استهلاك آنها مي پردازد و هدفي درجهت افزايش بهره‌وري، ايمني در محيط، افزايش عمر مفيد كارخانه و قطعات و درنهايت دستيابي به سود در توليد را پي مي گيرد».
نحوه نگهداري و پيشگيري از انواع خرابي ماشين ابزارها در واحدهاي صنعتي از جمله عوامل مهم در كيفيت و كميت توليدات آن واحدها به حساب مي آيد كه داشتن مديريتي قوي در اجرا و كنترل سيستم هاي نگهداري و تعميرات از خرابي‌هاي غيرمنتظره تاحد بسياري جلوگيري به عمل مي آورد و از آنجا كه ماشين ابزارها در هر كارخانه جزو سرمايه اصلي آن كارخانه محسوب مي‌شوند، پس نگهداري از آنها بسيار ضروري است از سوي ديگر وجود كادر متخصص نگهداري و تعميرات و وجود سيستمي درجهت پيشگيري از خرابي ها ضرورت پيدا مي‌كند.
به منظور مطالعه و آشنايي بيشتر با سيستم‌هاي نگهداري و تعميرات و صحه نهادن بر ارزش اين سيستم در افزايش عمر مفيد قطعات و ماشين آلات و درنهايت رسيدن به بهره وري موردانتظاركارخانه ها، همايشي چهار روزه در مركز همايشهاي رازي برگزار شد.
اين همايش كه از سوي مجمع كنفدراسيون صنعت ايران و دانشگاه تورنتو و با همكاري گروه پژوهشي صنعتي آريانا برگزار شد، تعدادي از اساتيد برجسته دانشگاههاي تكنولوژي اصفهان، منچستر انگلستان، سوئد، استراليا، روتردام هلند و دانشگاههاي معروف كانادا به سخنراني پرداختند. محورهاي مطرح در اين همايش عبارت بودند از:
- بهينه سازي تصميم هاي مربوط به نگهداري و تعويض،
- آشنايي با نگهداري و تعميرات مبتني بر قابليت اطمينان (RCM)،
- ارزش RCM در كسب و كارهاي امروز،
- پيشبرد پروژه هاي كسب وكار براي بهبود قابليت اطمينان ونگهداري و تعميرات.
در ادامه بخشي از سخنراني ها را مرور مي‌كنيم. آقاي پروفسور «بسيم النجار» (BASIM-AL-NAJJAR) از دانشگاه سوئد، طي سخناني نكات زير را موردبررسي قرار دادند: در بحث مربوط به نگهداري و تعمير مهارتهاي سطح بالايي وجود دارد كه TQM يا T.Q.MAINTENANCE از تمام آنها برتر است.
يكي از مواردي كه در علم TQM بايد رعايت شود موضوع كيفيت داده ها يا DATA QUALITY است. توجه به كيفيت داده ها موجب بهبود در روند كار شده و رقابت پذيري سازمان را افزايش مي دهد. به عبارت ديگر تنها داشتن اطلاعات درمورد كيفيت ياهزينه ها و يا مسئله بهبود نمي‌تواند ضامن ايجاد عملكردي موفق باشد. پس براي ايمن سازي نتايج كل فرايند توليد، لازم است خدمات كيفيت افزايش يابد تا هزينه‌ها متقابلا كاهش يابد و كالا يا محصولات به موقع به دست مصرف كننده در جامعه برسد بنابراين بايد نوعي هماهنگي ميان فرايند كار و MAINTENACNE يا نگهداري و تعمير ايجاد شود.
آقاي پروفسور «آندريو جاردين» (ANDREW JARDINE) نيز از دانشگاه تورنتو كانادا در بخش ديگري از اين همايش سخناني ايراد كرد. وي در قسمتي از سخنان خود چنين گفت: نقش اطلاعات با كيفيت روي تصميمات، فروش و بهينه‌سازي عمليات توليد بسياربسيار موثر است متاسفانه ديده مي شود كه در بسياري از شركتهاي توليدي به محض كسب اطلاعاتي درباره ماشين از جمع آوري اطلاعات درباره قطعات كــــــــوتاهي مي شود و اين آغاز راه به بيراهه رفتن است. كسب اطلاعات درباره ماشينها و قطعات چنانچه همزمان و با كيفيت انجام شود از يك سو باعث گرفتن تصميمات به موقع و مقرون به صرفه مي شود و از سوي ديگر شرايط فرايند عمليات را يكپارچه و بهينه مي‌سازد.
اگرچه بسياري از مديران كمپاني هاي توليدي از تاثير بي نظير نگهداري و تعمير (MAINTENACNE) برروي هزينه ها مطلع هستند اما متاسفانه تصور مي كنند كه نگهداري و تعمير خود نوعي هزينه است البته ممكن است روي سود و هزينه ها تاثير بگذارد اما نبايد فراموش شود كه نگهداري و تعميري كه با كيفيت و به خوبي انجام شود به معناي خرابي كمتر است و اين بر توليد موثر است و به آن كمك مي كند.
«جيمز پيكنل» (JAMES PICKNELL) نيز از دانشگاه تورنتو كانادا با بيان اين مطلب كه كاربرد فرايند TQMحوزه هاي زيادي را پوشش مي دهد. شيوه هاي شناخت كار با ماشين را براي كاربران جدي تر و درعين حال ساده تر مي سازد. وقتي كاربر شناخت عميقي از كار خود بر اثر جدي گرفتن مقوله تعمير ونگهداري داشته باشد، بي‌ترديد درمواقع اضطراري تشخيص مي‌دهد كه چه زمان بايد ماشين را خاموش كند يا روشن نگهدارد چون اين دو مي‌تواند در روندكار، كاهش يا افزايش هزينه ها و زمان توليد محصول و از همه مهمتر در استهلاك قطعات بسيار موثر باشد. پس بهتر است ابتدا اطلاعات اوليه و بااهميت نگهداري و تعميرات و دانش مربوط به آن را به نيروي انساني فني خود آموزش دهيم به عبارتي هرچه نيروي انساني در بحث مربوط به تعمير ونگهداري ماهرتر باشد، كيفيت كار افزايش مي يابد. اگرچه ممكن است كسب چنين مهارتي زمانبر باشد يا هزينه دربرداشته باشد، اما درنهايت نتايج مثبت و پرسودي را عايد مديران واحد خواهدكرد.
پروفسور «رومرت دكر»TREMMOR REKKED از دانشگاه روتردام نيز ديدگاههاي خود را اين گونه بيان كرد: در فرايندنگهداري و تعميرات، نقش زمان را در خط توليد و ارائه محصولات به مشتريان نبايد فراموش كرد كه بسيار بااهميت است. زمان مي تواند خود مقوله‌اي مهم در ايجاد ارزش افزوده باشد. ما بايد پيوسته مراقب باشيم تا عوامل تخريب مرتب روبه كاهش باشند و خط توليد از سطح كيفيت موردنظر پايين تر نرود. چرا كه اگر چنين شود، يعني زمان توليد محصول را افزايش داده ايم و اين به معناي افزايش هزينه ها و سوددهي پايين است. نبايد كاري كنيم تا روي خروجي ها تاثير منفي بگذاريم. بنابراين اگر در ابتداي كار، داده‌هاي ما با كيفيت انتخاب شوند و آنها را با ايمني بالا بكار بگيريم، باعث رشد خروجي هاي عالي خواهدشد و اين همان چيزي است كه تمام مهندسان و مديران خط توليد و درنهايت مصرف كنندگان خواهانش هستند. يعني كالايي با كيفيت عالي.