به سوي
جامعه اطلاعاتي

يزدان محمدبيگي yazdanmb@yahoo.com

مدارس الکترونيک جهاني

اين مدارس با توجه به نقش قابل توجه آموزش در توسعه پايدار و درازمدت و بهره‌گيري بهينه از فناوري اطلاعات و ارتباطات در رشد اقتصادي- اجتماعي و توانمندسازي بنياد نهاده شده‌ است. با توجه به آنکه هم‌اکنون بيش از 350 ميليون کودک و نوجوان به مدرسه دسترسي ندارند و از طرف ديگر، بيش از 800 ميليون نفر بزرگسال بي‌سواد در دنيا وجود دارد، مي‌توان به عمق اهميت تلاش براي چنين فعاليتهايي پي برد. با توجه به ارتباط اين نظام و راهبردهاي مربوط با توسعه اجتماعي در سطوح ملي، منطقه‌اي و جهاني، اتخاذ رويکردي يکپارچه ضروري به‌نظر مي‌رسد.
طرح مدارس الکترونيک جهاني که توسط سازمان ملل پشتيباني مي‌شود، داراي دو وجه اساسي است. اول، کمک به سازمانهاي مسئول در زمينه آموزش و پرورش و ايجاد تسهيلات براي آنان به‌منظور انجام برنامه‌ها و ارايه محتواي درسي، به‌طوري‌که ضمن استقلال کشورها در پيگيري برنامه‌هاي خويش، تجربيات لازم نيز به اشتراک گذاشته شود.
دوم اينکه، منابع لازم با توجه به نيازهاي شناســــايي شده در اختيار قرار گيرد. بر اين اساس، مي‌توان از خدمات و پشتيبانيهاي انساني، فني، مالي و فيزيکي سازمانهاي مختلف عمومي و خصوصي سود جست.
اين طرح هم‌اکنون در ناميبيا، غنا، بوليوي و ايالت آندراپرادش هندوستان در حال اجرا است و همکاريهايي نيز با وزارت آموزش و پرورش اردن در اين راستا صورت گرفته است. همچنين، بيش از يک ميليون رايانه در اختيار کشورهاي افريقايي قرار گرفته است. علاوه بر سازمان ملل، کشورهاي سوئد، سوييس، کانادا و ايرلند نيز در طرح مزبور مشارکت دارند.

رايانه‌اي کردن دعاوي پزشکي در کره جنوبي

يکي از بخشهاي بهداشتي کره جنوبي که از قابليت بالاي رايانه‌اي برخوردار است، موسسه بررسي بيمه بهداشتي است. اين موسسه مستقل در سال 2000 و براي بررسي و پردازش دعاوي بهداشتي راه‌اندازي شد. با حدود 600 ميليون دعاوي در سال، موسسه مزبور از انگيزه بالايي براي بهره‌گيري کارامد از فناوري اطلاعات برخوردار است. اين موسسه با فعاليتي چشمگير اقدام به تشويق شرکتها و موسسات بهداشتي و دارويي براي مبادله الکترونيک داده‌ها بر اساس استانداردهاي تعيين شده کرده است. موسسات پزشکي از طريق مراجعه به سايت اين موسسه اقدام به تسليم شکايات خود مي‌کنند. بيش از 63675 موسسه يا کسب و کار بهداشتي به شبکه موسسه ياد شده اتصال دارند و 77 درصد شکايات به‌صورت الکترونيک دريافت مي‌شود. 15 درصد از شکايات نيز از طريق ديسک و بقيه به‌صورت کاغذي ارسال مي‌شود. الکترونيک شدن فعاليتها به کاهش اشتباه و صرفه‌جويي در زمان و منابع منجر شده است. علاوه بر بررسي کارامد شکايات، بيماران به پرونده پزشکي خويش نيز دسترسي دارند. هدف موسسه در حال حاضر، دستيابي به سهم 90 درصدي در پرداختن به دعاوي پزشکي است.

نظارت بر کسب و کار لبني در نيوزيلند

در نيوزيلند، حدود 12 هزار دامدار با تاسيس سايتي اينترنتي با يکديگر و همچنين شرکتهاي فعال در زمينه صنايع لبني در تماس مداوم هستند. اين گروه با نام «فونترا» با سرمايه‌گذاري در صنعت لبنيات، هم‌اکنون بزرگترين صادرکننده محصولات لبني به‌شمار مي‌آيد و 95 درصد محصولات آنان صادر مي‌شود. در سايت اين گروه با عنوان Fencepost.com بر نيازهاي اساسي دامداران تمرکز شده است و اطلاعات مورد نياز در اختيار آنان قرار مي‌گيرد. با توجه به اطلاعات ارايه شده که در برگيرنده طيف وسيعي از وضعيت بازار گرفته تا نحوه نگهداري از دامها و تامين بهداشت آنهاست، دامداران به تصميم‌گيري در زمينه برنامه‌هاي خويش مي‌پردازند. هر چند در ابتدا اين شبکه براي صنايع لبني در نظر گرفته شده بود، ولي به‌تدريج به صنايع پشم، گوشت و علوفه نيز تسري يافت.
اطلاعاتي مانند کيفيت شير فروخته شده و کميت آن در اسرع وقت – قبل از آنکه خودرو حامل شير مزرعه را ترک کند- در اختيار دامداران قرار مي‌گيرد. کاهش هزينه‌هاي اداري و دسترسي دامداران به اطلاعات دقيق و هماهنگي با بيش از 450 تانکر بزرگ، پاسخگوي جمع‌آوري و فراوري بيش از 14 ميليون ليتر شير در طول سال بوده است.
شرکت در انتخابات به‌صورت بر خط، آگاهي از تصميمات دولت و تاثير آن بر درآمد دامداران و پيش‌بينيهاي مربوط به بازار و کسب و کار، قيمت دام و تبليغات تجاري از ديگر خدمات مهمي است که از طريق سايت ارايه مي‌شود. اين موضوع باعث نزديکي و همبستگي هر چه بيشتر کشاورزان و همسويي آنان در برنامه‌هاي مربوط به کسب و کارشان شده است.
به‌تازگي از طريق شبکه ياد شده فعاليتهايي براي توسعه دامداري در مناطق روستايي کشور و ارايه خدمات مورد نياز آنان در اين زمينه درنظر گرفته شده است. مي‌توان گفت که شبکه از توان بالايي براي خلاقيت و ارايه الگوهاي نوين کسب‌وکار و بهره‌گيري از ابزارهاي مربوط برخوردار است.

شبکه پهن‌باند در مناطق روستايي ژاپن

طرح دسترسي به شبکه پهن‌باند در مناطق روستايي «هيوگوي» ژاپن از جمله طرحهاي جالبي است که نمونه عيني همکاري موثر بخش دولتي و خصوصي در زمينه توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات به‌شمار مي‌آيد. با آنکه ژاپن جزو کشورهاي پيشرفته جهان است، ولي هنوز مناطقي از آن به‌طور کامل به خدمات پهن‌باند دسترسي ندارند. به‌عبارت ديگر، در اين مناطق از طريق تلفن به اينترنت دسترسي دارند.
در سال 2004 در اقدامي ضربتي، دسترسي به خدمات پهن‌باند از طريق فناوري سيمي و بدون سيم در «هيوگو» امکان‌پذير شد. فناوريهايي همچون ADSL و LAN دسترسي به محيط پهن‌باند را حتي در مناطق دورافتاده و با قيمت مناسب هموار کرده است. بلافاصله پس از پياده شدن طرح، حدود 7/97 درصد از خانواده‌هاي «هيوگو» به خدمات پهن دسترسي يافتند که ميزان متوسط آن در کل ژاپن 1/77 درصد بود. اين موفقيت را بايد مرهون همکاري بخشهاي دولتي با بخش خصوصي دانست که اساسا به‌منظور حداکثر کردن کارايي مد نظر بود.
در حال حاضر، قراين حاکي از بهبود وضعيت معيشتي در منطقه است و تا سه ماهه اول 2005 تمامي 28 شهر و 32 قصبه قرار گرفته در منطقه مزبور از خدمات پهن‌باند برخوردار شدند. بر اين‌اساس، ارتباط بين خانواده‌ها با يکديگر، صنايع محلي و ادارات تسهيل پيدا کرد و نظامهاي اجرايي مربوط مستقر شد. در اين طرح تمامي مدارس ابتدايي به اينترنت اتصال يافت. رهبري کارامد دولت محلي در زمينه اجراي کار و انجام هماهنگيها بسيار چشمگير بود و هم‌اکنون برنامه‌هايي نيز براي استفاده از قابليتهاي فناوري پيشرفته اطلاعات و ارتباطات مد نظر است و تمام اينها در راستاي رونق کسب و کار و ايجاد رفاه و آسايش براي ساکنان منطقه مزبور به‌ويژه پس از زلزله مصيبت‌بار سال 1995 است.