|
Untitled Document
تاثير فناوري اطلاعات بر حضور زنان در جامعه
ليلا توكلي دارگاني
اطلاعات در عصر حاضر جاي طلا و مواد خام را گرفته است. آدمي از عصر صنعتي به عصر اطلاعات راه يافته است و همواره با امواج مختلفي از اطلاعات گوناگون در زمينه هاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي ازطريق رسانه هاي جمعي ازجمله اينترنت روبرو مي شود.
در اينجا بايد پرسيد آيا زنان ما به عنوان نيمي از جمعيت كشور از اين پديده بزرگ هزاره سوم استفاده كرده و آن را درجهت بهبود زندگي خود به كار مي برند؟
فقدان نظرات و ديدگاههاي زنان در جامعه اطلاعاتي حكايت از اين دارد، كه آنها به خوبي از فناوريهاي اطلاعاتي درجهت بهبود شرايط زندگي خود استفاده نمي كنند.
زنان در عرصه فناوري اطلاعات
جامعه اي كه حول محور اطلاعات به وجود آمده است باعث برقراري آزادي انتخاب در هر چيزي شده است. عدم دسترسي زنان به منابع چهارگانه ثروت، منزلت، اطلاعات و قدرت درهمه عرصه هاي تاريخ آشكار است. اين درحالي است كه برخي از طرح ريزان معتقدند كه فناوري اطلاعات از لحاظ جنسيتي بي طرف است و درنتيجه زنان و مردان بايد به طور عادلانه از آن منتفع شوند. با وجود اين، نتايج يك تحقيق (برمبناي شش مطالعه موردي از پروژه هاي ترويج فناوري اطلاعات و ارتباطات در آسيا و آفريقا و آمريكاي شمالي) اين فرضيه را تاييد مي كند كه زنان به نحو برابر از اين پروژه منتفع نيستند.
«مايكل پاستور» نيز در مقاله اي تحت عنوان «شكاف ديجيتالي در سطح دنيا هنوز وجود دارد» بيان مي كند كه زنان همچنان خود را شاغلان به شغلهاي سطوح پايينتري در عرصه فناوري اطلاعات و ارتباطات مييابند درحالي كه مردان با قبول مشاغل پرمسئوليت تر دستمزدهاي بالاتري دريافت مي كنند.
«جودي واجك من» جامعه شناس استراليايي نيز دركتاب تكنوفمينيسم خود بيان مي كند كه در زمينه علوم رايانه مردان نقش بسيار برجسته تري نسبت به زنان دارند.
كسب آمار موفق استفاده زنان از اينترنت در كشورهاي درحال توسعه بسيار دشوار است، هرچند واضح است كه تعداد اين زنان بسيار كم و توزيعشان محدود است. اكثر كاربران زن اينترنت تقريبا درهمه كشورهاي درحال توسعه نماينده كل زنان كشورشان نيستند بلكه جزو نخبگان و اقليتها هستند. برحسب آمار منطقه اي، زنان تنها 6 درصد كاربران اينترنت را در خاورميانه تشكيل مي دهند.
ريشه اين مشكل در اين كشورها علاوه بر مبحث فرهنگي، به اين موضوع برميگردد كه عده زيادي مسائل جنسيت و فناوري اطلاعات را ناديده مي گيرند، تنها با اين توجيه كه توسعه بايد در ابتدا به مسائل ضروري توجه كند.
موانع دسترسي زنان به فناوري اطلاعات
مانع فرهنگي كه تحت تاثير فرهنگ جهانشمول مردسالاري صورت مي گيرد، عدم آشنايي با زبان انگليسي، موقعيت جغرافيايي، عدم وجود امكانات مناسب با هزينه هاي سخت افزار و نرم افزار و نگهداري، عدم آشنايي به مهارتهاي انتشار و جستجوي اطلاعات و مهارتهاي ويژه رايانه و همچنين آگاهي محدود زنان در زمينه انواع فرصتهاي فراهم شده به وسيله فناوري اطلاعات و ارتباطات ازجمله موانع قابل لمس در اين زمينه است.
علاوه بر موارد فوق پژوهشي كه در اين زمينه در منطقه آسيا و پاسفيك انجام شده است، به طورخلاصه موارد زير را نيز متذكر مي شود:
* عدم ثبات سياسي، اقتصادي و اجتماعي بويژه در قفقاز، ارمنستان، جمهوري آذربايجان، گرجستان و مناطق آسياي مركزي؛
* فقدان سياستهاي تشويق كننده در زمينه استفاده از اين فناوري به عنوان ابزار توسعه كه مي تواند از ضعف زيرساختهاي اين فناوري مانند خطوط تلفن ناكارآمد يا نبود برق در برخي مناطق روستايي و مناطق دور در اقيانوسيه و قسمتهايي از آسيا ناشي شده باشد.
| 