ويژگيهاي سازمانهاي آينده
نويد منبتي
n_monabati@yahoo.com

مقدمه
سازمانهاي آينده، سازماني مبتني بر اطلاعات يا سازمان اطلاعات محور هستند. سازماني كه عملكرد خود را از طريق بازخورد به روز مي كند . در اين سازمانها تبديل سيستم دستي و كاركنان دفتري به سمت سيستم ماشيني و كاركنان علمي در حرکت است به گونه اي كه نياز به متخصص و كارشناس بيشتر در سازمان آينده ديده مي‌شود.

ظهور سازمان جديد
در سازمان آينده تنها يك رهبرارکستر وجود دارد كه هر يک از نوازنده ها زير نظر رهبري مستقيم او مي نوازند( ولي هر يك‌ از نوازنده ها از تخصصي بالا برخوردارند‌) و نيز دسترسي آسان به اطلاعاتي که براي انجام كار خود نياز دارند به راحتي در دسترس اعضا است. هم نوازي اين تيم به دليل اين است كه چند صد نوازنده و رهبر ارکستر همگي داراي يك عنوان و امتياز هستند. رهبر اركستر مي داند از هر يك از اعضا چه انتظاري را در چه زماني داشته باشد . لذا سازمان آينده اطلاعات محور است . اين سازمان نياز مند هدفي ساده و روشن و مشترك است . لذا كسب و كار مبتني بر سازمان اطلاعات محور بايد بر پايه هدفها و بازخورد ها شکل گيرد که هدفها و انتظارات مديريت را براي سازمان و اعضاي هر بخش و افراد متخصص به وضوح تعيين و تعريف مي‌كند و بازخورد‌ها و نتايج عملكرد را با اين انتظارات مقايسه مي كند تا هر عضو نظارت برخود را تجربه كند . در اين سازمانها مسئوليت اخذ و جمع آوري اطلاعات بر عهده تمامي افراد است . لذا هر فردي از خود سئوال مي كند براي انجام كارش به چه اطلاعاتي نياز دارد‌‌؟ تا کارش را انجام دهد و سهمي در رشد سازمان خود داشته باشد. مسئولان اجرايي و كارشناسان حرفه اي بايد فكر كنند به چه اطلاعاتي نياز دارند ودر اين رابطه چه اطلاعات خامي احتياج خواهند داشت . در واقع ابتدا بداند چه مي كنند‌؟ بعد چه بايد انجام دهند؟ و در نهايت آنچه انجام مي دهند را ارزيابي كنند .
شبكه ها راهي براي رسيدن به نتايج بهتر:
در سازمانهاي آينده، سازمان به صورت شبکه اي است . سازمان شبكه اي از شکل هرمي مبتني بر سلسله مراتب ، كاغذ بازي و تخصصي شدن كارها تبديل به سازمان شبكه اي شده است . كار در سازمان شبكه اي تقسيم نمي شود بلكه در بين كاركنان علمي به اشتراك گذاشته مي‌شود . به گونه اي که افراد به شكل انفرادي و يا به عنوان عضو در يك گروه كاري فعاليت مي کنند و نيز انتقال تصميم گيري به سطوح پاييني انجام مي شود . سفارش بر حسب نياز مشتري ويژه و روش توليد بهنگام شکل مي گيرد . در سازمان شبکه‌اي تيم مديريت بايد هدف مشترك سازمان و اصول عملياتي را به وضوح تعريف كند ( اصول عملياتي تعريف استانداردها و كدهاي رفتار است) . اين اصول كاربردي محلي دارد مثلا مشخص مي كند براي رضايت مشتري چه رفتاري بايد كرد.
در اين سازمانها ابتدا شناخت براي برنامه ريزي وطراحي زيربنايي كارها انجام مي شود . مديريت بر روي اين نکته تاکيد دارد که هدف اين كسب و كار چيست ؟ اين كسب و كار برچه اساس و زيربنايي استوار است؟و بايستي به كجا برويم ؟ و چگونه مي توانيم خود را با سرعت به آنجا برسانيم؟
ايجاد سازمان شبكه اي براي ايجاد درك احساس اعتماد مشترك در يك سازمان است .در حقيقت نوع جريانهاي اطلاعاتي تعيين کننده سرعت و دقت لازم براي تصميم گيريها و به تبع آن کيفيت اجرا است . سئوال اين است که چه كسي، چه نوع اطلاعاتي را در چه زماني دريافت مي‌كند و چرا اين افراد ( و نه افراد ديگر ) اين اطلاعات را دريافت مي کنند ؟ همزماني دريافت اطلاعات براي اعضاي شبكه و نه براي افراد منتخب موجب اعتماد همدردي و احساس مشترك و امنيت روابط مي‌شود‌. اطلاعات و حقايق بي‌طرفانه و نيز ارتباط اطلاعات به موضوع هر چه بيشتر باشد ميزان عدم توافقها كمتر است .

فناوري اطلاعات
نگاه سازمان آينده به كسب و كار امروز از ديدگاه اطلاعات و ارتباطات يا تواناييها و مشتريان است. زيرا اينگونه پارامترها سازمان را به يکديگر متصل و مرتبط مي‌سازند . امروزه استراتژي ايجاد داده ها توسط سازمانهاي بالا دستي و ايجاد ارزش افزوده بر روي اين داده‌ها و تحويل آنها به پايين دستي يعني خريدار كهنه و قديمي است . سازمانها سعي دارند تناسب و حالت اصلاح پذيري دائمي بين استعدادها و تواناييها سازمان با نيازها و خواسته هاي مشتري برقرار سازند .
منطق جديد ارزش:
امروزه فناوري اطلاعات و جهاني شدن و شيوه هاي جديد فرصت تازه اي براي خلق ارزش ايجاد کرده است . ارزش درسازمانهاي آينده سه مفهوم دارد . ابتدا هدف به تنهايي ايجاد ارزش افزوده نيست در واقع شرکتها نيستند که با يکديگربه رقابت مي‌پردازند بلکه خدمات و کالاهاي جديد هستند که براي زمان و پول و توجه مشتريان در رقابتند .
دومين نکته اين است که هر چه كالا و خدمات داراي تنوع و پيچيدگي مي شوند ارتباط لازم براي ايجاد آنها نيز پيچيده تر و متنوع تر مي شود. لذا ديگر يك كالا يا خدمات زير يك سقف انجام نمي شود و لازمه ايجاد تغيير درنظامهاي کاري و تجاري و نيز روابط احساس مي شود . سومين نکته ايجاد ارتباط ما بين سازمان و مشتريان براي عرضه محصول قابل رقابت است . تا باز خورد مناسب از سوي مشتريان بتواند به نگهداري آنچه عرضه مي كنند پايدار بمانند . دو عامل با منطق جديد ارزش همراه است يعني اطلاعات و ارتباطات ويا توانمندي سازمان و مشتريان آن . توانمندي عبارت از فناوري مختلف و تخصص ويژه و فرايند هاي كاري و تجاري كه سازمان طي زمان براي توليد كالا يا خدمات عرضه مي كند . اما بدون وجود مشتري يا مشترياني كه پولي براي آن پـــرداخت نمي كنند بي ارزش مي‌‌شود . كالا و خدمات تا زماني داراي ارزش است كـــه مشتري از آن براي ايجاد ارزش خود استفاده كند. در واقع سازمان زماني سود مي برد كه بتواند اطلاعات و ارتباطات را به يكديگر پيوند دهد و از فعاليتهاي ارزش ساز مشتريان به منظور خلق ارزش در جهت نياز مشتري بهره گيرد .

نتيجه گيري
امروزه تحت تاثير فناوري اطلاعات و جهاني شدن بازارها و توليد ناشي از آن، شيوه هاي تركيب و ادغام فعاليتها در قالب كالا و خدمات، فرصتهاي جديدي براي خلق ارزش ايجاد شده است. لذا سازمانها با استفاده از منطق جديد ارزش و ساختارهاي شبكه اي و اطلاعات در صدد تنوع بخشي به كارها و فعاليتها ي خود بوده و همواره در پاسخ به خواسته مشتري گام بر مي دارند و همواره مي كوشند پيوند خود را با مشتريان حفظ كنند تا بتوانند با سرعت به پيش رفته و از قافله عقب نمانند.

منبع
چمپي جيمز و نيتين نوريا "با شتاب به پيش" ترجمه محمود طلوع مكانيك ناشر: موسسه خدمات فرهنگي رسا، چاپ اول 1377