علي شايسته زاده

پيشرفتهاي به دست آمده در ارتباطات، ايجاد نگرشهاي جديد به سازمان و طرح موضوعاتي چون سازمانهاي مجازي و ترويج اطلاعات و دانش و توسعه اينترنت و گستردگي استفاده از آن درجهان از عوامل اصلي ايجاد تحول در رويکرد صاحبنظران به حوزه ها وشاخه هاي مختلف علمي و کاربردي نسبت به سيستم هاي اطلاعاتي ودرنتيجه به مخازن داده ها به‌عنوان منبع اصلي آن به‌شمار مي‌آيند.
همزمان با اين پيشرفت وتوسعه، استفاده از مخازن داده ها در فرايند كسب وكار به‌عنوان يکي اززمينه هاي ضروري ايفاي نقش مديران درتصميم گيري وراهبري سازمان ازجايگاه ويژه اي برخوردار است .
اما در ارتباط با موضوع مورد بحث، سوال اصلي اين است كه مديران در اتخاذ تصميمات چقدر با تكيه بر اطلاعات تصميم مي‌گيرند واگر چنين است آنگاه اين اطلاعات چقدرقابل اعتماد است و يا چقدر اطلاعات عميق و گسترده است وچگونه تبديل به دانش شده است تا بتوان نقش ابزار دست مديران را براي راهبري سازمان هايشان ايفا نمايد.
كمك گرفتن ازمخزن داده ها يعني دسترسي به داده هاي بسيارزيادي كه طي ساليان متمادي در ارتباط با موضوعات مورد علاقه سازمان گردآوري شده است تا در فرايند پرس‌وجو، تلفيق يا تركيب اطلاعات به تصميم گيري ويا در شرايط تصميم سازي به آنها كمك نمايد.
با مقدمه بيان شده مخزن داده ها را مي‌توان به‌صورت هاي زير تعريف كرد.
- مجموعه گسترده اي از اطلاعات گذشته وحال حاصل از عمليات سازمان است كه با ساختار تعريف شده اي جمع آوري شده است.
- مخزن داده ها شامل اطلاعات يكپارچه و ساخت يافته با گرايش موضوعي در ابعاد زماني مختلف و غير فرار و ماندگار به‌منظور پشتيباني و مديريت نظام تصميم سازي و تصميم گيري در سازمان است.
- مخزن داده ها يك بانك اطلاعاتي بزرگ است كه شايد در چندين كامپيوتر توزيع شده باشد و بتواند تمامي اطلاعات يك سازمان را مجتمع و آنها را مديريت ومنتشر كند.
- اطلاعات يك سازمان در جايي به‌نام مخزن داده ها با ساختار مشخصي ذخيره مي‌شوند تا براي استفاده هاي مختلف از جمله پرس وجو ويا تجزيه وتحليل به‌كار آيند. ساختار فايل ها و جداول و سازمان داده ها بايد با داده هاي ذخيره شده هماهنگ شد تا تهيه گزارش و پرس و جو در آن امكان پذير شود.
- مخزن داده ها مي‌تواند در به نمايش گذاردن اطلاعات گذشته سازمان با طبقه بندي هاي مختلف و مورد نظر ايفاي نقش نمايد.
موارد زير در مورد مخزن داده ها مطرح است:
-1 داده ها در مخزن داده ها بر اساس موضوعات خاص سازماندهي مي‌شوند مانند مشتريان ، فروشندگان ، تهيه كنندگان‌، محصولات، حسابها ، ........
-2 داده ها در مخزن داده ها به لحاظ شكل و ساختار آنها و نحوه نامگذاري‌شان با اينكه از منابع متفاوت استفاده شده است، داراي ساختار يكپارچه هستند.
-3 داده ها در مخزن داده متعلق به دوره هاي زماني مختلف هستند و از اين رو مي‌توان تغييرات و الگوهايي كه اين تغييرات از آن پيروي كرده‌اند را مورد مطالعه قراردهد.
-4 داده ها در مخزن داده ها در حالت ايستا بوده و به‌روز نمي‌شوند وهمواره رو به فزوني هستند.
-5 بازار داده ها يك زيرمجموعه كوچك و محدود از مخزن داده هاست كه تهيه گزارش از داده‌ها ويا تحليل بر روي يك بخش يا يك واحد ويا يك دپارتمان و يا عمليات در سازمان را امكان پذير مي‌كند. مانند فروش، حقوق و دستمزد و توليد. در بعضي موارد يك بازار داده به‌وسيله يك مخزن از داده هاي شخصي كه معمولا كوچكتر از مخزن داده هاي سازمان است، تكميل مي‌شود.

مزاياي مخزن داده ها
-1 مخزن داده ها براي استفاد از اطلاعات وپرس وجو برروي آنها با اندازه و مقياس بزرگ طراحي شده است.
-2 ساختار مخزن داده ها براي كاربران عادي براحتي قابل درك بوده وكار با آن بسيار راحت است؛ در صورتي‌كه پرس وجو كردن برروي داده هاي با اندازه و مقياس بزرگ وبانك هاي اطلاعاتي رابطه اي با تراكنش زياد در سيستم هاي اطلاعاتي براي اين نوع كاربران بسيار كارمشكلي خواهد بود.
-3 مخزن داده ها قادر است از ميان قسمتهاي مختلف فعاليتهاي عملياتي سازمان سوالاتي را استخراج كند. مثلا داده هاي توليددر مقابل داده هاي ذخيره مواد اوليه توليد؛ حتي اگر اين اطلاعات در بانك هاي اطلاعاتي با ساختار مختلف ذخيره شده باشند.
-4 جستجودرداده ها در بانكهاي اطلاعاتي رابطه اي ونرمال شده ممكن است كار بسيار سخت وپيچيده اي باشد، در صورتي‌كه در مخزن داده ها ساختن گزارشها و تغيير داده ها كار ساده اي است و بسيار سريع انجام مي‌شود.
-5 مخزن داده ها راه كارآمدتري در مديريت بر داده ها و تهيه گزارشها از منابع مختلف و متفاوت همگن وغير همگن از منابع داخل و بيرون سازمان است.