بنگاههاي برتر جهاني (20)

شركت فيليپس

(Royal Philips Electronics)

مسعود بينش

mas_binesh@hotmail.com

فيليپس از معدود شركتهاي جهان است كه سابقه فعاليت بيش از يك سده را در پرونده خود دارد. شايد اين پايداري و ماندگاري از آن رو بوده است كه شركت با تدبير مناسب بنيانگذار خود، جرالد فيليپس و آينده نگري افراد خانواده فيليپس كه بعدها هدايت شركت را عهده دار شدند، بخوبي توانست از دنياي برقي قرن 19 به عصر الكترونيك منتقل شود. از اين رو است كه شركت علاوه بر حفظ جايگاه برترين شركت جهاني در زمينه صنعت روشنايي، در حوزه صنايع و محصولات الكترونيك نيز توانسته است، مقام دهم جهاني را حفظ كند. گرچه طوفان حوادث جنگهاي جهاني تاثير بسياري در وضعيت و جايگاه شركت داشت، اما پس از فروخفتن آن، تدبير رهبران شركت بخوبي كارگر افتاد و توانست فيليپس را جايگاهي درخور در صحنه رقابت اروپا و جهان ببخشد. هم اكنون شركت حوزه هاي فناوري، سلامتي و شيوه هاي زندگي را هدف قرار داده و با ترسيم چشم انداز 2010 با تمركز بر استعداد كاركنان و كيفيت زندگي آنان، ساده سازي فرايندها و ساختار سازماني را وجهه همت قرار داده است تا بتواند تمايز رقابتي خود را در نشان شركت و قابليت نوآوري آن حفظ كند.

تاريخچه
جرالد فيليپس در سال 1891 شركت فيليپس را با هدف توليد لامپ در كشور هلند تأسيس كرد و به مرور، ساير تجهيزات و وسايل برقي را به آن افزود. در سال 1914 اولين آزمايشگاه تحقيقاتي مجهز در زمينه هاي فيزيكي و شيميايي راه اندازي و چهار سال بعد، لامپ پرتو X توسط شركت به دنياي الكترونيك و پزشكي معرفي شد. در سال 1925 اولين تجربه شركت در عرصه توليد تلويزيون و دو سال بعد در توليد راديو صورت گرفت. در فاصله دهه 1930، شركت توانست يك ميليون محصول خود را به فروش برساند. در سال 1939 زماني كه كاركنان شركت به 45 هزار نفر رسيده بود، اولين دستگاه اصلاح صورت به بازار عرضه شد. در سال 1951 دستگاه دوكله آن نيز توليد شد. در سال 1963 نوار كاست فشرده صوتي توسط شركت ارائه شد، اما عملا در مواجهه با استانداردهاي بتاماكس و VHS به موفقيت تجاري نرسيد. دو سال بعد اولين مدار مجتمع (IC) توسط شركت توليد شد. درسال 1978 وسايل صوتي با ديسك ليزري به بازار عرضه شد. 25 سال پيش در سال 1982 لوح فشرده (CD) با همكاري شركت سوني توليد و به بازار وارد شد. دهه 1990 براي شركت، دوران تجديد ساختار و بازسازي محدوده فعاليت تجاري بود. در سال 2001 مركزيت شركت كه تا آن زمان در شهر ايندهون هلند بود به آمستردام منتقل شد.

حوزه هاي كسب و كار
شركت فيليپس كه فعاليت خود را در حوزه روشنايي و توليد لامپهاي مختلف شروع كرده بود، امروز در حوزه هاي ديگر نظير لوازم خانگي و شخصي، سيستم‌هاي پزشكي و محصولات و وسايل الكترونيك نيز در بازار حضور دارد. فيليپس از سال 1953 درزمينه نيمه هاديها نيز فعاليت مي كرد، به گونه اي كه در سال 2006 مقام دهم برترين شركتهاي فروشنده نيمه هادي در جهان را دارا بود. اما در آن سال، بخش نيمه هادي فروخته شد و به نام شركت مستقل نيمه هادي NXP به فعاليت ادامه داد. 53 درصد بخش لوازم خانگي و شخصي نيز با 10 هزار نفر پرسنل كه در بيش از 60 كشور جهان فعال است به ويرپول فروخته شد. حوزه روشنايي با 47800 پرسنل در زمينه توليد انواع مختلف لامپ و نورافكن، سيستم‌هاي پزشكي با 33 هزار پرسنل درزمينه سيستم‌هاي عكسبرداري عارضه يابي پزشكي و خدمات باليني و حوزه وسايل و محصولات الكترونيك با 14500 پرسنل در زمينه توليد نمايشگرها، وسايل صوتي و چندرسانه اي، ويدئو و شبكه هاي خانگي و كسب و كار فعال است. درحال حاضر، باتوجه به سياست شركت مبني بر روان سازي كارها و ساده سازي ساختار سازماني، تمامي فعاليتها در سه حوزه اصلي فناوري، سلامتي بهداشتي و شيوه هاي زندگي متمركز شده است.

چشم انداز ومأموريت
چشم انداز شركت عبارت است از: ما در دنيايي كه فناوري بشدت زمينه هاي مختلف زندگي را تحت تاثير قرار داده است، محصولاتي در حوزه هاي فناوري، شيوه زندگي و سلامتي فراهم مي آوريم تا در نگاه سهامداران، تحسين برانگيزترين شركت در صنعت خود باشيم.
مأموريت شركت عبارت است از: ما كيفيت زندگي مردم را ازطريق نوآوريهاي بموقع فني معنادار بهبود مي بخشيم.

استراتژي‌ها
استراتژي‌هاي اصلي شركت فيليپس عبارت است از:
- افزايش سودآوري ازطريق تخصيص منابع سرمايه اي به فرصتهايي كه بيشترين و پايدارترين برگشت سرمايه را دارد؛
- تحكيم نشان فيليپس و شايستگيهاي اصلي در حوزه هاي فناوري، سلامتي و شيوه زندگي؛
- مشاركت با مشتريان و تامين كنندگان در حوزه هاي مختلف كسب وكار؛
- دامه سرمايه گذاري در نوآوري و تثبيت موقعيت سرمايه هاي فكري شركت؛
- تقويت شايستگيهاي رهبري؛
- بهبود بهره وري ازطريق تحول كسب وكار و تعالي عملياتي.

ارزشها و فرهنگ سازماني
ارزشهاي شركت چنين تعريف شده است: مشعوف ساختن مشتريان، اداي بموقع تعهدات، توسعه افراد و حمايت ازيكديگر. شركت اين ارزشها را در قالب اصول كسب و كار خود تعريف كرده و ارائه داده است. اصول كسب وكار تعيين كننده اخلاق سازماني و رفتار كاركنان در سراسر دنياست و عمليات و تصميم گيريها را تحت تاثير قرار مي دهد. عامل محرك و پشتيبان اين اصول، بنيانها و كدهاي اخلاقي است. اين اصول، كمترين الزامات رفتاري را اعلام مي دارد و تعهد و مسئوليت پذيري شركت را براي نيل به آينده پايدار اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي معين مي سازد. اين اصول شامل تعهدهايي درزمينه حقوق انساني، ايمني محصول، حريم شخصي، حفاظت محيط زيست و نيز تعهدات به مشتريان، سهامداران، كاركنان، تامين كنندگان و شركاي كسب و كار است. براساس اين اصول، همه كاركنان شركت، در هر رده اي بايد صادقانه و اخلاقي عمل كنند، از تعارضها بپرهيزند، طبق قواعد و قوانين حكومتي كار كنند، از داراييها و منابع شركت حفاظت كنند، در مسايل مالي شفاف و دقيق عمل كنند و گزارش دهند و از كنترل دروني فعاليتها اطمينان يابند.

كيفيت و تعالي سازماني
شركت فيليپس برنامه اي تدارك ديده است كه به سطح بالاتر كيفيت در محصول و خدمات دست يابد. اين برنامه ارتقاي كيفيت بر همه كاركنان و همه فرايندها اثر مي گذارد. شركت نام اين برنامه را BEST نهاده كه مخفف «تعالي كسب و كار ازطريق سرعت و كار تيمي» است. اين برنامه، راهي است كه شركت براي دستيابي به تعالي كسب و كار برگزيده است و روشها و ابزار برنامه هاي بهبود را در آن مشخص ساخته است. به باور شركت، توانمندسازها عبارت است از: شعار شركت يعني عشق به كار و سادگي، ايده فيليپس واحد كه با هم‌افزايي و تجميع شايستگيها مي تواند ارزشي بيش از مجموع قسمتهاي مختلف آن خلق كند، استعداد انساني كه همان كيفيت كاركنان براي دستيابي به مأموريت است، نوآوري و طراحي.

تحقيق و توسعه
فعاليتهاي تحقيق و توسعه شركت را مي توان به سه مرحله زماني تقسيم بندي كرد. از سال 1914 تا 1945 دوره رشد و تنوع سازي است. در سال 1914 تحت هدايت اولين محقق شركت، سازمان تحقيقات به مركز اصلي رقابت و نوآوري فني تبديل شد. در اين دوره عمدتا در حوزه لامپ كار مي شد و راه براي توليد محصولات جديد مانند لامپ پرتو X باز شد. درسال 1923 فيليپس تصميم گرفت به جاي اينكه يك شركت قطعه‌ساز باشد به تامين كننده سيستم‌ها تبديل شود. مرحله 1945 تا 1970 مرحله توسعه و گسترش است. در اين دوره، فيليپس طي همكاري با AT&T به ثبت اختراعات مربوط به ترانزيستور پرداخت. تعداد ثبت اختراعات، امروزه به 80 هزار رسيده است و به ازاي هر محقق 55/1 اختراع ثبت شده وجود دارد. مرحله سوم از 1970 تاكنون است كه در آن فعاليتهاي تحقيقاتي با فعاليتهاي صنعتي گره خورده است. تحقيقات بر سيستم‌ها متمركز شده است و در زمينه هاي طراحي و فناوري مدارهاي مجتمع، CD، DVD و سيستم‌هاي پزشكي كار زيادي صورت مي‌گيرد.

فروش
هم اكنون شركت فيليپس با فروش 7/38 ميليارد دلاري، رتبه 161 را در بين 500 شركت برتر جهاني داراست. در حوزه صنايع و تجهيزات الكترونيك، پس از زيمنس، سامسونگ، هيتاچي، ماتسوشيتا، سوني، LG، توشيبا، تيكو و هون‌هاي مقام دهم را درجهان داراست، گرچه در حوزه روشنايي، شركت شماره يك درجهان است. فروش چهار حوزه اصلي فعاليت شركت يعني سيستم‌هاي پزشكي، لوازم خانگي، تجهيزات الكترونيك و روشنايي به ترتيب 25، 10، 39، 20 درصد كل فروش شركت است و بقيه بخشها درمجموع 6 درصد فروش شركت را تشكيل مي دهند. فروش به تفكيك منطقه نيز عبارت است از: اروپا و آفريقا (45 درصد)، آمريكاي شمالي (29 درصد)، آسيا و پاسفيك (19 درصد) و آمريكاي لاتين (7 درصد).

مديرعامل
بنيانگذار شركت، جرالد فيليپس، خاله زاده كارل ماركس فيلسوف مشهور است. پس از او كه 31 سال سكان رهبري شركت را دردست داشت، افراد مختلف خانواده فيليپس به اداره شركت پرداختند. در سال 2001، يازدهمين مديرعامل شركت، جرالد كلايشترلي زمام رهبري شركت فيليپس را برعهده گرفت. او از 1974 به بخش پزشكي فيليپس پيوسته بود و سپس سمتهاي مديريتي مختلفي را در داخل وخارج از هلند برعهده داشت. كلايشترلي؛ آلماني الاصل و مهندس الكترونيك است. كلايشترلي مي‌گويد: ما كوشش مي كنيم چشم‌اندازي براي فيليپس ترسيم كنيم كه مشاركت‌جويي، نوآوري و شور و اشتياق لازم براي موفقيت سازمان را دربر داشته باشد.
او به ساده‌سازي ساختار همت گماشته است و معتقد است: فيليپس اكنون شركتي است بس ساده‌تر كه عامل محرك آن نوآوري است. او براين باور است كه ساده‌سازي وسيله‌اي است كه كاركنان از طريق آن مي توانند به منافع فناوري دست يابند و زندگي را راحت‌تر و سهلتر كنند و كارها را با شيوه‌هاي روانتر انجام دهند. اين يك نحوه تفكر است. او مي‌گويد: ما به مرور پيچيدگيها را نه‌تنها در محصولات و خدمات بلكه در طرز كار خود كاهش مي‌دهيم. كلايشترلي مشتريان را بزرگترين منبع الهام شركت مي‌داند و معتقد است: اتفاقات در خط مقدم كار و در تعامل با مشتريان در سازمان فروش رخ مي‌دهد، جايي كه عمليات ما انجام مي شود. ما دوست داريم وقت خود را آنجا بگذرانيم تا ارتباط ما با آنها حفظ شود. او كليد رشد سودآور را به دست‌آوردن و نگهداشت مشتريان شاد، بيشتر مي‌داند. در نگاه مديرعامل، داشتن كاركنان مستعد و مشاركت‌جو در جاهاي مختلف و مناسب در شركت، شرط حياتي دستيابي به موفقيت است. كلايشترلي در زمينه رهبري مي‌گويد: مهمترين چيزي كه من در رهبري يافته‌ام آن است كه رهبران بايد فروتني آن را داشته باشند كه بدانند همه چيز را نمي‌دانند و بايد مستمرا از ديگران ياد بگيرند و از مهارت و دانش ديگران براي اينكه رهبر بهتري شوند بهره‌برداري كنند.

آينده
شركت فيليپس در نظر دارد از ابتداي ژانويه 2008 ساختار سازماني خود را به سه بخش سلامتي/ بهداشتي، روشنايي و شيوه زندگي ساده‌سازي كند. بدين منظور تمايز رقابتي خود را در نشان شركت و قابليت نوآوري آن مي‌جويد. اين مواضع در چشم‌انداز 2010 فيليپس نيز آمده است.

منابع
1 - www. Philips. com
2 - www. Wikipedia. Com
3 - www. Fortune. com