|
Untitled Document

بانكها، عامل بحران مالي
برنده جايزه نوبل اقتصاد، سودهاي بانكي را يك عامل نيرومند در ايجاد بحران مالي در دنيا قلمداد كرد. ژوزف استيگليتز، سيستمهاي سوددهي رايج را عامل پذيرش ريسك از سوي سرمايه داران عنوان كرد كه درنهايت به بحرانهاي مالي منجر ميشود.
او گفت: زماني كه اوضاع مالي جهان خوب است، آنها سودهاي كلان مي برند و زماني كه اوضاع نامساعد است – مثل اين زمان – آنها در ضررها شريك نميشوند.
گفتني است كه، بانكهاي لندن در سال جاري، حدود 12 ميليارد دلار سود پرداخت خواهندكرد.
استيگليتز، كه در سال 2001، جايزه نوبل را برده است، راه حل را در ازبين بردن اين سيستم نمي داند، بلكه راه را در تبيين قوانيني مي داند كه بانكداران را در ضررها نيز سهيم مي كند. او قوانين را در اين امر مقصر مي داند، زيرا به موازات توسعه شيوه هاي مالي، قوانين توسعه نيافته اند.
منطقه آزاد تجاري در شرق آسيا
رئيس جمهوري جديد كره جنوبي، قصد دارد نظر مساعد دو كشور ژاپن و چين را در تشكيل يك منطقه آزاد تجاري بزرگ جلب كند.
لي ميونگ باك، رئيس جمهوري كره، معتقد است كه تأسيس اين منطقه مي تواند رقابت پذيري اين سه كشور را در بازارهاي جهاني افزايش دهد. لي معتقد است كه در اين ميان ژاپن بايد پررنگترين نقش را ايفا كند.
رئيس جمهوري پيشين كره، موهيون، قصد داشت اين منطقه آزاد تجاري را با همكاري آمريكا شكل دهد اما، لي، ژاپن و چين را از اين لحاظ مناسبتر مي داند. روابط تجاري ژاپن و كره از سال 2004 درپي اختلافها بر سر بازار كشاورزي به تيرگي گراييد، اما، لي مي خواهد با ازسرگيري مذاكرات، روابط را بهبود بخشد.
تحليلگران معتقدند كه ترس، كره جنوبي را براي له نشدن ميان دو اقتصاد نيرومند دنيا، يعني: ژاپن و چين به تكاپو واداشته است.
چين در طلا اول شد
چين در سال 2007، ركورد صدساله آفريقاي جنوبي در توليد طلاي جهان را شكست و به بزرگترين توليدكننده طلا در دنيا تبديل شد.
بهاي طلا در 17 مارس سال جاري به 1032 دلار در هر اونس رسيد و اين درحالي است كه در 13 مارس همين سال، طلا ركورد 1000 دلار در هر اونس را شكسته بود.
با وجود افزايش بهاي طلا و ساير ذخاير معدني، صنعت معدن در سال 2007، 4/0 درصد افت داشته است و اين به دليل افت توليد در آفريقاي جنوبي، آمريكاي شمالي و آمريكاي لاتين بوده است. در طرف ديگر دنيا، آسياييها به ويژه اندونزي و چين، در اين صنعت پيشرفت بسيار داشته اند. موسسه GFMS كه يك موسسه مشاوره درزمينه فلزات گرانبهاست پيش بيني كرده است كه در سال 2008 نيز، چين بزرگترين توليدكننده طلا در جهان خواهدبود. اين موسسه همچنين پيش بيني كرده است كه طلا ركورد 1032 دلار در هر اونس را در سال 2008 بشكند.
آماري از آسيا
به گفته بانك توسعه آسيا، مهاجرت كارگران از كشورهاي آسيايي به ديگر كشورها در سال 2007، باعث 1/108 ميليارد دلار درآمد براي اين كشورها شده و به كاهش فقر در آسيا كمك شاياني كرده است. باوجود اين سود زياد، بسياري از كشورهاي آسيايي قوانين محدودكننده اي براي مهاجرت كارگران دارند و اين مانع رشد آنها مي شود.
بانك توسعه آسيا، از كشورهاي آسيايي خواسته است تا بازارهاي كارگري خود را بگشايند و جريان مهاجرت كارگران را به درستي مديريت و همچنين قوانين آزاردهنده براي كارگران مهاجر را محدود كنند.
اين بانك، مهاجرت كارگران را يك عامل بسيار موثر در كاهش بيكاري در كشورهاي داراي رقم بالاي رشد جمعيت مي داند. بنابر آمار، هم اكنون كشورهاي هنگ كنگ، تايوان، كره جنوبي و سنگاپور مطلوبترين كشورها براي كارگران مهاجر آسيايي هستند.
بانك توسعه آسيا همچنين در زمينه بيكاري جوانان در كشورهاي آسيايي هشدار داده است. بنابر آمار اين بانك، هم اكنون يك پنجم نيروهاي كار كشورهاي آسيايي را جوانان تشكيل مي دهند، ولي حدود 40 درصد جوانان پسر و 60 درصد جوانان دختر در سن كار، بيكار هستند و درصد بالايي از شاغلان نيز از شرايط كاري مساعد بهره نمي برند.
بانك يادشده، از دولتها خواسته است تا از فرصتي به نام تورم جوانان به خوبي استفاده كنند در غير اين صورت اين فرصت به تهديد تبديل خواهدشد. براي مثال جمعيت جوانان از 20 درصد كل جمعيت در سال 2005 به حدود 14 درصد در سال 2040 خواهدرسيد.
البته بانك توسعه آسيا، در گزارشي ديگر، درباره وضعيت اقتصاد كشورهاي آسيايي در سال 2008، چنين هشدار داده است كه رشد اقتصادي كشورهاي آسيايي در اين سال، به كمترين رقم در 5 سال اخير خواهدرسيد و در صورتي كه كشورهاي آسيا نتوانند با فشار تورم مقابله كنند، اين فشار از كنترل آنها خارج خواهدشد.
بحران جهاني اقتصاد
صندوق جهاني پول تخمين زده است كه بحران مسكن در آمريكا مي تواند 945 ميليارد دلار به اقتصاد جهاني ضرر بزند.
بانك جهاني مي گويد، هرچند كه مركز اين بحران در آمريكاست، اما تمام اقتصاد جهاني از اين بحران متأثر خواهد شد. بانك جهاني اين ميزان ضرر را نادقيق خوانده است و حدس مي زند كه رقم واقعي بالاتر از 945 ميليارد دلار باشد.
بحران مسكن در آمريكا كه يكي از دلايل افت شديد بهاي دلار در برابر يورو و ساير ارزهاست، باعث عدم تعادل اقتصادي عظيمي در تمام دنيا شده است و بحرانهاي شديدي براي كشورهاي مختلف به وجود آورده است.
به تازگي دولت ژاپن از ركوردشكني ين در برابر دلار اظهار نگراني كرده و اين پديده را باعث افزايش فشار به صادركنندگان ژاپني دانسته است. مقامهاي فرانسه، كانادا، آلمان و ايتاليا و انگليس نيز در اظهارنظرهاي يكسان، از اين بحران و اثرات آن بر اقتصاد كشورشان، اظهار نگراني كرده اند.
تحليلگران چنين حدس مي زنند كه در شش ماهه نخست سال 2008، دامنه بحران اقتصادي در جهان گسترده تر شود اما در شش ماهه دوم اين سال، بحران فروكش خواهدكرد. آنها مي گويند كه آشفتگيهاي بازار باعث سلب اطمينان مشتريان شده است و حتي پس از رفع بحران مسكن در آمريكا و بحران اقتصادي در تمام جهان، زمان زيادي طول خواهدكشيد تا مشتريان دوباره اطمينان خود را به بازار بازيابند.
تحليلهاي ديگر حاكي است كه اقتصاد دنيا در سال 2008، 7/3 درصد كاهش رشد خواهد داشت. به احتمال 25 درصد، رشد اقتصادي جهان در سال 2008 و 2009 به زير 3 درصد خواهدرسيد.
جنرال موتورز در تهديد اعتصاب
اعتصاب در جنرال موتورز به آن سادگي كه مديران اين شركت تصور ميكردند، پايان نميپذيرد. كارگران شركت هولدينگ Axle & manufacturing ، حدود يك ماه است كه اعتصاب كردهاند و ظاهرا قصد پايان دادن به اين اعتصاب را هم ندارند. همانگونه كه در تدبيرانه شماره پيش خوانديد، كارگران شركت اكسل، در پي تصميم اين شركت مبني بر كاهش دستمزد كارگران، دست به اعتصاب زدهاند و اين موضوع باعث شده است كه 28 واحد توليد جنرال موتورز به طور كامل يا نيمه كامل متوقف شوند و اكنون دو كارخانه ديگر اين شركت در ميشيگان و اوهايو در معرض بسته شدن هستند. واحد ديترويت جنرال موتورز كه بيوك و كاديلاك توليد ميكرد نيز نامزد بعدي بسته شدن است. تاكنون 3750 كارگر جنرال موتورز بيكار شدهاند و شركت مجبور است مزاياي بيكاري را به آنها بپردازد و اين بار مالي شديدي بر GM تحميل ميكند.
نخستين پيامدهاي اين اعتصاب، كاهش 13 درصد فروش شركت درماه آوريل 2008، نسبت به مدت مشابه پارسال است. البته در اين بحبوحه، GM ميخواهد با عرضه محصولات جديد، بحران را مديريت و افت فروش را جبران كند.
جنگ با گرسنگي
بانك جهاني همه مجامع بينالمللي را به جنگ گسترده بر ضد بحران افزايش بهاي غذا كه باعث گسترش گرسنگي در جهان ميشود، فراخواند.
روبروت زئوليك، رئيس بانك جهاني، گفت: جهان نيازمند سياستهاي غذايي جديد است و اجراي اين سياستها بايد از كشورهايي آغاز شود كه در معرض بيشترين تهديدها هستند.
رئيس بانك جهاني اعلام كرد كه: در آغاز كار، دستكم 500 ميليون دلار لازم است تا به طور مقدماتي با اين بحران مقابله شود. زئوليك از كشورهاي ژاپن، اتحاديه اروپا و آمريكا خواست كه اين سياستها را اجرا كنند. او گفت كه بانك جهاني وامهاي كشاورزي در آفريقا را از 450 ميليون به 800 ميليون دلار ميرساند. زئوليك 33 كشور را در معرض تهديد گرسنگي دانست.
گفتني است افزايش بهاي گندم و برنج به ترتيب در 28 و 19 سال اخير بيسابقه بوده است.
|